Resultados de busca de E
ebè [ebê]
moita.
ebẹ [ebé]
aparas de inhame.
ebè oníyanrìn ńlá [ebê oníianrìn unlá]
duna.
ebi [ebi]
apetite;
ter fome.
ebi [ebi]
fome.
ebi [ebi]
viagem;
jornada;
excursão.
ebi [ebi]
percurso;
trajeto.
èbì [êbì]
caro;
estimado
abelha.
ẽbì [eebì]
vômito.
ẽbì [eebì]
vomitado.
ẽbì [eebì]
emético;
vomitório.
ebi pípani [ebi pípani]
apetite.
èbo [êbo]
vacuá
Planta Pandanus candelabrum P.Beauv., Fam.Pandanaceae.
ebòlò [ebôlô]
bologi yorùbá;
Planta Crassocephalum rubens (Juss. ex Jacq.) S. Moore, Fam.Asteraceae
cabeça grossa
Planta Crassocephalum crepidioides (Benth.) S. Moore, Fam.Asteraceae.
ebú [ebú]
insulto.
èbu [êbu]
sementes de inhame
Planta Dioscorea alata L., Fam.Dioscoreaceae.
èbúté [êbúté]
cais;
desembarcadouro;
porto.
èbúté èró [êbúté êró]
depósito.
èbúté ọkọ̀ [êbúté ókô]
plataforma de aterrisagem;
porto.
èbúté ọkọ̀ ojú omi [êbúté ókô odjú omi]
cais.
èbúté ọkọ̀ rélùwe [êbúté ókô rélùue] {trens}
terminal;
terminal ferroviário.
edé [edé]
camarão.
èdè [êdê]
gíria;
idioma;
linguagem;
dialeto.
èdè árámáìkì [êdê árámáìkì]
língua aramaica.
èdè faransé [êdê faransé]
língua francesa.
èdè gẹ̀ẹ́sì [êdê gêéssì]
língua inglesa.
edé ńlá [edé unlá]
lagosta.
èdè oníbiṣẹ́ [êdê oníbixé]
língua oficial.
èdè òyìnbò [êdê ôínbô]
língua inglesa.
èdè pọrtugí [êdê pórtugí]
língua portuguesa.
èdè potogí [êdê potogí]
língua portuguesa.
èdídí [êdídí] {pia}
tampão.
èdìdì [êdìdì]
cortiça;
parcela;
soletrar.
èdìdì ìgò [êdìdì ìgô]
cortiça.
èdùn ará [êdùn ará]
meteorito.
èèbi [êêbi]
náusea.
èébú [êébú]
abusivo;
abuso;
insulto;
abusar.
èédú igi [êédú igi]
carvão vegetal.
èéfí [êéfí]
fumar.
èéfín [êéfín]
fumos.
èéfọ ejọ́ [êéfó edjó]
uma pele de cobra descartada.
eégbọn [eébón]
pulga.
eégún [eégún]
egun
osso.
eégún àgbọ̀n [eégún âbôn]
mandíbula;
osso da mandíbula.
eégún àyà [eégún âiâ]
esterno;
ossos do peito.
eégún ẹ̀hìn [eégún êrrìn]
espinha;
espinha dorsal.
eégún ìhà [eégún ìrrâ]
costela;
costelas.
eégún ìpọ̀njú [eégún ìpandjú]
osso molar.
eégún ọrùn [eégún órùn]
parte superior da espinha.
èèhù [êêrrù]
germe.
èèhù ohun ọ̀gbin [êêrrù orrun ôbin]
broto.
èékán [êékán]
pino.
èékán-àwòdì [êékán-âuôdì] (Garra do Falcão)
capparis thonningii
Planta Capparis thonningii Schumach., Fam.Capparaceae Sin. de Capparis brassii DC..
èékánná [êékánná]
garra;
unha.
èékánná ẹkùn [êékánná ékùn] (Garra do Leopardo)
cardo santo
Planta Argemone mexicana L., Fam.Papaveraceae.
èékánná ẹranko [êékánná éranko]
pata.
èékánná ẹsẹ́ [êékánná éssé]
unha do pé.
èékánná ìka ọwọ́ [êékánná ìka óuó]
unha da mão.
èékánná màgbó [êékánná mâbó]
salsaparrilha
Planta Smilax officinalis kunth., Fam.Smilacaceae
Planta Smilax kraussiana Meisn., Fam.Smilacaceae Sin. de Smilax anceps Willd..
èékánná ọsọ́ [êékánná óssó]
unha da mão.
èékánnásé adìyẹ [êékánnássé adìé] (Garra de galinha)
maboqueiro
Planta Strychnos spinosa Lam., Fam.Loganiaceae.
èékánnásè adìyẹ [êékánnássê adìé] (Garra de Galinha)
espinho de búfalo
Planta Ziziphus mucronata Willd., Fam.Rhamnaceae.
èèlọ̀ [êêlô]
moedor
orgãos digestivos.
eélòó ni [eélôó ni] {valores}
quanto.
èèmàgbò [êêmâbô]
carrapicho de carneiro
Planta Pupalia lappacea (L.) Juss, Fam.Amaranthaceae.
èémí [êémí]
respiração.
èémọ́ [êémó]
pega-pega
Planta Desmodium gangeticum (L.) DC., Fam.Fabaceae.
èèmọ̀ [êêmô]
anormal;
bizarro;
esquisito;
problema.
èèmọ̀ [êêmô]
aflição;
angústia;
preocupação;
aborrecimento.
èèmọ̀ [êêmô] {Termo aplicado ao ser ou energia malévola classificado como Ajogun, declarados como inimigos da humanidade}
a aprensão.
èèmọ́ abéròdẹfẹ̀ [êêmó abérôdéfê]
carrapicho beiço de boi;
Planta Desmodium canum (Gml.) Schinz et Thell., Fam.Fabaceae
pega-pega
Planta Desmodium gangeticum (L.) DC., Fam.Fabaceae.
èépá [êépá]
sarna.
èèpá [êêpá]
tênia.
èèpà bàbá ! [êêpâ bâbá !] (Respeito, Honra ao Pai) {Saudação ou louvação ao orixá Òṣàlà.}
epa papai !.
èèpà! [êêpâ!]
exclamação de reverência.
eépín [eépín]
árvore de lixa
Planta Ficus asperifolia Miq. var. exasperata, Fam.Moraceae.
èèpo ọ̀bọ̀ [êêpo ôbô]
mancône
Planta Erythrophleum suaveolens (Guill. & Perr.) Brenan, Fam.Fabaceae.
èèrà [êêrâ]
formigas.
eéran [eéran]
gramíneas forrageiras.
eéran ẹyẹ [eéran éié]
capim natal
Planta Rhynchelytrum repens (Willd.) C.E. Hubb, Fam.Poaceae Sin. de Melinis repens (Willd.) Zizka.
eèré [eêré]
feijão cru.
èérí [êérí]
fuligem;
imundície;
sujeira;
esterco.
eéro oko [eéro oko]
pó de sabão
Planta Vernonia Colorata (Willd) Drake, Fam.Compositae.
eérú [eérú] {O resíduo em pó deixado após a queima de uma substância.}
cinzas;
escórias.
èèrú kan [êêrú kan]
um bilhão.
eérúugbó [eérúubó]
cálamo
Planta Calamus deerratus Mann. & H. Wendl., Fam.Palmae.
èẹ́ṣá [êéxá]
sapê roxo
Planta Imperata cylindrica (L.) P. Beauv., Fam.Poaceae.
èèsìn [êêssìn]
feijão da flórida
Planta Mucuna pruriens (L.) DC., Fam.Fabaceae.
eesú [eessú]
cana de açucar
Planta Saccharum officinarum L., Fam.Poaceae.
eéwo [eéuo]
abscesso;
cisto;
furúnculo;
quisto.
èèwọ̀ [êêuô]
proibido.
eéwo ara [eéuo ara]
verruga.
eéwo ẹ̀rẹ̀kẹ́ [eéuo êrêké]
acne.
èèyàn [êêiân]
pessoas.
efín [efín]
malva branca;
Planta Sida cordifolia L., Fam.Malvaceae
malva do campo
Planta Krapovickasia macrodon (DC.) Fryxell, Fam.Malvaceae.
efínfín ńlá [efínfín unlá]
alfavaca
Planta Ocimum gratissimum L., Fam.Lamiaceae.
efínrín [efínrín]
alfavaca;
Planta Ocimum gratissimum L., Fam.Lamiaceae (sopro molhado)
manjericão
Planta Ocimum basilicum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín àjà [êfínrín âdjâ]
manjericão de folha larga
Planta Ocimum basilicum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín ajase [êfínrín adjasse]
alfavaca do campo
Planta Ocimum americanum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín àjé [êfínrín âdjé]
hoslundia
Planta Hoslundia opposita Vahl, Fam.Lamiaceae.
èfínrín ata [êfínrín ata]
hortelã-pimenta;
Planta Mentha x piperita L., Fam.Lamiaceae
manjericão de folha larga
Planta Ocimum basilicum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín gogoro [êfínrín gogoro]
erva curandeira
Planta Lippia multiflora moldenke, Fam.Verbenaceae.
èfínrín kékeré [êfínrín kékeré]
manjericão da folha miúda
Planta Ocimum minimum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín marúgbọ́sányán [êfínrín marúbóssánián]
manjericão de folha larga
Planta Ocimum basilicum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín ńlá [êfínrín unlá]
alfavaca
Planta Ocimum gratissimum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín ògàjà [êfínrín ôgâdjâ]
alfavaca
Planta Ocimum gratissimum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín oṣó [êfínrín oxó]
alfavaca
Planta Ocimum gratissimum L., Fam.Lamiaceae.
èfínrín ọ́sọ́ [êfínrín óssó]
hoslundia
Planta Hoslundia opposita Vahl, Fam.Lamiaceae.
efinrín otu [efinrín otu]
erva curandeira
Planta Lippia multiflora moldenke, Fam.Verbenaceae.
èfínrín pupa [êfínrín pupa]
manjericão roxo
Planta Ocimum basilicum L. var. purpurascens Benth, Fam.Lamiaceae.
èfínrín wẹwẹ [êfínrín uéué]
alfavaca do campo;
Planta Ocimum americanum L., Fam.Lamiaceae
manjericão de folha larga;
Planta Ocimum basilicum L., Fam.Lamiaceae
tomilho
Planta Thymus vulgaris L., Fam.Lamiaceae.
èfò [êfô]
árvore baqueta;
Planta Cassia sieberiana DC., Fam.Fabaceae
cássia javanesa;
Planta Cassia javanica L., Fam.Fabaceae
pleioceras barteri
Planta Pleioceras barteri Baill., Fam.Apocynaceae.
èfù ìyá [êfù ìá]
andiroba
Planta Carapa procera DC., Fam.Meliaceae.
èfùyá [êfùiá]
urtiga graúda
Planta Laportea aestuans (L.) Chew., Fam.Urticaceae.
ègbà [êbâ] {Termo aplicado ao ser ou energia malévola classificado como Ajogun, declarados como inimigos da humanidade}
a paralisia.
egbáado [ebáado]
milho
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ègbé [êbé]
aflição;
danação;
perda;
perdição;
punição eterna.
ègbè [êbê]
resposta.
egbére [ebére]
fada {um espírito maligno, considerado de estatura muito pequena. É dito para vagar no exterior à noite e frequentar bosques}
espírito maligno.
egbo [ebo]
casca do grão;
farelo.
egbó [ebó]
tenacidade.
ègbo [êbo]
uma ferida;
uma raiz qualquer;
úlcera.
ègbó [êbó]
canjica.
ègbọ̀ [êbô]
milho cozido.
egbò ọ̀fun [ebô ôfun]
garganta inflamada.
ègbọ̀-ìyá [êbô-ìá] {Milho branco cozido e refogado no azeite de dendê, cebola ralada e camarão seco, adicionando-se posteriormente o coco relado}
milho branco cozido.
ègbodò [êbodô]
inhame
Planta Dioscorea spp., Fam.Dioscoreaceae
Planta Dioscorea alata L., Fam.Dioscoreaceae.
egbògi [ebôgi]
pílula
droga.
egbògi àpaàgùn [ebôgi âpaâgùn]
penicilina.
egbògi ìdíwọ́ bíbàjẹ́ nkan [ebôgi ìdíuó bíbâdjé nkan]
antisséptico.
ègé [êgué]
fatia
corda iplé
Planta Dioclea reflexa Hook.f., Fam.Fabaceae.
ègo [êgo]
ameixa do mato
Planta Ximenia americana Lineu, Fam.Olacaceae.
ègún èsúrú [êgún êssúrú]
inhame selvagem
Planta Dioscorea praehensilis Benth., Fam.Dioscoreaceae.
egun-arígbó [egun-aríbó]
cardo santo
Planta Argemone mexicana L., Fam.Papaveraceae.
egúngún [egúngún] {Idolo Representante do Culto Egungun}
egungun
osso
esqueleto.
egúngún [egúngún]
antepassado;
predecessor.
egúngún [egúngún]
progenitor;
ascendente.
egúngún ara [egúngún ara]
esqueleto.
egúngún ẹ̀hín [egúngún êrrín]
espinha;
espinha dorsal;
medula espinhal.
egúngún ekún [egúngún ekún]
rótula
ébano yorùbá
Planta Diospyros monbuttensis Gürke, Fam.Ebenaceae.
egúngún tó dé èjìkà [egúngún tó dé êdjìkâ]
clavícula.
ègùnmò [êgùnmô]
erva moura
Planta Solanum americanum Mill., Fam.Solanaceae.
ègùnmọ̀ [êgùnmô]
erva moura
Planta Solanum americanum Mill., Fam.Solanaceae.
ègùnmọ̀ agunmọ gàrà [êgùnmô agunmó gârâ]
erva moura
Planta Solanum americanum Mill., Fam.Solanaceae.
ègúnwín [êgúnuín]
cambará vermelho
Planta Lantana camara L., Fam.Verbenaceae.
ègúsí kákámisín [êgússí kákámissín]
porongo selvagem
Planta Lagenaria breviflora (Benth.) Roberty, Fam.Cucurbitaceae.
ehín [errín]
dente;
dentes
colmilho.
ehín erin [errín erin]
marfim.
ehín ọ̀gan [errín ôgan]
presa.
ehoro [erroro]
coelho;
coelho pequeno;
lebre.
ehoro onírun [erroro onírun]
coelho.
èhù [êrrù]
produto.
ehuru [erruru]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
eja wẹwẹ [edja uéué]
sapê roxo
Planta Imperata cylindrica (L.) P. Beauv., Fam.Poaceae.
èjì [êdjì]
dois.
èjí ọgbẹ̀ [êdjí óbê] {odù do oráculo de Ifá, simboliza o princípio masculino e portanto é considerado o pai dos Odùs. Na ordem fixada por Ọrúnmilá, Èjí ọgbẹ̀ ocupa a primeira posição}
odù èjí ògbé.
èjí ọkọ [êdjí ókó] {odù do oráculo de Ifá}
odù èjì ọkọ.
èjí ològbọ́n [êdjí olôbón] {odù do oráculo de Ifá}
eji ologbọ́n.
èjí onílé [êdjí onílé] {odù do oráculo de Ifá}
ejí onílé.
èjìgbó [êdjìbó] {Cidade da Nigéria}
ejigbo.
èjìkà [êdjìkâ]
ombro.
èjìlá [êdjìlá]
doze.
èjílaṣébọra méjì [êdjílaxébóra médjì] {odù do oráculo de Ifá}
èjí laṣébora méjì.
ejìnrìn àjẹ̀ [edjìnrìn âdjê]
campainha azul
Planta Ipomoea nil (L.) Roth, Fam.Convolvulaceae.
ejìnrìn ọ̀dàn [edjìnrìn ôdân]
campainha azul
Planta Ipomoea nil (L.) Roth, Fam.Convolvulaceae.
ejìnrìn olókun [edjìnrìn olókun]
campainha azul
Planta Ipomoea nil (L.) Roth, Fam.Convolvulaceae.
ejìnrin wẹ́wẹ́ [edjìnrin uéué]
melão de são caetano
Planta Momordica charantia L., Fam.Cucurbitaceae.
ejọ́ [edjó]
cobra;
serpente.
ejọ́ abéwérẹ́ [edjó abéuéré]
mamba de jameson.
ejọ́ abìrùṣoró [edjó abìrùxoró]
boomslang.
ejọ́ àgbádú [edjó âbádú]
jibóia.
ejọ́ àgbáfùfù [edjó âbáfùfù]
cobra voadora;
jibóia;
cascavel.
ejọ́ inú [edjó inú]
tênia;
verme intestinal.
ejọ́ jomijòkè [edjó djomidjôkê]
cobra d'água.
ejọ́ mọ́námọ́ná [edjó mánámáná]
píton-real.
ejọ́ ńla [edjó unla]
jibóia.
ejọ́ olóró abìrù bí ṣẹ̀kẹ̀rẹ̀ [edjó olóró abìrù bí xêkêrê]
cascavel.
ejọ́ ọ̀wùn [edjó ôuùn]
cobra cuspideira.
ejọ́ ṣèbé [edjó xêbé]
cobra.
èjòkùn [êdjôkùn]
feijão da flórida
Planta Mucuna pruriens (L.) DC., Fam.Fabaceae.
ejọ́lá [edjólá]
píton.
èkán [êkán]
cavilha.
èkánná ẹsẹ̀ ẹiyẹ tábí ẹranko [êkánná éssê éié tábí éranko]
garra.
èkánná ọmọ ìka ẹsẹ̀ [êkánná ómó ìka éssê]
unha do pé.
èkarùn [êkarùn]
quinto.
eké [eké]
falsidade;
uma mentira;
o mentiroso.
ekẹ́ ilẹ̀ [eké ilê]
amargoseira
Planta Melia azedarach L., Fam.Meliaceae.
èkeje [êkedje]
sétimo.
èkejì [êkedjì]
próximo;
segundo;
ekéji
o outro
segundo.
ekesi-másọNAGÔ [ekessi-mássó]
mussambé
Planta Cleome gynandra Linn., Fam.Capparaceae.
èkẹwàa [êkéuâa]
décimo.
ekika [ekika]
lannea welwitschi;
Planta Calesiam welwitschii Hiern, Fam.Anacardiaceae Sin. de Lannea welwitschii (Hiern) Engl.
pau-mucumbi
Planta Odina acida (A. Rich.) Oliv., Fam.Anacardiaceae Sin. de Lannea acida A.Rich..
ekika ajá [ekika adjá]
lannea welwitschi
Planta Calesiam welwitschii Hiern, Fam.Anacardiaceae Sin. de Lannea welwitschii (Hiern) Engl..
èkíní [êkíní]
primeiro.
èkíní ... èkéjì [êkíní ... êkédjì]
um ... outro.
èkíyéNAGÔ [êkíié]
mussambé
Planta Cleome gynandra Linn., Fam.Capparaceae.
èkóró [êkóró]
cardo santo
Planta Cnestis ferruginea DC., Fam.Connaraceae.
èkù yáléNAGÔ [êkù iálé]
mussambé
Planta Cleome gynandra Linn., Fam.Capparaceae.
ekùkù [ekùkù]
casulo.
ekún [ekún]
joelho.
ekunkun [ekunkun]
vacuá
Planta Pandanus candelabrum P.Beauv., Fam.Pandanaceae.
ekura [ekura]
tubarão.
èkùrọ́ [êkùró]
amêndoa da palmeira
Planta Bertholletia excelsa Bonpl., Fam.Lecythidaceae.
ekuru [ekuru]
bolo de feijão.
èkuru [êkuru]
malva branca
Planta Waltheria indica L., Fam.Sterculiaceae
bolo de feijão.
èkúrú [êkúrú]
coceira;
sarna
escabiose;
eczema.
èkuru àgbàdo [êkuru âbâdo]
bolo de milho.
èkuru dúdú inú ilẹ̀ [êkuru dúdú inú ilê]
carbono.
èkuru oko [êkuru oko]
malva branca
Planta Sida cordifolia L., Fam.Malvaceae.
ekuso [ekusso]
oba
Planta Pentadesma butyracea Sab., Fam.Clusiaceae.
èkúté [êkúté]
camundongo;
rato.
èkùyáNAGÔ [êkùiá]
mussambé
Planta Cleome gynandra Linn., Fam.Capparaceae
Planta Cleome viscosa L., Fam.Capparaceae.
èkùyá àjà [êkùiá âdjâ]
mussambé
Planta Cleome rutidosperma DC., Fam.Capparaceae.
èkùyá òrìṣà [êkùiá ôrìxâ]
mussambé
Planta Cleome rutidosperma DC., Fam.Capparaceae.
èkùyá pupaNAGÔ [êkùiá pupa]
mussambé
Planta Cleome viscosa L., Fam.Capparaceae.
èkùyákoNAGÔ [êkùiáko]
mussambé
Planta Cleome gynandra Linn., Fam.Capparaceae
Planta Cleome spinosa Jacq., Fam.Capparaceae.
èkùyálé [êkùiálé]
mussambé
Planta Cleome spinosa Jacq., Fam.Capparaceae.
èlé owó [êlé ouó]
juros.
elẹ́dẹ̀ [elédê]
glutão;
porcalhão; {policial}
tira;
ferro gusa;
lingote de metal
bácoro;
leitão.
elégbògi [elébôgi]
farmacêutica;
boticário.
elẹ̀gún [elêgún] {é a palavra que exprime o conceito dos iniciados nas religiões tradicionais africanas e de matriz africana ou de afro-descendentes, inerente ao culto do Orixá. É aquele que passou pela iniciação, Feitura de santo ou iniciação ketu, sujeita ao transe de possessão. Os chamados não rodantes não são considerados Elegun. Todo elegun é um olóòrìsà (aquele que possui um orixá), que habita no seu interior e pode ser expressado em qualquer hora e lugar. No Brasil a palavra que define um iniciado é adósùu (aquele que levou o osù "oxu"), comumente chamado de Iyawô, todavia é muito claro e notório no terreiro de candomblé que todo Iyawô é um Adoṣu , mas nem todo Adoṣu é um Iyawô.}
iniciado.
elékèé [elékêé]
mentiroso.
elékikòbi [elékikôbi]
tamareira do senegal
Planta Phoenix reclinata Jacq., Fam.Arecaceae.
elékuru [elékuru]
poeirento.
elẹnìní [elénìní] (Orixá dos obstáculos) {O inimigo que é desconhecido. Ela é o mal personificado, e é evidente que não se pode conhecer os pensamentos e intenções de qualquer pessoa. Tudo o que se pode ver é os seus efeitos sobre aqueles que os rodeiam.}
elenini
caluniador.
elépò [elépo]
vendedor de óleo.
elẹ́pò [elépo]
pau-sangue
Planta Harungana madagascariensis Lam. ex Poiret, Fam.Hypericaceae.
eléré [eléré]
esportista;
jogador de golfe;
jogador.
eléré ìje [eléré ìdje]
atleta.
eléré ìtàkìtì obìnrin [eléré ìtâkìtì obìnrin]
acróbata.
eléré ìtàkìtì ọkùnrin [eléré ìtâkìtì ókùnrin]
acróbata.
eléri [eléri]
o cabeça.
eléròkerò [elérôkerô]
fanático.
elérú [elérú]
fraude.
elèrú [elêrú]
cinza.
eléso [elésso]
fértil;
produtivo.
elétí [elétí]
folha da costa
Planta Kalanchoe crenata (Andr.) Haw., Fam.Crassulaceae
Planta Kalanchoe integra (Medik.) Kuntze, Fam.Crassulaceae.
elétò alájọni [elétô aládjóni]
socialista.
eletutu [eletutu]
aquele que é propício.
eléwi [eléui]
bardo.
elewu [eleuu]
abajerú
Planta Chrysobalanus icaco L., Fam.Chrysobalanaceae.
eléwu [eléuu]
letal;
insegurança.
eléyi [eléi]
esta;
este;
isto.
eliri [eliri]
rato.
èlò àfọwọ̀tẹ̀ [êlô âfóuôtê]
teclado.
elo àtají [elo âtadjí]
estopim;
fusível.
èlò ìborí fìtílà [êlô ìborí fìtílâ]
abajur.
èlò ìdìmú ìwé [êlô ìdìmú ìué]
clipe de papel.
èlò ìfigbé ẹ̀wẹ̀ kọ́ [êlô ìfibé êuê kó]
cabide.
èlò ìfọhín [êlô ìfórrín]
escova de dentes;
pasta de dentes.
èlò ìgún ni lábẹ́rẹ́ [êlô ìgún ni lábéré]
seringa.
èlò ìlèmọ́ [êlô ìlêmó]
adesivo.
èlò ìmúdiyíyọ̀ [êlô ìmúdíô]
lubrificante.
èlò ìmumi [êlô ìmumi] {bebida}
canudos.
èlò ìsọ nkan di funfun [êlô ìssó nkan di funfun]
alvejanete.
èlò ìtanná [êlô ìtanná] {dispositivo}
comutador.
èlò ítukọ̀ [êlô ítukô]
volante.
èlò láti mú àkàrà wú [êlô láti mú âkârâ uú]
soda.
èló ni [êló ni] {valores}
quanto.
èlò onírín [êlô onírín] {metal}
mola.
èlò onírin gígùn kan [êlô onírin gígùn kan]
pistão.
èlò onírin nínú ẹ̀ërọ [êlô onírin nínú êëró]
rolamento.
èlò onírin tí ńmú nkan dúró dájú [êlô onírin tí unmú nkan dúró dádjú]
suporte.
èlò tí mú ẹ̀rọ ṣiṣẹ [êlô tí mú êró xixé]
dinamo.
elòmíì [elômíì]
um outro.
elusu [elussu] (Deusa da água) {Segundo a mitologia Yoruba, Elusu, esposa de Olókun, deus do mar é a deusa da água, venerada pelo povo Yoruba da Nigéria e Benin. Ela possui a capacidade de controlar a água, pois ela é a senhora dos rios, lagos, mares e outros corpos de água. Ela também é responsável pela fertilidade, sendo que suas águas são sagradas para aqueles que acreditam nela. Além disso, ela é considerada a protetora dos pescadores. Uma bela mulher com a pele da cor dos jatos do oceano, principalmente adorável se você gosta de peixes, pois é coberta de escamas desde seus seios até seus pés. Ela é inclinada a ser benévola, a menos que você pense em tocar os peixes sagrados ao redor de sua casa em Lagos. Caso contrário, você será afogado e totalmente morto. Elusu é conhecida como Olokun-Su ou Olokunsu.}
elusu.
èmi [êmi]
me;
mim;
eu.
èmi wà [êmi uâ]
estou presente.
èmìmọ́ [êmìmó]
carrapicho beiço de boi;
Planta Desmodium canum (Gml.) Schinz et Thell., Fam.Fabaceae
pega-pega
Planta Desmodium gangeticum (L.) DC., Fam.Fabaceae.
eminá [eminá]
eu mesmo.
emìná eẹ̀mọ [emìná eêmó]
carrapicho beiço de boi
Planta Desmodium canum (Gml.) Schinz et Thell., Fam.Fabaceae.
èmọ́ [êmó]
capim carrapicho
Planta Cenchrus echinatus L., Fam.Poaceae.
èmọ̀ [êmô]
maravilha.
ení [ení]
um.
ènìà [ênìâ]
humano;
realista;
crescimento;
povo.
ènìà kan [ênìâ kan]
alguém.
ènìà lásán [ênìâ lássán] {cruel}
malvado;
vulgar.
ènìà mímọ́ [ênìâ mímó]
santo.
ènià ní pati [êniâ ní pati]
pessoa.
enití a pè lẹ́jọ́ [enití a pê lédjó]
réu
réu.
ènìyàn [ênìân]
pessoa.
ènìyàn búburú [ênìân búburú]
ímpio.
ènìyàn gíga [ênìân gíga]
uma pessoa alta.
ènìyàn kúkúrú [ênìân kúkúrú]
uma pessoa baixa.
ènìyàn pupa [ênìân pupa]
uma pessoa justa.
ènìyàn sísanra [ênìân síssanra]
uma pessoa gorda.
ènìyàn tíntínrín [ênìân tíntínrín]
uma pessoa magra.
ènyin [ênin] {diversas pessoas}
vocês.
èpá [êpá]
sarna.
èpa àkàrà òyìnbó [êpa âkârâ ôínbó]
casca do pão.
epakún [epakún]
mancara de bijagó
Planta Vigna subterranea (L.) Verdc., Fam.Fabaceae.
èpè [êpê]
o ato de jurar;
o ato de praguejar; {Termo aplicado ao ser ou energia malévola classificado como Ajogun, declarados como inimigos da humanidade}
a maldição
maldição;
praga (Folha da Praga) {É uma planta herbácea de hábitos perenes e reproduzida por sementes. Apresenta cálice frutífero acrescente, vesiculoso e intumescido, envolvendo completamente o fruto. Pode chegar aos dois metros de altura.}
camapú
Planta Physalis angulata L., Fam.Solanaceae.
èpè ìlasa [êpê ìlassa]
folha de quiabo
Planta Abelmoschus esculentus (L.) Moench., Fam.Malvaceae.
epe ńla [epe unla]
palmeira
Planta Laccosperma secundiflorum (G.Mann. & H.Wendl.) Kuntze, Fam.Palmae.
èpìà [êpìâ]
tilápia
Espécime Sarotherodon melanotheron, Fam.Cichlidae.
èpìn [êpìn]
árvore de lixa
Planta Ficus exasperata Vahl., Fam.Moraceae.
èpìyà [êpìâ]
tilapia.
epo [epo]
azeite
douradinha;
Planta Waltheria indica L., Fam.Sterculiaceae
óleo da palmeira
Planta Elaeis guineensis Jacq., Fam.Palmaceae.
èpo [êpo]
cigarro;
cigarro de maconha;
baseado;
maconha;
alga;
casca;
crosta;
pele;
planta aquática;
sarna;
vagem;
ervas daninhas;
fumo.
èpò [êpô] {aquele que paga}
solvente
solvente.
ẽpo [eepo]
palha.
epo àgbàdo [epo âbâdo]
óleo de milho.
epo àgbọn [epo âbón]
óleo de coco.
epo ara [epo ara]
óleo de sebo.
epo dídùn [epo dídùn]
azeite doce.
epo ègúṣí [epo êgúxí]
óleo de semente de melão.
epo ẹja [epo édja]
óleo de peixe.
epo ẹja-àbùùbùtán [epo édja-âbùùbùtán]
óleo de baleia.
epo èkúrọ́ [epo êkúró]
óleo de alpiste.
èpo eléwé wẹ́rẹ́wẹ́rẹ́ [êpo eléué uéréuéré]
musgo.
epo ẹ̀pà [epo êpâ]
óleo de amendoim.
epo etí [epo etí]
cera;
cerumen.
epo idána [epo idána]
óleo combustível.
èpo igi [êpo igi] {árvore}
casca.
epo ìlé [epo ìlé]
petróleo.
epo kóròwú [epo kórôuú]
óleo de semente de algodão.
epo lárá [epo lárá]
óleo de rícino.
èpo máńgòrò [êpo máungôrô]
casca da manga
Planta Mangifera indica L., Fam.Anacardiaceae.
epo mọ́tọ̀ [epo mótô]
gasolina.
epo ọkọ̀ [epo ókô]
petróleo.
epo ólífi [epo ólífi]
óleo de oliva.
epo ọ̀pẹ [epo ôpé]
azeite de dendê.
epo ọ̀wẹ̀rẹ̀ [epo ôuêrê] {uma substância esverdeada que cobre a superfície da lagoa, em geral, a estação seca]}
óleo verde.
epo òyìnbó [epo ôínbó]
querosene.
epo pupa [epo pupa]
óleo de palma.
epo sóyà [epo sóiâ]
óleo de soja.
èrà [êrâ]
formiga.
eranNAGÔ [eran] {Também é conhecida como “fruta milagrosa”. A fruta Katemfe foi documentada pela primeira vez em 1855, pelo cientista W. F. Daniell, no Pharmaceutical Journal, onde descreveu a fruta vermelha triangular e seu uso como poderoso adoçante e realçador de sabor e aroma em alimentos e bebidas locais.}
fruta do milagre
Planta Thaumatococcus daniellii (Benn.) Benth., Fam.Marantaceae.
èran ẹṣin [êran éxin]
capim de rola
Planta Eragrostis ciliaris (L.) R. Br., Fam.Gramineae.
ere [ere]
rim.
eré [eré]
brincadeira;
corrida;
exibição;
diversão;
entretenimento;
jogo;
torneio.
erè [erê]
jibóia;
píton.
ère [êre]
estátua;
ídolo.
èrè [êrê]
gratificação;
recompensa;
renda;
benefício;
efeito;
ganho;
lucro;
mérito;
prêmio;
rendimento;
aproveitar;
advir.
ère gbígbẹ́ [êre bíbé]
escultura.
eré ìfi ẹsẹ̀ gbá bọ́ọ̀lù [eré ìfi éssê bá bóôlù]
futebol.
eré ìjàkadì [eré ìdjâkadì]
ginasta.
eré ìje [eré ìdje]
corrida.
eré ìje ẹlẹ́ṣin [eré ìdje éléxin]
corrida de cavalos.
eré ìtàkìtì [eré ìtâkìtì]
acrobacia.
eré onítàn olórin [eré onítân olórin]
ópera.
eré orí ìtàgé [eré orí ìtâgué]
drama.
ère tí ẹ̀rọ nmú rìn [êre tí êró nmú rìn]
robô.
eré tuntún [eré tuntún]
levante miúda
Planta Mentha Citrata L., Fam.Labiatae.
eré túntún [eré túntún]
levante
Planta Mentha longifolia (L.) Huds., Fam.Lamiaceae.
ere-ìbílè [ere-ìbílê]
folclore.
eré-iran [eré-iran]
cinema.
erèé ahun [erêé arrun]
feijão fradinho
Planta Vigna unguiculata L. Walp., Fam.Fabaceae.
erèé tiro [erêé tiro]
feijão fradinho
Planta Vigna unguiculata L. Walp., Fam.Fabaceae.
erékúsù [erékússù]
encaixado.
erékùṣù [erékùxù]
ilha;
ilhota.
erékùṣù àtọwọ́dá [erékùxù âtóuódá]
ilha artificial.
èrèlé [êrêlé] {Festival associado ao Orixá Olọ́ọ̀kun}
fevereiro.
erelú [erelú] {Título dado às mulheres detentoras dos segredos e poderes de Ìyámi}
erelú.
eresí momin palaNAGÔ [eressí momin pala]
jacinto d'água
Planta Eichhornia azurea (Sw.) Kunth., Fam.Pontederiaceae.
erí-ekún [erí-ekún]
rótula.
èrìgì [êrìgì]
gengivas.
erìgì ehín [erìgì errín]
gengivas.
erikesí [erikessí] (Dentes de Porco)
ébano yorùbá
Planta Diospyros monbuttensis Gürke, Fam.Ebenaceae.
erìkọ́ [erìkó]
nervura mediana retiradas das folhas de raphia
Planta Raphia vinifera P.Beauv., Fam.Arecaceae.
erimi aìtànNAGÔ [erimi aìtân]
mussambé
Planta Cleome gynandra Linn., Fam.Capparaceae.
erín [erín]
elefante.
erin omi [erin omi]
hipopótamo.
erindò [erindô]
lontra do mar.
erinjẹ [erindjé]
pimenta da áfrica
Planta Xylopia aethiopica (Dunal) A. Rich., Fam.Annonaceae.
erínlẹ̀ [erínlê]
erinle.
erínlẹ̀ ajàjá [erínlê adjâdjá] (Ele que come cachorro) {Título Honorífico do Orixá Erinlê}
erinle ajâjá.
erínmadò [erínmadô]
pau de manteiga
Planta Ricinodendron heudelotii (Baill.) Heckel, Fam.Euphorbiaceae.
erinmi [erinmi]
baleia.
erinmi kékeré [erinmi kékeré]
foca.
erinmọdàn [erinmódân]
pau de manteiga
Planta Ricinodendron heudelotii (Baill.) Heckel, Fam.Euphorbiaceae.
erínrín [erínrín]
erva de jaboti
Planta Peperomia pellucida (L.) Kunth., Fam.Piperaceae.
eriwo [eriuo]
mussambé
Planta Cleome rutidosperma DC., Fam.Capparaceae.
èrò [êrô]
brandura;
concepção;
habilidade;
idéia;
intenção;
conceito; {razão}
decisão; {pensamento}
impressão;
opinião;
passageiro;
pensamento;
plano.
èrò àìsọtí tí ńdarí ìpinnu [êrô âìssótí tí undarí ìpinnu]
corrente.
èrò búburú sénìà láìnídìí [êrô búburú sénìâ láìnídìí]
prejuízo.
erọ́ igbin [eró ibin]
erva de bicho
Planta Polygonum persicaria var. persicaria, Fam.Polygonaceae.
èrò inú [êrô inú]
pensamento.
èrò inú ẹgbẹ́ [êrô inú ébé] {clube}
membro.
èrò ìrókò [êrô ìrókô]
iroko
Planta Milicia excelsa (Welw.) C.C. Berg, Fam.Moraceae.
èrò mímọ́ [êrô mímó]
peregrina;
peregrino.
èrò obìnrin [êrô obìnrin]
passageira.
èrò ọkùnrin [êrô ókùnrin]
passageiro.
èro-iponmi [êro-iponmi]
bica.
èrò-ọkọ [êrô-ókó]
passageiro.
èrogbó [êrobó]
cálamo
Planta Calamus deerratus Mann. & H. Wendl., Fam.Palmae.
èròjà [êrôdjâ]
acessório.
èròkòsùnkàsì [êrôkôssùnkâssì]
malva branca
Planta Waltheria indica L., Fam.Sterculiaceae.
erú [erú]
adulteração;
artesanato;
engano;
trato duplo.
èrú [êrú]
cinza;
decepção;
falibilidade;
fraude.
erú èbùrẹ́ [erú êbùré]
mussambé
Planta Cleome rutidosperma DC., Fam.Capparaceae.
èrùgbó [êrùbó]
cálamo
Planta Calamus deerratus Mann. & H. Wendl., Fam.Palmae.
eruku [eruku]
poeira.
erukùku [erukùku]
pombo.
erùpẹ [erùpé]
lama;
poeira;
terra;
solo.
èrùwà [êrùuâ] (venha e carregue)
capim gambá
Planta Andropogon gayanus Kunth, Fam.Poaceae.
èrùwà akọ [êrùuâ akó]
capim gambá
Planta Andropogon gayanus Kunth, Fam.Poaceae.
èrùwà akọ funfun [êrùuâ akó funfun]
capim gambá
Planta Andropogon gayanus Kunth, Fam.Poaceae.
èrùwà arànwú [êrùuâ arânuú]
capim
Planta Andropogon tectorum Schumach. & Thonn., Fam.Poaceae.
èrùwà dúdú [êrùuâ dúdú]
capim
Planta Andropogon tectorum Schumach. & Thonn., Fam.Poaceae.
èrùwà funfun [êrùuâ funfun]
capim gambá
Planta Andropogon gayanus Kunth, Fam.Poaceae.
èse [êsse]
noz do carité
Planta Vitellaria paradoxa C.F.Gaertn., Fam.Sapotaceae.
èsè [êssê] {suprimentos}
provisões.
èsì [êssì]
réplica;
resposta;
resultado.
èṣì [êxì]
acidente;
erro.
esimẹrẹn [essimérén]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
esin [essin]
pau de arco
Planta Alchornea cordifolia Müll.Arg., Fam.Euphorbiaceae.
esin àbàtà [essin âbâtâ]
pau de arco
Planta Alchornea cordifolia Müll.Arg., Fam.Euphorbiaceae.
esin-mẹrin [essin-mérin]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
èsìnsì ilẹ̀ [êssìnsì ilê]
guanxuma dourada
Planta Sida Urens L., Fam.Malvaceae.
esinsin [essinsin]
cnestis corniculata
Planta Cnestis corniculata Lam., Fam.Connaraceae.
eṣinṣin [exinxin]
mosca doméstica.
èsìnsìn [êssìnsìn]
feijão da flórida
Planta Mucuna pruriens (L.) DC., Fam.Fabaceae.
eṣinṣin ọdẹ [exinxin ódé]
moscardo.
èsìsẹ́ [êssìssé]
cardo santo
Planta Cnestis ferruginea DC., Fam.Connaraceae.
èṣìṣe [êxìxe]
feijão da flórida
Planta Mucuna pruriens (L.) DC., Fam.Fabaceae.
eṣiṣi [exixi]
urtiga graúda
Planta Laportea aestuans (L.) Chew., Fam.Urticaceae.
èsìsì àfín [êssìssì âfín]
guanxuma dourada
Planta Sida Urens L., Fam.Malvaceae.
èsìsì funfun [êssìssì funfun]
urtiga
Planta Tragia benthamii Baker, Fam.Euphorbiaceae.
èsìsì gogoro [êssìssì gogoro]
guanxuma dourada
Planta Sida Urens L., Fam.Malvaceae.
eṣiṣi pupa [exixi pupa]
urtiga graúda
Planta Laportea aestuans (L.) Chew., Fam.Urticaceae.
esisún [essissún]
capim elefante
Planta Pennisetum purpureum Schumach., Fam.Poaceae.
esisún funfun [essissún funfun]
capim elefante
Planta Pennisetum purpureum Schumach., Fam.Poaceae.
esisún pupa [essissún pupa]
capim elefante
Planta Pennisetum purpureum Schumach., Fam.Poaceae.
esiyin [essiin]
pau de arco
Planta Alchornea cordifolia Müll.Arg., Fam.Euphorbiaceae.
eso [esso]
hildegardia
Planta Hildegardia barteri (Mast.) Kosterm., Fam.Sterculiaceae.
èso [êsso]
colheita;
questão;
safra;
sobremesa;
fruta;
efeito;
evento;
gozo;
produto.
èṣo [êxo]
sumaúma africana
Planta Bombax buonopozense P. Beauv., Fam.Malvaceae.
èso àjàrà [êsso âdjârâ]
uva
Planta Vitis vinifera L., Fam.Vitaceae.
èṣo fẹlẹjẹ́NAGÔ [êxo félédjé]
trombeta roxa
Planta Datura Metel L., Fam.Solanaceae.
èso igi tí a ti sè [êsso igi tí a ti sê]
geléia.
èso ìtàkùn [êsso ìtâkùn]
melão
Planta Cucumis melo Linn., Fam.Cucurbitaceae.
èso kan bí ìyeyè [êsso kan bí ìeiê]
ameixa
Planta Prunus domestica L., Fam.Rosaceae.
èso lárà [êsso lárâ]
fruta ou semente da mamona
Planta Ricinus communis L., Fam.Euphorbiaceae.
èso oko [êsso oko]
colheita.
èso ọ̀pẹ dídùn kan [êsso ôpé dídùn kan]
tâmara
Planta Phoenix dactylifera L., Fam.Arecaceae.
èso ọ̀pọ̀tọ́ [êsso ôpôtó]
figo
Planta Ficus carica L., Fam.Moraceae.
èso òro òyìnbó [êsso ôro ôínbó]
maçã
Planta Malus domestica Borkh., Fam.Rosaceae.
èso oróro [êsso oróro]
azeitona
Planta Olea europaea L., Fam.Oleaceae.
èso òyìnbó kan [êsso ôínbó kan]
damasco
Planta Prunus armeniaca L., Fam.Rosaceae.
èso pia [êsso pia]
abacate
Planta Persea americana Mill., Fam.Lauraceae.
èso rírẹ sínú ọtí kíkan [êsso ríré sínú ótí kíkan]
salmoura.
èsú [êssú]
capim cana de açucar
Planta Saccharum officinarum L., Fam.Poaceae.
èṣù [êxù]
audaz;
enérgico;
intrépido;
anjo decaido;
demônio;
diabo;
espírito das trevas.
ẽsú [eessú]
erupção cutânea;
espinha.
ẽṣu [eexu]
gafanhoto peregrino.
èṣù burúkú [êxù burúkú] {Epiteto de Exú}
exú burúkú.
èṣù mo júbà [êxù mo djúbâ] {Saudação ou louvação a Exu.}
exu, eu considero; {Saudação ou louvação a Exu.}
exu, eu respeito; {Saudação ou louvação a Exu.}
exu, eu venero.
èṣù ṣìgìdì [êxù xìgìdì] (O Pesadelo deificado) {O nome parece significar "algo curto e volumoso", o deus ou demônio, é representado por uma cabeça larga e curta, feita de barro, ou, mais comumente, por um cone grosso embotada de argila, que é ornamentada com búzios e é sem dúvida emblemático.}
exú xigidi.
èṣù ṣùgudu [êxù xùgudu] (O Pesadelo deificado) {Epiteto de Exú}
exú xugudu.
esúró [essúró] {também chamada frintamba na Guiné-Bissau, é um pequeno antílope encontrano na África Ocidental e Central.}
cabra do mato vermelha
Espécime Cephalophus rufilatus Gray,, Fam.Bovidae.
èsúró [êssúró]
antílope.
èsúrú [êssúrú]
inhame bravo
Planta Dioscorea dumetorum (Kunth) Pax, Fam.Dioscoreaceae.
èsúrú funfun [êssúrú funfun]
inhame bravo
Planta Dioscorea dumetorum (Kunth) Pax, Fam.Dioscoreaceae.
èsúrú ọ̀rọ̀ [êssúrú ôrô]
inhame bravo
Planta Dioscorea dumetorum (Kunth) Pax, Fam.Dioscoreaceae.
èsúrú pupa [êssúrú pupa]
inhame bravo
Planta Dioscorea dumetorum (Kunth) Pax, Fam.Dioscoreaceae.
eṣuṣu [exuxu]
sanguessuga.
èsúsú [êssússú]
erupção cutânea;
espinha.
èṣùṣù [êxùxù]
inhame selvagem
Planta Dioscorea villosa, Fam.Dioscoreaceae.
èsúsú ara [êssússú ara]
espinha.
èta-iná [êta-iná]
faísca.
ètala [êtala]
treze.
etarẹ́ [etaré]
mussambé
Planta Cleome rutidosperma DC., Fam.Capparaceae.
ètè [êtê]
lábio.
ètè isálẹ̀ [êtê issálê]
lábio inferior.
ètè òkè [êtê ôkê]
lábio superior.
etẹko ọba dùgbè [etéko óba dùbê]
etéko oba dugbe.
etí [etí]
aba;
espiga;
saliência;
lóbulo da orelha;
orelha
folha da costa;
Planta Kalanchoe integra (Medik.) Kuntze, Fam.Crassulaceae
rebordo
capim limão
Planta Cymbopogon citratus (DC) Stapf., Fam.Poaceae.
etí ago [etí ago] {copo}
borda.
etí àkẹtẹ̀ [etí âkétê] {chapéu}
aba.
etí aṣọ [etí axó]
costura.
etí odò [etí odô]
litoral.
etí òkè [etí ôkê]
elevação.
etí òkun [etí ôkun]
costa;
litoral.
etí olọgbọ̀ [etí olóbô] (Orelha de Gato)
jitirana
Planta Ipomoea hederifolia L., Fam.Convolvulaceae.
etí olọgbọ̀ pẹ́tẹ́ [etí olóbô pété] (Orelha de Gato)
jitirana
Planta Ipomoea hederifolia L., Fam.Convolvulaceae.
etítárẹ́NAGÔ [etítáré] (limite que joga boas coisas)
alfavaca de cobra
Planta Ertela trifolia (L.) Kuntze., Fam.Rutaceae.
ètò [êtô] {serial}
linha;
sistema.
ètò alájọni [êtô aládjóni]
socialismo.
ètò ara ènìà [êtô ara ênìâ]
orgão.
ètò ìpàdé lẹ́sẹsẹ [êtô ìpâdé lésséssé]
agenda.
ètò ìṣájú [êtô ìxádjú]
formato.
ètò ìṣájú ìgbeyàwó [êtô ìxádjú ìbeiâuó]
pré-nupcial.
ètò ìṣànyíká ẹ̀jẹ̀ [êtô ìxânìká êdjê]
sistema circulatório de sangue.
ètò ìṣewàdí ohun tí ó pa ni [êtô ìxeuâdí orrun tí ó pa ni]
autópsia.
ètò ìwò-kákiri [êtô ìuô-kákiri]
vigilância.
ètufu iná [êtufu iná]
luz.
ètùtù [êtùtù]
aquilo que dá satisfação;
expiação;
expiração;
pacificação;
penitência;
propiciação.
eúre pẹ̀epẹ̀ [eúre pêepê] (folha matadora (da dor) do ferimento de faca)
carrapicho rabo de raposa
Planta Cyathula prostrata (L.) Blume, Fam.Amaranthaceae.
eúre pèpè [eúre pêpê] (folha matadora (da dor) do ferimento de faca)
carrapicho rabo de raposa
Planta Cyathula prostrata (L.) Blume, Fam.Amaranthaceae.
ewé [eué]
erva;
folha;
folhagem.
èwe [êue]
infância;
juventude;
pessoas jovens;
filhos.
ewé ẹ̀sọ̀ [eué êssô]
folha da gentileza
Planta Elytraria imbricata (Vahl) Pers., Fam.Acanthaceae.
ewé ìwé [eué ìué]
página.
ewé kolẹ̀orọ́gba [eué kolêoróba] (Folha para enfeitar a casa)
cinco chagas
Planta Monstera adansonii Schott., Fam.Araceae.
ewé lárà [eué lárâ] (folha do corpo)
folha da mamona
Planta Ricinus communis L., Fam.Euphorbiaceae.
ewé lárà funfun [eué lárâ funfun]
mamona branca
Planta Ricinus communis L., Fam.Euphorbiaceae.
ewé o! [eué o!] {Saudação ou louvação ao orixá Ọ̀sónyìn.}
você é a folha!.
ewé takadá [eué takadá]
folha de papel;
resma.
ewé wẹ́rẹ́wẹ́rẹ́ gbíbgẹ tí a nfi sínú omi híhó fún mímu [eué uéréuéré bíbgé tí a nfi sínú omi rírró fún mímu]
infusão.
ewébẹ̀ [euébê]
erva;
vegetal.
ewédò [euédô]
musgo.
ewẹ́dú [euédú]
juta
Planta Corchorus olitorius L., Fam.Tiliaceae.
ewẹ́dú gànbẹ [euédú gânbé]
juta
Planta Corchorus olitorius L., Fam.Tiliaceae.
ewéjijẹ [euédjidjé]
pote de erva.
ewéko [euéko]
planta;
mostarda;
jardim de ervas de qualquer tipo;
vegetal.
ewéko-oniwọNAGÔ [euéko-oniuó]
cicuta
Planta Cicuta maculata L., Fam.Apiaceae.
ewẹ́rẹ́NAGÔ [euéré]
alecrim
Planta Rosmarinus officinalis L., Fam.Lamiaceae.
ewere pẹ́pẹ́ [euere pépé]
agrião do pará
Planta Spilanthes acmella DC. var. oleracea (L.) Hook. f., Fam.Asteraceae.
ewì [euì]
poesia.
èwo [êuo]
qual.
ewu [euu]
injúria;
insegurança;
perigo iminente;
rebate;
perigo;
risco;
triz.
ewú [euú]
cabelo cinza.
ewu ńlá [euu unlá]
desastre;
trauma.
ewúrẹ̀ [euúrê]
cabra.
ewúro [euúro]
alumã;
Planta Vernonia amygdalina Delile, Fam.Asteraceae
assa-peixe;
Planta Vernonia polyanthes Less., Fam.Asteraceae (Folha Amarga)
boldo bahiano;
Planta Vernonia condensata Baker, Fam.Asteraceae Sin. de Acmella ciliata (Kunth) Cass. (Folha Amarga do Rio)
struchium sparganophora
Planta Struchium sparganophora (L.) Kuntze, Fam.Asteraceae.
ewúro gidi [euúro gidi]
alumã;
Planta Vernonia amygdalina Delile, Fam.Asteraceae
boldo bahiano
Planta Vernonia condensata Baker, Fam.Asteraceae Sin. de Acmella ciliata (Kunth) Cass..
ewúro ìgbìn [euúro ìbìn]
acalypha ornata
Planta Acalypha ornata Hochst. ex A.Rich., Fam.Euphorbiaceae.
ewúro ìjẹ̀bú [euúro ìdjêbú]
jurubeba
Planta Solanum Erianthum D. Don, vel aff., Fam.Solanaceae.
ewúro jije [euúro djidje]
boldo bahiano
Planta Vernonia condensata Baker, Fam.Asteraceae Sin. de Acmella ciliata (Kunth) Cass..
ewúro jíje [euúro djídje]
alumã
Planta Vernonia amygdalina Delile, Fam.Asteraceae.
ewúro jíjẹ [euúro djídjé]
pó de sabão
Planta Vernonia Colorata (Willd) Drake, Fam.Compositae.
ewúro odò [euúro odô] (Folha Amarga do Rio)
struchium sparganophora
Planta Struchium sparganophora (L.) Kuntze, Fam.Asteraceae.
ewúro oko [euúro oko] (Folha Amarga)
alumã;
Planta Vernonia amygdalina Delile, Fam.Asteraceae
boldo bahiano;
Planta Vernonia condensata Baker, Fam.Asteraceae Sin. de Acmella ciliata (Kunth) Cass.
pó de sabão
Planta Vernonia Colorata (Willd) Drake, Fam.Compositae.
èyà ìwé àwòrán [êiâ ìué âuôrán] {revista}
edição.
èyí [êì]
essa;
esta;
este;
isto.
èyí náà [êì náâ]
tal.
èyí tàbí èyinì [êì tâbí êinì]
senão.
èyí tí o tayọ jùlọ [êì tí o taió djùló]
excepcional.
èyikéyìí [êikéíí]
algum.
èyíkéyìí [êìkéíí]
cada;
nenhum;
nenhuma;
quaisquer;
qualquer;
todo.
eyín [eìn]
dente
molar.
èyinì [êinì]
senão.
èyítogaju [êìtogadju]
dedo médio.
eyọ [eió]
vagem do quiabo
Planta Abelmoschus esculentus (L.) Moench., Fam.Malvaceae.