Resultados de busca de I
i [i]
i.
iba [iba]
ato de esconder.
ibá [ibá]
gripe;
pancada;
reunião.
ibà [ibâ]
febre.
ìbá [ìbá]
deveria;
devia;
teria;
teve.
ìbà [ìbâ]
a benção;
reverência.
ìbà ìgbò [ìbâ ìbô]
corredeira
Planta Synedrella nodiflora (L.) Gaertn., Fam.Asteraceae.
ìbá-sọ̀rọ̀ [ìbá-sôrô]
articulado.
ìbàdàn [ìbâdân]
ibadan.
ìbàdí [ìbâdí]
cintura;
pélvis;
torso
lombo;
quadril.
ibadò [ibadô]
praia.
ìbádọ́gba [ìbádóba]
igualdade.
ìbàjẹ́ [ìbâdjé]
contaminação;
corrupção;
decadência;
desgraça;
destruição;
poluição;
violação.
ìbàjẹ́ ohun ìní láìnídìí [ìbâdjé orrun ìní láìnídìí]
vandalismo.
ìbàjẹ́ ọjà [ìbâdjé ódjâ]
prejuízo.
ìbàjẹ́ owó [ìbâdjé ouó]
falência.
ìbaka [ìbaka]
mula.
ìbákasíẹ [ìbákassíé]
camelo.
ìbákẹ́dùn [ìbákédùn]
condolências.
ibalé [ibalé]
virgindade.
ibalẹ-aiya [ibalé-aia]
equanimidade da mente;
quietude.
ibalẹ-ọkan [ibalé-ókan]
equanimidade da mente;
quietude.
ìbálò [ìbálô]
interação;
relações.
ìbálò òbi pẹ̀lú ọmọ [ìbálô ôbi pêlú ómó]
incesto.
ìbálò obìnrin nítipá [ìbálô obìnrin nítipá]
estupro.
ibalùwẹ̀ [ibalùuê]
banheiro.
ìbámu [ìbámu]
aplicável;
consistente;
relevante;
observância;
propriedade.
ìbámu rẹ́múrẹ́mú [ìbámu rémúrémú]
apropriado.
ìbánikẹ́gbẹ́ [ìbánikébé]
acompanhamento.
ibantẹ́ [ibanté]
avental.
ibantẹ́ alayekan [ibanté alaiekan]
avental apertado.
ibantẹ́ etiajá [ibanté etiadjá]
avental.
ibantẹ́ oloju-meji [ibanté olodju-medji]
avental com duas aberturas.
ibantẹ́ salalá [ibanté salalá]
um tipo de avental especial.
ìbanújẹ́ [ìbanúdjé]
aflição;
melancolia.
ìbànújẹ̀ [ìbânúdjê]
tristeza.
ibápín [ibápín]
participação.
ìbarẹ́ [ìbaré]
acordo.
ìbárẹ́ [ìbáré]
intimidade.
ìbárojọ́ [ìbárodjó]
acusação.
ìbáṣe [ìbáxe]
se.
ìbáṣedàárò [ìbáxedâárô]
simpatia.
ibáṣepé [ibáxepé]
se tivesse sido.
ìbáṣepọ̀ [ìbáxepô]
cooperativo.
ìbáṣọrẹ [ìbáxóré]
amizade.
ìbáṣọ̀rẹ́ [ìbáxôré]
aliança.
ibatan [ibatan]
um parente.
ìbáwí [ìbáuí]
acusação;
censor
reprimenda;
censor;
repreender.
ìbáyému [ìbáiému]
realismo.
ìbẹ́ [ìbé]
explosão.
ìbẹ̀ [ìbê]
ali;
lá;
naquele lugar.
ìbẹbẹ̀ [ìbébê]
oração;
solicitação;
súplica.
ìbéderẹ́ [ìbéderé]
quaresminha rasteira
Planta Dissotis rotundifolia (Sm.) Triana, Fam.Melastomataceae.
ìbéèrè [ìbéêrê]
demanda;
inquirição;
questão;
assuntar;
perguntar;
questionar;
interrogar.
ìbéèrè ohun tí ìṣé tẹni [ìbéêrê orrun tí ìxé téni]
reivindicação.
ìbejì [ìbedjì] {no panteão iorubá, orixá duplo (em alguns candomblés), princípio da dualidade, com culto próprio em alguns terreiros do Brasil e sincretizado com os santos católicos Cosme e Damião [É dado como protetor dos gêmeos e partos múltiplos.}
ibeji
gêmeos.
ìbẹ́pẹ [ìbépé]
mamoeiro
Planta Carica papaya L., Fam.Caricaceae.
ìbẹ́pẹ dúdú [ìbépé dúdú]
mamoeiro
Planta Carica papaya L., Fam.Caricaceae.
ìbẹ̀rẹ̀ [ìbêrê]
introdução;
pergunta;
questão;
questionário; {O ritual de iniciação no Candomblé, também chamado Feitura de Santo}
ritual de iniciação
questionar.
ìbẹ̀rẹ̀ ìwe [ìbêrê ìue] {livro}
introdução.
ìbẹ̀rẹ̀ nkan [ìbêrê nkan]
começo.
ìbẹ́rù [ìbérù]
timidez.
ìbẹ̀rù [ìbêrù]
apreensão;
horror.
ìbẹ̀tẹ̀lẹ [ìbêtêlé]
suborno.
ìbẹ̀wò [ìbêuô]
instropecção;
uma espreitada em;
visita;
visitação.
ibi [ibi]
local;
mal; {local}
onde;
lugar;
mal uso.
ìbí [ìbí]
aqui;
nascimento.
ibi àbò [ibi âbô]
ala de hospital;
asilo;
um local de refúgio.
ibi àìléwu [ibi âìléuu]
segurança.
ibi ìdáná [ibi ìdáná]
lareira.
ibi ìfẹ̀rọ yọ èérí [ibi ìfêró ió êérí]
refinaria.
ibi ìfọṣọ [ibi ìfóxó]
lavanderia.
ibi ìfúnwàrà [ibi ìfúnuârâ]
leiteria.
ibi ìkọ̀kọ̀ [ibi ìkôkô]
privacidade;
esconderijo.
ibi ikòwé pamọ́ sí [ibi ikôué pamó sí]
guarda-livros.
ibi ìkọ̀wé sí [ibi ìkôué sí] {lugar}
endereço.
ibi ìpàdé [ibi ìpâdé]
local de encontro.
ibi ìpàdé ilẹ̀ àti ọ̀run [ibi ìpâdé ilê âti ôrun]
horizonte.
ibi ìpamọ́ [ibi ìpamó]
depósito.
ibi ipò [ibi ipô]
localização.
ibi ìrọ ohun ìjagun [ibi ìró orrun ìdjagun]
arsenal.
ibi iṣẹ́ [ibi ixé]
função;
escritório;
local de trabalho.
ibi ìṣe pàṣípàrọ̀ [ibi ìxe pâxípârô]
troca.
ibi ìsimi [ibi ìssimi]
retiro.
ibi ìṣiré [ibi ìxiré]
recreio.
ibi ìsúré ijé [ibi ìssúré idjé]
esteira.
ibi ìtẹ́jú ilé [ibi ìtédjú ilé]
terraço.
ibi mímọ́ [ibi mímó]
santuário.
ibi ọja ìdárayá [ibi ódja ìdáraiá]
carnaval.
ibi-ìpamọ́-fọ́jó-pípẹ́ [ibi-ìpamọ́-fọ́djó-pípẹ́]
arquivo.
ìbí-sí [ìbí-sí]
reprodução.
ibikíbi [ibikíbi]
em qualquer lugar.
ìbílé [ìbílé]
irmã mais nova;
irmão mais novo.
ìbiléèrè [ìbiléêrê]
interrogação.
ìbílù-omi [ìbílù-omi] {mar}
onda; {mar}
surfe.
ibimbi [ibimbi]
nu.
ìbímọ [ìbímó]
confinamento;
parto.
ìbínibí [ìbínibí]
inato.
ìbínú [ìbínú]
resentido;
raiva;
resentimento;
temperamento.
ìbinújẹ́ [ìbinúdjé]
pesar.
ìbínújẹ̀ [ìbínúdjê]
angústia;
tristeza.
ìbírí [ìbírí]
insígnia de nanã.
ibiṣẹ́ [ibixé]
local de trabalho.
ìbíṣèré [ìbíxêré]
árvore sopa
Planta Myrianthus arboreus P.Beauv., Fam.Cecropiaceae.
ìbísi [ìbíssi]
aumento.
ìbíyẹmí [ìbíiémí]
quebra pedra rasteira
Planta Euphorbia prostrata Aiton, Fam.Euphorbiaceae.
ibò [ibô]
pinhão branco
Planta Jatropha curcas L., Fam.Euphorbiaceae.
ibọ [ibó]
idolatrar.
ìbo [ìbo]
onde.
ìbò [ìbô]
cédula;
dimensão;
largura;
saba comorensis;
Planta Saba florida (Benth.) Bullock, Fam.Apocynaceae Sin. de Saba comorensis (Bojer ex A.DC.) Pichon
videira borracha silvestre
Planta Landolphia owariensis P. Beauv., Fam.Apocynaceae
voto.
ìbò àgbà [ìbô âbâ]
alafia barteri
Planta Alafia barteri Oliv., Fam.Apocynaceae.
ìbò akítípá [ìbô akítípá]
saba comorensis
Planta Saba florida (Benth.) Bullock, Fam.Apocynaceae Sin. de Saba comorensis (Bojer ex A.DC.) Pichon.
ìbò gidi [ìbô gidi]
saba comorensis;
Planta Saba florida (Benth.) Bullock, Fam.Apocynaceae Sin. de Saba comorensis (Bojer ex A.DC.) Pichon
videira borracha silvestre
Planta Landolphia owariensis P. Beauv., Fam.Apocynaceae.
ìbò tàbon [ìbô tâbon]
videira borracha silvestre
Planta Landolphia owariensis P. Beauv., Fam.Apocynaceae.
ìbòji [ìbôdji]
obscuridade;
sepultura;
cemitério;
monumento;
sepulcro;
túmulo.
ìbòjí [ìbôdjí]
sombra;
sombrio.
ìbojú [ìbodjú]
capa;
disfarce;
máscara; {net}
tela;
manto;
pretexto;
véu.
ìbojújẹ́ [ìbodjúdjé]
carranca.
ìbójútó [ìbódjútó]
administração;
supervisão.
ìbojúwò [ìbodjúuô]
inspeção.
ìbolé [ìbolé]
confisco.
ibọ́lọ́wọ́ [ibólóuó]
entrega.
ìbọ́lọ́wọ́ ewu [ìbólóuó euu]
segurança.
ìbòmí [ìbômí]
outro lugar.
ìbòmíràn [ìbômírân]
outro lugar.
ìbomirin [ìbomirin]
irrigação.
ìbomú [ìbomú]
máscara de gás.
ìbọn [ìbón]
arma de fogo.
ìbọn ẹtù [ìbón étù]
metralhadora.
ìbọn ìléwọ́ [ìbón ìléuó]
pistola.
ìbọn ńlà [ìbón unlâ]
canhão.
ìbọnatamátàsé [ìbónatamátâssé] {militar}
míssil.
ìbọpò [ìbópô]
rede.
ìbora [ìbora]
cobrindo o corpo.
ìbora kubusu [ìbora kubussu]
cobertura de lã;
cobertor.
ìborí [ìborí]
conquista;
vitória;
triunfo.
ìbọ́rí [ìbórí]
que cobre;
touca;
cobrindo a cabeça ou o topo.
ìbọ̀rí [ìbôrí] {Cerimônia primordial de reconhecimento do Orixá pessoal, antecessora a iniciação. Visa, propiciar à Cabeça Mítica. o equílibrio, restaurar e ampliar forças sobrenaturais, para que o individuo possa reconhecer-se.}
oferenda à cabeça.
ìbọrùn [ìbórùn]
cachecol;
xale.
ìbòsẹ [ìbôssé] {animal}
casco
tirar a pele das patas ou pés.
ìbọ̀sẹ̀ [ìbôssê]
calça estreita;
meia;
meias.
ìbọ́sínú [ìbóssínú]
fusão.
ìbọwọ́ [ìbóuó]
aperto de mão.
ìbọ̀wọ́ [ìbôuó]
luva;
luvas;
mitenes.
ìbọ̀wọ̀fágbà [ìbôuôfábâ]
instrução.
ibú [ibú]
fragmento.
ibú [ibú]
maldição;
queda;
abuso.
ìbu [ìbu]
um balido;
um grito repentino alto.
ìbú [ìbú]
abismo.
ìbú [ìbú]
largura;
latitude;
profundidade;
diâmetro;
lado;
profundo.
ìbu àtẹ́lọwọ́ [ìbu âtélóuó]
palmo.
ìbú odó [ìbú odó]
abismo;
canal.
ìbú omí [ìbú omí]
abismo;
canal.
ìbu omi gbígbóná dà jó [ìbu omi bíbóná dâ djó]
escaldadura.
ìbu-ọlá fùn [ìbu-ólá fùn]
adorável.
ìbúalamọ̀ [ìbúalamô] (Um segredo profundo) {Título Honorífico do Orixá Erinlê}
ìbùalamô.
ibùba [ibùba]
esconderijo.
ibùdó [ibùdó]
acampamento;
camping.
ibùdókọ̀ [ibùdókô]
ponto de onibus.
ibùgbé [ibùbé]
casa;
estadia;
habitação;
residência.
ìbùjẹ ẹran [ìbùdjé éran]
estábulo.
ibujoko [ibudjoko]
morada.
ibùjóòkó [ibùdjóôkó]
sofá.
ìbùkún [ìbùkún]
benção.
ìbùkún ọ̀rọ̀ [ìbùkún ôrô]
exagero.
ìbùkún orúkọ [ìbùkún orúkó]
nome abençoado.
ìbulẹ̀ [ìbulê]
o ato de deitar.
ìbulẹ-arùn [ìbulé-arùn]
enfermidade.
ìbulẹ-ikú [ìbulé-ikú]
leito de morte.
ìbùmu [ìbùmu]
ato de buscar uma bebida.
ìbupá [ìbupá]
vacina;
vacinação.
ìbúra [ìbúra]
juramento.
ìbúra èké [ìbúra êké]
perjúrio.
ìbúra lórí ìwé [ìbúra lórí ìué]
declaração.
ibùrẹ́wà [ibùréuâ]
feiura.
ìbùsí iye owó oṣù [ìbùssí ie ouó oxù] {dinheiro}
aumentar.
ìbúsọ̀ [ìbússô] {lugar}
estação.
ìbùsọ̀ [ìbùssô]
milha.
ibùsùn [ibùssùn]
cama.
ibùsùn ínú ọkọ̀ tàbí nílé àwọn ọmọ ológun [ibùssùn ínú ókô tâbí nílé âuón ómó ológun]
beliche.
ibùsùn ọmọde [ibùssùn ómóde]
berço.
ìbuyìn [ìbuín]
honra;
cumprimento;
respeito.
ìbuyìn-fún [ìbuín-fún]
cortesia.
ìbuyìnfún [ìbuínfún]
preferência.
idà [idâ]
espada;
cutelo.
ìda [ìda]
cera.
ìdá [ìdá] {tempo}
estação;
intervalo;
tempo.
ìdà [ìdâ]
parte;
divisão.
ìdá ẹranko [ìdá éranko]
ferrete.
ìda etí [ìda etí]
cera de ouvido.
ìdá ọkọ̀ dúró sí ojú kan [ìdá ókô dúró sí odjú kan]
estacionamento.
idà òrìṣà [idâ ôrìxâ] (Espada de Orixá)
espada de ogun;
Planta Sansevieria sp, Fam.Asparagaceae
espada de são jorge
Planta Sansevieria trifasciata Prain., 1903, Fam.Asparagaceae.
idà ọya [idâ óia] (Espada de Òya)
espada de santa bárbara
Planta Rhoeo discolor (L Hér.) Hance, Fam.Commelinaceae Sin. de Tradescantia spathacea Sw..
idá-àpò mità [idá-âpô mitâ]
centímetro.
ida-ọ̀kẹ lítà [ida-ôké lítâ]
mililitro.
idá-ọ̀kẹ́ mità [idá-ôké mitâ]
milímetro.
idá-rọ [idá-ró]
cinzas;
escória de ferro.
ìdabu-igbaroko [ìdabu-ibaroko]
pélvis.
ìdádé [ìdádé]
coroação.
ìdádúró [ìdádúró]
interrupção;
limitação;
parada;
prevenção;
retenção;
adiamento;
freio;
prisão.
ìdádúró lẹ́nu iṣẹ́ [ìdádúró lénu ixé] {trabalho}
suspensão.
ìdágba [ìdába]
desenvolvimento.
ìdàgbà mánòyé [ìdâbâ mánôié]
acácia branca
Planta Moringa oleifera Lam., Fam.Moringaceae.
ìdàgbà mọlóyé [ìdâbâ mólóié]
acácia branca
Planta Moringa oleifera Lam., Fam.Moringaceae.
ìdágbé [ìdábé]
solitário;
hibernação;
solidão.
ìdágbére [ìdábére]
despedida.
idágbọn [idábón]
pau de cabinda
Planta Pausinystalia johimbe (K. Schum.) Pierre ex Beille, Fam.Rubiaceae.
ìdágìrì ìpaná [ìdágìrì ìpaná]
alarme de incêndio.
ìdáhùn [ìdárrùn]
réplica;
resposta.
ìdáìyàfò [ìdáìâfô]
intimidação.
ìdàjẹ [ìdâdjé]
enganação;
trato duplo.
ìdájí [ìdádjí] {5 a.m. até 7 a.m.}
de manhã cedo.
ìdàjí [ìdâdjí]
meio.
ìdajọ [ìdadjó]
coleção;
coleta.
ìdájọ́ [ìdádjó]
sentença pronunciada;
juízo;
julgamento;
veredito.
ìdákẹ́ [ìdáké]
calmo.
ìdákẹ́ rọ́rọ́ [ìdáké róró]
silencioso;
calma;
quietude;
serenidade.
ìdákẹ́dájọ́ [ìdákédádjó]
julgar silenciosamente.
ìdákẹ́jẹ́jẹ́ [ìdákédjédjé]
calma.
idakejì [idakedjì]
alternado;
oposto
oposto.
ìdákọ̀ró [ìdákôró]
âncora.
ìdákú [ìdákú]
desfalecimento;
desmaio.
ìdálára [ìdálára]
disapontamento.
ìdáláre [ìdáláre]
justificação.
ìdàlẹ̀ [ìdâlê]
infidelidade;
traição;
violação de confiança.
ìdálẹ́bi [ìdálébi]
condenação;
convicção;
reprovação.
ìdálẹ́bìi [ìdálébì] {lei}
sentença.
ìdálẹ́kun [ìdálékun]
interdição;
proibição.
ìdálóró [ìdálóró]
opressão;
tortura;
tormento.
ìdàlù omi olóòrùn mímú [ìdâlù omi olóôrùn mímú]
amônia.
ìdáméjì [ìdámédjì]
metade.
ìdáméjì àyíká [ìdámédjì âìká]
semicirculo.
ìdáméjì òbìrìkìtiì [ìdámédjì ôbìrìkìtí]
raio.
ìdámẹ̀rin [ìdámêrin]
quarta parte.
ìdámẹta [ìdáméta]
terça parte.
ìdámẹwa [ìdáméua]
décima parte.
ìdàmọ̀ [ìdâmô]
identificação.
ìdámọ̀ràn [ìdámôrân]
proposta.
ìdámọ̀ràn ohun [ìdámôrân orrun]
teoria.
ìdàmú [ìdâmú]
distração.
idán [idán]
mágica.
ìdána [ìdána]
noivado.
ìdáni dúró [ìdáni dúró]
detenção.
ìdánijí [ìdánidjí]
alarme.
ìdánilóhùn [ìdánilórrùn] {hotel}
serviço.
ìdánilójú [ìdánilódjú]
convicção;
segurança.
ìdánrawò [ìdánrauô]
ensaio; {escola}
exercício.
ìdánúbí [ìdánúbí]
agravamento.
ìdánwò [ìdánuô]
experiência;
prova; {lei}
provação;
tentação;
tentativa; {teste}
ensaio;
exame;
experimento.
ìdánwò àfẹnukà [ìdánuô âfénukâ]
audição.
ìdánwò kúkúrú [ìdánuô kúkúrú]
questionário.
ìdapọ [ìdapó]
cópula.
ìdàpọ̀ [ìdâpô]
amizade;
camaradagem;
integração;
junção;
coalisão;
comunhão;
amarra.
ìdàpọ̀ mímọ́ [ìdâpô mímó]
sagrada comunhão.
ìdàpọ̀ mọ́ra [ìdâpô móra]
mistura.
ìdàpọ̀ṣọ̀kan [ìdâpôxôkan]
união.
ìdára [ìdára]
bondade;
beleza;
boas linhas;
elegância;
requinte;
solidez na saúde;
decoro;
salubridade do corpo.
ìdaran [ìdaran]
ofensa;
transgressão.
ìdaran-ọba [ìdaran-óba] (Ofensa contra o Rei)
traição.
ìdárayá [ìdáraiá]
recreação; {esporte}
exercício;
passatempo;
animar.
ìdáríjì [ìdárídjì]
absolvição;
perdão;
remissão.
ìdáríjì ìjọba fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ [ìdárídjì ìdjóba fún âuón éléxê]
anistia.
ìdarísí [ìdaríssí]
tendência;
destino.
idaro [idaro]
ansiedade;
tristeza.
ìdàrú [ìdârú]
confusão;
rompimento.
ìdàrúdàpọ̀ [ìdârúdâpô]
confusão;
desordem;
caos.
ìdarúgbó [ìdarúbó]
velho.
ìdàṣẹ́nu [ìdâxénu]
corda iplé
Planta Dioclea reflexa Hook.f., Fam.Fabaceae.
ìdásí [ìdássí]
isenção.
ìdásílẹ̀ [ìdássílê]
absolvição;
contribuição;
inauguração;
invenção;
libertação;
estabelecimento;
livramento.
ìdáwó [ìdáuó]
contribuição.
ìdáwọ́ [ìdáuó]
cortar o cordão umbilical.
ìdáwọ́ dúró [ìdáuó dúró]
intermissão.
ìdáwọ́ ìjà dúró fún ìgbà kan [ìdáuó ìdjâ dúró fún ìbâ kan]
trégua.
ìdáwó-òde lé [ìdáuó-ôde lé]
tributação.
ìdáwọ́lé [ìdáuólé]
empreendimento;
projeto.
ìdè [ìdê] {juntos}
amarra;
braçadeira;
fivela;
ligação;
parafuso;
prisão.
ìdẹ [ìdé]
isca;
maturidade;
afrouxamento;
amolecimento;
garrafão;
metal.
ìdẹ́ [ìdé]
bronze;
latão.
ìdẹ pupa [ìdé pupa]
cobre.
ìdẹbi [ìdébi]
sentença;
julgamento.
ìdènà [ìdênâ]
entrave;
oposição;
obstáculo.
ìdẹ́nu [ìdénu]
rolha.
ìderí [ìderí]
cobertura;
tampa;
capuz.
ìderí ẹ̀rọ mọ́tọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ [ìderí êró mótô aiókélé]
capota de carro.
ìderí ẹ̀rọ ọkọ̀ [ìderí êró ókô]
capô.
ìdẹ́rùbà [ìdérùbâ]
alarme;
desânimo;
medo;
susto;
terror.
ìdẹ́rùpọkọ̀ [ìdérùpókô]
carregando o veículo.
ìdẹtì [ìdétì]
incapacidade;
incapacidade de realizar.
ìdẹwọ́ [ìdéuó]
mitigação;
relaxamento.
ìdẹwọ̀ [ìdéuô]
cilada;
sedução;
tentação;
julgamento.
ìdẹwọ́ iṣẹ́ [ìdéuó ixé] {trabalho}
férias;
lazer;
relaxamento do dever.
idí [idí]
amendoeira
Planta Terminalia glaucescens Planch. ex Benth., Fam.Combretaceae
pacote.
ìdi [ìdi]
águia.
ìdí [ìdí]
traseiro;
alcatra;
causa;
garupa;
cintura;
nádega;
virilha
cabo;
fundo;
motivo;
razão;
significado;
toco.
ìdì [ìdì]
cacho;
pacote.
ìdí erùpẹ ilẹ̀ [ìdí erùpé ilê]
um pedaço de terra ou barro.
ìdí igi akékù [ìdí igi akékù]
galho; {árvore}
toco.
idi inu ọ̀dàn [idi inu ôdân]
terminalia laxiflora
Planta Terminalia laxiflora Engl. & Diels, Fam.Combretaceae.
ìdì kan [ìdì kan]
dez.
ìdì márún [ìdì márún]
cinquenta.
ìdì mẹ̀fa [ìdì mêfa]
sessenta.
ìdì mẹ̀je [ìdì mêdje]
setenta.
ìdì méji [ìdì médji]
vinte.
ìdì méji ọ̀kẹ̀ [ìdì médji ôkê]
vinte mil.
ìdì mẹ̀jọ [ìdì mêdjó]
oitenta.
ìdì mẹ̀rin [ìdì mêrin]
quarenta.
ìdì mẹ̀sán [ìdì mêssán]
noventa.
ìdì mẹ̀ta [ìdì mêta]
trinta.
idí ọ̀dànNAGÔ [idí ôdân]
amendoeira;
Planta Terminalia glaucescens Planch. ex Benth., Fam.Combretaceae
terminalia laxiflora
Planta Terminalia laxiflora Engl. & Diels, Fam.Combretaceae.
ìdì òdù [ìdì ôdù]
dez milhões.
ìdì ọ̀kẹ̀ [ìdì ôkê]
dez mil.
ìdí ọkọ̀ [ìdí ókô]
estação de trem;
estação ferroviária;
popa.
ìdí ọkọ̀ òfúrufú [ìdí ókô ôfúrufú]
aeroporto.
ìdí-adirẹ [ìdí-adiré]
crupe.
idí-apataNAGÔ [idí-apata]
amendoeira
Planta Terminalia glaucescens Planch. ex Benth., Fam.Combretaceae.
ìdí-erupẹ [ìdí-erupé]
céspede.
idí-ewé [idí-eué]
grinalda;
ramo de flores.
ìdi-òkun [ìdi-ôkun]
águia-marinha.
idi-ọ̀rọ̀ [idi-ôrô]
etimologia;
raíz de uma palavra.
idíbàjé [idíbâdjé]
corrupção;
podridão.
idíbàjé ni ẹran ara [idíbâdjé ni éran ara]
gangrena.
ìdìbòyàn [ìdìbôiân]
eleições.
ìdígbo [ìdíbo]
parasol
Planta Terminalia ivorensis A. Chev., Fam.Combretaceae.
ìdìgbòlù [ìdìbôlù]
inicio de reação;
choque;
colisão.
ìdíigbo [ìdíibo]
parasol
Planta Terminalia ivorensis A. Chev., Fam.Combretaceae.
ìdíje [ìdídje]
competição;
rivalidade.
idíjọ [idídjó]
amendoeira
Planta Terminalia glaucescens Planch. ex Benth., Fam.Combretaceae.
ìdíjú [ìdídjú]
complicação;
confusão;
embrulhada;
nó;
emaranhamento.
ìdíkọ́ [ìdíkó]
estação;
rodoviária;
ponto de ônibus.
ìdílé [ìdílé]
família;
membros da família;
clã.
ìdílójú [ìdílódjú]
às cegas.
ìdílọ́nà [ìdílónâ]
obstrução;
obstáculo.
ìdìmú [ìdìmú]
alça;
recipiente.
ìdin [ìdin]
larva.
ìdínà [ìdínâ]
barreira;
barricada;
entrave;
proibição;
bloqueio.
ìdínkù [ìdínkù]
redução;
declínio.
ìdínú [ìdínú]
teimosia;
teimar.
ìdípàárà [ìdípâárâ]
ferrugem.
ìdìpọ [ìdìpó]
coerência;
coligação;
densidade;
compacto.
ìdìpọ́ [ìdìpó]
encadernador.
ìdìtẹ̀ [ìdìtê]
conspiração.
idití [idití]
surdez.
ìdíwọ́ [ìdíuó]
obstrução;
obstáculo;
obstruir.
ìdíyelé [ìdíielé]
avaliação;
despesa;
atribuir um valor a.
idọ [idó]
clitóris.
ìdó [ìdó]
cópula;
invasão.
ìdò [ìdô]
bananeira da índia;
Planta Canna indica Linn., Fam.Cannaceae
cana da india
Planta Canna indica Linn., Fam.Cannaceae.
ìdò pupa [ìdô pupa]
cana da india
Planta Canna indica Linn., Fam.Cannaceae.
ìdọ̀bálẹ̀ [ìdôbálê]
prostração.
ìdódó [ìdódó]
umbigo.
ìdòfin [ìdôfin]
cana da india
Planta Canna indica Linn., Fam.Cannaceae.
ìdòfún [ìdôfún]
nocha
Planta Parinari curatellifolia Planch., Fam.Chrysobalanaceae.
ìdọ́gba [ìdóba]
igual;
igualdade;
regularidade;
uniformidade;
nível.
ìdógìdì olójijì ohunkóhun [ìdógìdì olódjidjì orrunkórrun]
avalanche.
ìdógò [ìdógô]
refêm
refêm.
ìdojúkọ [ìdodjúkó]
oposição.
ìdójútì [ìdódjútì]
desgraça.
ìdọn [ìdón]
percevejo.
ìdọ̀n [ìdôn]
doçura;
suavidade.
ìdọ̀ọ̀bálẹ̀ [ìdôôbálê]
prostração.
ìdòrò [ìdôrô]
sementes de cana da india
Planta Canna indica Linn., Fam.Cannaceae.
ìdóti [ìdóti]
cópula.
ìdótí [ìdóti]
invasão.
ìdọ́tí [ìdótí]
sujeira;
lixo.
idú [idú]
charneca;
negrume.
idu àgbọn [idu âbón]
palmeira abânico
Planta Borassus aethiopum Mart., Fam.Arecaceae.
idúdu [idúdu]
charneca;
negrume.
ìdun [ìdun]
pulga.
ìdùná-dùrà [ìdùná-dùrâ]
barganha.
ìdùnmọ́ [ìdùnmó] {atração}
interesse.
idùnnu [idùnnu]
alegria;
felicidade.
ìdúnta [ìdúnta]
três anos atrás.
ìdúpẹ̀ [ìdúpê]
obrigado
ação de graças;
eucaristia;
gratidão.
ìdúrọ́ [ìdúró]
pausa.
ìdúró àìyera nìwájú ayàwòrán [ìdúró âìera nìuádjú aiâuôrán]
pose.
ìdúróṣinṣin [ìdúróxinxin]
estável;
estabilidade;
estábulo.
ifá [ifá]
oráculo africano (O Deus Dos Frutos Da Palmeira)
ifa.
ìfà [ìfâ]
boa sorte;
vantagem;
vazante;
ganho.
ìfá bẹ̀lá [ìfá bêlá]
dedo indicador.
ifá òkété [ifá ôkété]
antrocaryon micraster
Planta Antrocaryon micraster A.Chev. & Guillaumin, Fam.Anacardiaceae.
ìfà omi [ìfâ omi]
torneira da pia.
ìfagbáraṣe [ìfabáraxe]
compulsivo.
ìfàgùn [ìfâgùn]
longitude;
extensão.
ìfàgùn okun [ìfâgùn okun] {telefone}
extensão.
ìfàìyà [ìfâìâ]
magia negra.
ìfajúro [ìfadjúro]
tristeza.
ìfàkì [ìfâkì]
ifaki.
ìfàmọ́ra [ìfâmóra]
carícia;
abraço.
ìfàmu [ìfâmu]
sucção.
ìfanimọ́ra [ìfanimóra]
fascinação.
ìfàpẹ́títí [ìfâpétítí]
continuação.
ìfarabalẹ̀ [ìfarabalê]
compostura.
ìfaradá [ìfaradá]
resistência.
ìfaradà [ìfaradâ]
suportável;
tolerância.
ìfarahàn [ìfararrân]
aparência.
ìfarakanra [ìfarakanra]
contato.
ìfarapamọ́ [ìfarapamó]
camuflagem.
ìfarasẹ́hìn [ìfarassérrìn]
aposentadoria.
ìfarasin [ìfarassin]
desaparecimento.
ìfàsẹ́hìn [ìfâssérrìn]
para trás.
ìfàya [ìfâia]
rasgado;
aluguel.
ife [ife]
assobio;
copo.
ìfẹ́ [ìfé]
afeição;
amizade;
cordialidade;
vontade;
amor;
anseio;
desejo.
ìfẹ́ agbára [ìfé abára]
ambição.
ìfẹ́ inú rere [ìfé inú rere]
boa vontade.
ìfebipa [ìfebipa]
morte pela fome.
ìfẹ̀hinti [ìfêrrinti]
ajuda;
patronagem;
refúgio.
ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ [ìfékúfêé]
vício.
ìfẹ́lafẹ́fẹ́ [ìfélaféfé]
ventilação.
ìfẹ́ni [ìféni]
caridade;
amor.
ìfẹnukò [ìfẹnukô] {tecla}
protocolo.
ìfẹnukonu [ìfénukonu]
beijoca;
acordo mútuo;
beijo.
ìfẹnulé [ìfénulé]
sugestão.
ìfẹ́ra [ìféra]
amor próprio;
egoísmo.
ifẹrù [iférù] {cipó}
arbusto corda.
ìfẹsẹmulé [ìféssémulé]
confirmação;
edificação;
estabilidade;
fixação.
ìfèsì [ìfêssì]
contestação;
réplica;
resposta.
ìfetísí [ìfetíssí]
atento.
ìfi abẹ́rẹ́ gún ní lára [ìfi abéré gún ní lára]
acupuntura.
ìfi ẹ̀rọ tí nkan síwájú [ìfi êró tí nkan síuádjú]
automação.
ìfi ọgbọ́n ẹ̀wẹ́ gbé [ìfi óbón êué bé]
tático.
ìfi ọgbọ́n ṣe [ìfi óbón xe]
artificial.
ìfíbú [ìfíbú]
declaração juramentada;
execração;
imprecação;
maldição;
provocação;
anátema.
ìfidípò [ìfidípô]
substituição.
ìfifúnni [ìfifúnni]
comissão.
ìfihàn [ìfirrân]
demonstração;
divulgação;
exposição;
indicação; {pessoas}
introdução; {pensamento}
revelação;
traição;
conhecimento; {livro}
índice.
ìfihàn ní gbangba [ìfirrân ní banba]
exposição.
ìfìjàlọ̀ [ìfìdjâlô]
desafio.
ìfikún [ìfikún]
mais;
adição;
anexação; {livro}
apêndice;
impulso;
influxo;
suplemento.
ìfilọ̀ [ìfilô] {lei}
apelação;
consulta; {menção}
referência;
anúncio; {pessoa}
testemunho.
ìfilọ̀ ní [ìfilô ní]
barreira.
ìfilọ̀ ní gbangban [ìfilô ní banban]
banimento.
ifín [ifín]
piri-piri
Planta Cyperus articulatus L., Fam.Cyperaceae.
ifìn [ifìn] (Folha Pronta)
vassourinha de relógio
Planta Sida rhombifolia L., Fam.Malvaceae
Planta Sida rhombifolia L., Fam.Malvaceae.
ifín funfun [ifín funfun]
piri-piri
Planta Cyperus articulatus L., Fam.Cyperaceae.
ìfinihàn [ìfinirrân]
chantagem.
ìfínràn [ìfínrân]
agressão.
ìfipamọ́ [ìfipamó]
dissimulação;
lugar marcado.
ìfiràwọ̀ ṣàyẹ̀wọ̀ [ìfirâuô xâiêuô]
astrologia.
ìfiṣájú [ìfixádjú]
prefixo.
ìfiṣélẹ́yà [ìfixéléiâ]
desgraça.
ìfisílẹ̀ [ìfissílê]
resignação.
ìfisin [ìfissin]
dissimulação.
ìfisínú [ìfissínú]
injeção.
ìfisọrí [ìfissórí]
instalação.
ìfisọ́tọ̀ [ìfissótô]
dedicação.
ìfiwéra [ìfiuéra]
contraste.
ìfìwéránṣẹ́ [ìfìuéránxé]
postagem.
ìfiyèsí [ìfiêssí]
consideração;
proposição;
reflexão;
atendimento.
ifọ [ifó]
timbó
Planta Tephrosia vogelii Hook.f., Fam.Fabaceae.
ìfò [ìfô]
árvore baqueta
Planta Cassia sieberiana DC., Fam.Fabaceae.
ìfọ́ [ìfó]
ruptura.
ìfòfin dè [ìfôfin dê]
banimento.
ifofo [ifofo]
escumalha;
espuma;
futilidades.
ìfohùnsí [ìforrùnsí]
aprovação;
verificação.
ìfohùnsọ́ká [ìforrùnsóká]
consentimento.
ìfòiyà [ìfôiâ]
desalento;
horror;
medo.
ìfọ́jú [ìfódjú]
cegueira.
ìfojúkojú [ìfodjúkodjú]
entrevista.
ìfojúpẹ [ìfodjúpé]
piscando.
ìfojúsí [ìfodjússí]
atenção;
observação.
ìfojúsọ́nà [ìfodjússónâ]
saudade.
ìfọkànràn [ìfókânrân]
confiança;
dificuldades;
resistência.
ìfọkànsí [ìfókânsí]
aplicação.
ìfọkànsìn [ìfókânsìn]
devoção.
ìfòlẹ́yẹ [ìfôléié]
desafio.
ifọn [ifán]
ifan.
ifọ̀n [ifôn]
olax subscorpioidea
Planta Olax subscorpioidea Oliv., Fam.Olacaceae.
ìfọ́rí [ìfórí]
a dor de cabeça.
ìforíbalẹ̀ [ìforíbalê]
homenagem;
obediência
o ato de colocar a cabeça no chão.
ìforíti [ìforíti]
resistência.
ìfọ̀rọ̀wérọ̀ [ìfôrôuérô]
discussão.
ìforúkọsílẹ̀ nínú ìwé [ìforúkóssílê nínú ìué]
inscriçao.
ìfọṣọ [ìfóxó]
instrumento para lavar roupas.
ìfọwọ́ sí ìwé [ìfóuó sí ìué] {aprovação}
aval.
ìfọwọ́bà [ìfóuóbâ]
toque.
ìfọwọ́kàn [ìfóuókân]
toque.
ìfowópamọ́ [ìfouópamó] {dinheiro}
poupança.
ìfọwọrọriku [ìfóuóróriku]
morte natural;
morte pacífica.
ifún [ifún]
brancura.
ìfun [ìfun]
entranhas;
miudezas;
tripa;
vísceras;
intestino.
ìfun inú [ìfun inú]
intestino.
ìfún-ni ní ọjà [ìfún-ni ní ódjâ]
abastecimento.
ìfún-niláyè [ìfún-niláiê]
dar licença.
ìfúnilọ́rùnpa [ìfúnilórùnpa]
asfixia.
ìfúnlọ́rùn [ìfúnlórùn]
asfixia.
ìfura [ìfura]
conscientização;
suposição;
suspeita.
ìfura [ìfura]
dúvida;
suspeição.
ìfura [ìfura]
desconfiança.
ìgalà [ìgalâ]
cervo.
ìgan-ìmado [ìgan-ìmado]
javali macho selvagem.
igàndo [igândo]
quebra pedra rasteira
Planta Euphorbia prostrata Aiton, Fam.Euphorbiaceae.
igangàn [igangân]
volumoso;
gigantesco.
ìgángán [ìgángán]
inhame da costa
Planta Dioscorea cayennensis Lam., Fam.Dioscoreaceae.
igárá [igárá]
quebra pedra rasteira
Planta Euphorbia prostrata Aiton, Fam.Euphorbiaceae.
ìgárá [ìgárá]
ladra;
bandido;
ladrão;
ladrão de estrada;
rufião;
salteador.
igba [iba]
duzentos.
ìgbá [ìbá]
concha;
cuia
alfarroba africano;
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae
cabaça;
Planta Lagenaria vulgaris Ser., Fam.Cucurbitaceae Sin. de Lagenaria siceraria (Molina) Standl.
cabaça;
Planta Lagenaria siceraria (Molina) Standl., Fam.Cucurbitaceae
erva moura
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae.
ìgbà [ìbâ]
antigamente;
duração;
época;
estação;
espaço de tempo;
momento; {escola}
período;
tempo.
igba àiyà [iba âiâ]
esterno.
ìgbá ajá [ìbá adjá]
erva moura
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae.
ìgbá ajàNAGÔ [ìbá adjâ]
jurubeba
Planta Solanum paniculatum L., Fam.Solanaceae.
ìgbá ajẹ [ìbá adjé]
cabaça grande.
ìgba aṣalẹ [ìba axalé]
entardecer.
ìgbà àsè [ìbâ âssê]
festival.
igbá àyà [ibá âiâ]
ossos do peito.
ìgbà aye [ìbâ aie]
tempo de vida;
vida presente.
igba ẹbọ [iba ébó]
alguidar.
ìgbà ẹ̀rùn [ìbâ êrùn]
estação seca;
verão.
ìgbá igún [ìbá igún] (Cabeça do Abutre)
erva moura;
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae
jurubeba
Planta Solanum paniculatum L., Fam.Solanaceae.
igba ijesu [iba idjessu]
berinjela
Planta Solanum melongena L., Fam.Solanaceae.
ìgbà ikórè [ìbâ ikórê]
outono.
ìgbà ìkórè àjàrà [ìbâ ìkórê âdjârâ]
vintage.
ìgbà ìkọ́ṣẹ́ [ìbâ ìkóxé]
aprendizagem.
ìgbá irú [ìbá irú]
alfarroba africano
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae.
ìgbà ìrúwé [ìbâ ìrúué]
primavera.
ìgbà iṣẹ [ìbâ ixé] {trabalho}
mudança.
ìgba isẹ́júkan [ìba issédjúkan]
momento do tempo;
tempo de um piscar de olhos.
ìgbà ìsisìyí [ìbâ ìssissìì]
agora.
ìgbá ìwà [ìbá ìuâ] {Nessa cabaça, miraculosas magias são armazenadas por um grande babalawô que dá instruções de como deve ser reverenciadas, com a estrita advertência, é claro, de que jamais deveria ser aberta a menos que o devoto esteja extraordinariamente angustiado e, por conseguinte, ansioso para deixar este mundo. Igba Iwa é feita de tal sorte que não seja facilmente aberta.}
cabaça da existência.
ìgbà iwọ́wé [ìbâ iuóué]
verão.
ìgbá ìyére [ìbá ìére]
alfarroba africano
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae.
igbá kejì [ibá kedjì]
associada;
associado.
ìgbá kọjá [ìbá kódjá]
atrasado.
igba màrún [iba mârún]
mil.
igba màrún dílógún [iba mârún dílógún]
três mil.
igba mẹ́rin [iba mérin]
oitocentos.
igba mẹ̀ta [iba mêta]
seiscentos.
igba mẹ́wà [iba méuâ]
dois mil.
ìgbà ọ̀dọ́ [ìbâ ôdó]
adolescência.
ìgbá odù [ìbá odù]
cabaça de odú.
ìgbá ọ̀gbẹlẹ̀ [ìbá ôbélê]
estação seca.
ìgbà ogbò [ìbâ obô]
outono.
ìgbà ọgọ́rún-ún [ìbâ ógórún-ún]
centésimo.
ìgbà òjò [ìbâ ôdjô]
estação das chuvas.
ìgbá ooru [ìbá ooru]
outono.
ìgbà oríNAGÔ [ìbâ orí] {Cada ìgbà orí é uma representação material e imaterial de um individuo, captando constantemente energias oriundo da natureza para equilibrar a mente do seu adeptos e crentes. É considerado o primeiro orixá da existência (a essência real do ser). Deve ser assentado e louvado antes de qualquer outro Orixá depois de exu no ritual de Borí, pois só ori permite a compreensão e o transe}
assentamento de cabeça
crânio.
ìgbà òrìṣàNAGÔ [ìbâ ôrìxâ] {Nome dos assentamentos sagrados dos orixás na cultura Nagô-Vodun, onde são colocados apetrechos e fetiches inerente a cada um deles na feitura de santo. Ao lado de cada um dos igbas encontramos talhas, quartinhas e quartiões, que devem conter o líquido mais precioso da vida chamado pelo povo do santo de omi (água). Cada igba orixa é uma representação material e pessoal, simbolizando a captação de energia oriundo da natureza, ligado aos orixás correspondentes e sempre emanando energias para seus adeptos e crentes.}
assentamento de orixá.
ìgbà oru [ìbâ oru]
estação das secas;
verão.
ìgbà ọ̀sẹ̀ méjì [ìbâ ôssê médjì]
quinzena.
ìgbá ọ̀sùn [ìbá ôssùn]
berinjela africana
Planta Solanum macrocarpon L., Fam.Solanaceae.
ìgbà òtútù [ìbâ ôtútù]
inverno.
ìgbà òwòré [ìbâ ôuôré]
estação úmida.
ìgbà ọyẹ́ [ìbâ óié] {vento quente, seco, carregado de poeira, que sopra do leste em direção ao Saara e ao litoral atlântico da África setentrional}
harmatão.
ìgbá òyìnbó [ìbá ôínbó]
erva moura
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae.
ìgbá òyìnbò [ìbá ôínbô]
fava de xangô;
Planta Entada africana Guill. et Perrott., Fam.Mimosoideae
jiló
Planta Solanum aethiopicum L., Fam.Solanaceae.
ìgbà rírú ewé [ìbâ rírú eué]
primavera.
ìgbá yìnrìn ẹlẹ́gún [ìbá ínrìn élégún]
jurubeba
Planta Solanum torvum Sw., Fam.Solanaceae.
ìgbàdo [ìbâdo]
milho
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ìgbádùNAGÔ [ìbádù]
cabaça da existência.
ìgbàdùlúmọ̀ [ìbâdùlúmô]
calúnia;
difamação.
ìgbádùn [ìbádùn]
ávido;
apreciação;
gozo.
ìgbafẹ́fẹ́ [ìbaféfé]
esplanada.
ìgbàgbé [ìbâbé]
amnésia;
negligência;
esquecimento;
oblívio.
ìgbàgbọ́ [ìbâbó] {acreditar}
obediente;
confiança;
crença; {acreditar}
fé;
crédito.
ìgbàgbọ́ ohun asán [ìbâbó orrun assán]
superstição.
igbaiyè [ibaiê]
vida.
ìgbájá [ìbádjá]
barco.
ìgbàjá [ìbâdjá]
cinto;
cinturão;
deslizamento estreito de pano amarrado em torno dos quadris;
faixa de soldado.
ìgbájẹ̀ [ìbádjê]
cabaça em forma de pratos;
cabaça grande.
igbákejì ààrẹ [ibákedjì ââré]
vice-presidente.
igbákejì olódùmarè [ibákedjì olódùmarê] {Título atribuído a Ọrúnmilá}
vice de deus.
ìgbakọ́ [ìbakó]
colher;
uma grande colher de pau.
ìgbàkúro [ìbâkúro]
libertação.
ìgbàkúùgbà [ìbâkúùbâ]
frequência.
ìgbàlà [ìbâlâ]
resgate;
salvação.
ìgbálẹ [ìbálé]
bosque de areia.
ìgbálẹ̀ [ìbálê]
vassoura
acácia branca
Planta Moringa oleifera Lam., Fam.Moringaceae.
ìgbálẹ̀ ọ̀odàn [ìbálê ôodân]
schwenckia
Planta Schwenckia americana L., Fam.Solanaceae.
igbalode [ibalode]
erva de touro
Planta Tridax procumbens L., Fam.Asteraceae.
ìgbámú [ìbámú]
aperto.
ìgbáńláhun [ìbáunlárrun]
cabaça
Planta Lagenaria siceraria (Molina) Standl., Fam.Cucurbitaceae.
ìgbànú [ìbânú]
cinto.
ìgbàpadà [ìbâpadâ] {objeto}
recuperação.
ìgbárú [ìbárú]
alfarroba africano
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae.
ìgbaṣẹ [ìbaxé]
cuia.
ìgbàṣẹgbẹ́ [ìbâxébé]
iniciação.
ìgbàsílẹ̀ [ìbâssílê]
entrada.
igbátí [ibátí]
borda;
fronteira;
vergão.
ìgbàtí [ìbâtí]
quando;
uma vez que.
igbátí aṣọ [ibátí axó]
bainha;
renda;
aparando.
ìgbàwọ́ [ìbâuó]
pulseira
fava de xangô
Planta Entada abyssinica Steud. ex A. Rich., Fam.Mimosoideae.
igbe [ibe] {Festival associado a Ògún, Ọ̀ṣùn a partir do último sábado de abril, por cinco dias. Mar"ca também o inicio da estação chuvosa (primavera).}
abril
choro;
grito;
grito estridente;
apregoar.
igbé [ibé]
esquecimento;
oblívio.
ìgbẹ́ [ìbé]
campo de grama;
fezes;
floresta;
miudezas;
ervas;
arbusto;
esterco
excreção.
ìgbẹ ẹlẹgun [ìbé élégun]
arbusto espinhoso;
cardo.
ìgbéga [ìbéga]
altivez;
arrogância;
exaltação;
promoção;
júbilo.
ìgbékalẹ̀ [ìbékalê]
instituição;
estabelecimento.
ìgbẹ́kẹ̀lẹ́ [ìbékêlé]
confiança;
dependência;
responsabilidade.
ìgbèkùn [ìbêkùn]
cativo.
ìgbélékè [ìbélékê]
elevação.
ìgbẹ̀mí ara ẹni [ìbêmí ara éni]
suicida.
ìgbéraga [ìbéraga]
altivez;
arrogância;
insolência;
leviandade;
orgulho.
ìgbèríko [ìbêríko]
província;
satélite.
ìgbésálọ [ìbéssáló]
abdução.
ìgbẹ̀san [ìbêssan]
represália;
retaliação;
vingança.
ìgbèsè [ìbêssê]
dívida.
ìgbẹ̀ṣẹ [ìbêxé]
processo.
ìgbésí ayé [ìbéssí aié]
estilo de vida;
modo de vida.
ìgbéyáwó [ìbéiáuó]
núpcias;
casamento.
ìgbì omi [ìbì omi]
onda.
ìgbimọ̀ [ìbimô]
assessor;
conselheiro.
ìgbìmọ̀ ìjọba [ìbìmô ìdjóba] {governo}
gabinete.
ìgbimọtẹlẹ [ìbimótélé]
previsão;
prognóstico.
ìgbín [ìbín] {O Toque de Oxalá é um dos mais lentos do Candomblé, pela própria natureza do Orixá.}
toque ritualístico dedicado à oxalá {Comestível, conhecido no Brasil como Boi de Oxalá}
caracol.
ìgbìn [ìbìn]
disseminação;
semeadura.
ìgbìn [ìbìn]
colocação de alicerces;
plantação;
plantio.
ìgbín àìníkarawun [ìbín âìníkarauun]
lesma.
ìgbinìkọn [ìbinìkón]
inflamação.
ìgbìrò [ìbìrô]
especulação.
ìgbìyànjú [ìbìândjú]
luta;
tentativa;
esforço.
igbó [ibó]
floresta;
madeira;
selva;
arbusto;
mato.
igbọ́ [ibó]
cânhamo
Planta Cannabis sativa L., Fam.Moraceae.
ìgbọ̀ [ìbô]
erva moura
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae.
igbọ́ àìro [ibó âìro]
charneca.
igbọ́ kékeré [ibó kékeré]
arvoredo.
ìgbodù [ìbodù]
bosque sagrado dedicado aos deuses odù e ifá.
ìgbohùn ìròhìn sórí ẹ̀rọ [ìborrùn ìrôrrìn sórí êró]
fita de gravador.
ìgbóiyà [ìbóiâ]
coragem;
fortaleza;
intrepidez;
ousadia.
ìgbójú [ìbódjú]
coragem;
ousadia.
ìgbólé [ìbólé]
gervão
Planta Stachytarpheta angustifolia (Mill.) Vahl., Fam.Verbenaceae Sin. de Stachytarpheta indica (L.) Vahl.
ìgbọ́n [ìbón]
queixo.
ìgbọn ìyẹ́ pìpì [ìbón ìé pìpì]
aba.
ìgbóná [ìbóná]
fervência;
quentura;
veemência;
calor;
fervor.
ìgbóná ara [ìbóná ara]
febre.
ìgbóná-ọkàn [ìbóná-ókân]
entusiasmo.
ìgbóná-ọ̀kàn [ìbóná-ôkân]
fervência do espírito.
ìgbọ̀nsẹ̀ [ìbônsê]
fezes.
ìgbọ̀nṣo [ìbônxo]
escova de roupa.
ìgbọ̀ntítí [ìbôntítí]
choque elétrico.
ìgbọ́nwọ́ [ìbónuó]
cotovelo.
ìgbọràn [ìbórân]
obediência.
ìgboro [ìboro]
rua;
centro da cidade.
ìgborò [ìborô]
uma velha fazenda abandonada.
ìgbórò [ìbórô]
una velha fazenda coberta de mato.
ìgbòyà [ìbôiâ]
bravura;
coragem;
fortaleza;
intrepidez;
ousadia.
ìgburo [ìburo]
inteligência.
ìgbúùró [ìbúùró]
notícia.
igé [igué]
ébano.
ìgè [ìgê]
peito de homem.
ìgé kúrò nínú ara [ìgué kúrô nínú ara]
amputação.
ìgede [ìguede] {aplicado somente a encantos, supertições}
mistério.
igẹdú [igédú]
mogno;
Planta Entandrophragma angolense C. DC, Fam.Meliaceae
mogno sipo
Planta Entandrophragma utile (Dawe & Sprague) Sprague, Fam.Meliaceae.
ìgékù apá tàbí ẹsẹ̀ [ìguékù apá tâbí éssê]
membro.
ìgékúrú [ìguékúrú]
abreviação.
igi [igi]
árvore;
madeira; {madeira}
tora;
vara;
caule.
igi àgbọn [igi âbón]
coqueiro
Planta Cocos nucifera L., Fam.Arecaceae.
igi àgúnjẹ [igi âgúndjé]
pauzinho.
igi àjàgbọn [igi âdjâbón]
tamarineiro
Planta Tamarindus indica L., Fam.Fabaceae.
igi ajé [igi adjé]
ayan
Planta Distemonanthus benthamianus Baill., Fam.Fabaceae.
igi apádò [igi apádô]
carvalho
Planta Quercus L., Fam.Fagaceae.
igi aroNAGÔ [igi aro]
jambo
Planta Syzygium guineense Wall., Fam.Myrtaceae.
igi dòdó [igi dôdó]
cata grande
Planta Voacanga Africana Stapf, Fam.Apocynaceae.
igi dúdu [igi dúdu]
ébano africano;
Planta Diospyros mespiliformis Hochst. ex A. DC., Fam.Ebenaceae
ébano do gabão
Planta Diospyros dendo Welw. ex Hiern, Fam.Ebenaceae.
igi ẹ̀ẹ́gunNAGÔ [igi êégun]
sumaúma
Planta Ceiba pentandra (L.) Gaertn., Fam.Malvaceae.
igi ẹlẹgun [igi élégun]
espinheiro.
igi èso pupa [igi êsso pupa]
jambeiro rosa
Planta Syzygium malaccense (L.) Merr. & L.M. Perry., Fam.Myrtaceae.
igi fún fífa ilà [igi fún fífa ilâ]
régua.
igi furuntuNAGÔ [igi furuntu]
amendoeira da praia
Planta Terminalia catappa L., Fam.Combretaceae.
igi ìbògiri inú yàrá [igi ìbôgiri inú iârá]
caixotões de almofada.
igi ìfalà [igi ìfalâ]
régua.
igi ìgbálẹ̀NAGÔ [igi ìbálê]
casuarina
Planta Casuarina equisetifolia L., Fam.Casuarinaceae.
igi ikú [igi ikú]
cipreste
Planta Cupressus sempervirens L., Fam.Cupressaceae.
igi irú [igi irú]
alfarroba africano
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae.
igi itobi [igi itobi]
abacateiro
Planta Persea americana Mill., Fam.Lauraceae.
igi ìwínNAGÔ [igi ìuín]
tamarindo
Planta Tamarindus indica L., Fam.Fabaceae.
igi ìyeyè [igi ìeiê]
cajazeiro
Planta Spondias mombin L., Fam.Anacardiaceae.
igi melina [igi melina]
gamelina
Planta Gmelina arborea Roxb., Fam.Lamiaceae.
igi mẹsán [igi méssán]
amargoseira
Planta Melia azedarach L., Fam.Meliaceae.
igi óàkù [igi óâkù]
carvalho
Planta Quercus L., Fam.Fagaceae.
igi ọ̀gọ̀rọ̀ [igi ôgôrô]
palmeira ráfia
Planta Raphia vinifera P.Beauv., Fam.Arecaceae.
igi ọ̀gùrọ̀ [igi ôgùrô]
palmeira ráfia
Planta Raphia vinifera P.Beauv., Fam.Arecaceae.
igi ọkàn [igi ókân]
kinkèliba
Planta Combretum micranthum G. Don, Fam.Combretaceae.
igi ọ̀mọ̀ [igi ômô]
cordia
Planta Cordia millenii Baker, Fam.Boraginaceae.
igi ọmọ funfun [igi ómó funfun]
graviola
Planta Annona muricata Linnaeus, Fam.Annonaceae.
igi ọ̀pẹ̀ [igi ôpê]
dendezeiro
Planta Elaeis guineensis Jacq., Fam.Palmaceae.
igi ọrọ́ [igi óró]
cactus.
igi òróró ní ilẹ́ àwọn júù [igi ôróró ní ilé âuón djúù]
oliveira
Planta Olea europaea L., Fam.Oleaceae.
igi orórù [igi orórù]
bisnagueira
Planta Spathodea campanulata P. Beauv., Fam.Bignoniaceae.
igi osùn [igi ossùn]
campeche;
Planta Haematoxylum campechianum L., Fam.Fabaceae
cerne vermelho
Planta Pterocarpus osun Craib, Fam.Fabaceae.
igi òsùn [igi ôssùn]
sândalo africano
Planta Baphia nitida Lodd., Fam.Fabaceae.
igi osùn dúdú [igi ossùn dúdú]
cerne negro
Planta Pterocarpus erinaceus Poir., Fam.Fabaceae.
igi òwú [igi ôuú]
algodoeiro
Planta Gossypium barbadense L., Fam.Malvaceae.
igi ọyáNAGÔ [igi óiá]
casuarina
Planta Casuarina equisetifolia L., Fam.Casuarinaceae.
igi pẹlẹbẹ ìdìmú egungun fífọ́ [igi pélébé ìdìmú egungun fífó]
tala.
igi-epó [igi-epó]
pau-sangue
Planta Harungana madagascariensis Lam. ex Poiret, Fam.Hypericaceae.
igi-ibonipa [igi-ibonipa]
forca.
igi-itọkọ [igi-itókó]
cana do leme.
igi-sùsu [igi-sùssu]
bosque.
igiàbò [igiâbô]
nocha
Planta Parinari curatellifolia Planch., Fam.Chrysobalanaceae.
ìgo [ìgo]
ameixa do mato
Planta Ximenia americana Lineu, Fam.Olacaceae.
ìgò [ìgô]
garrafa;
jarra.
ìgò omi gbígbóná [ìgô omi bíbóná]
bule.
ìgò súgà [ìgô súgâ]
açucareiro.
ìgò tí a nfi òdòdó sí [ìgô tí a nfi ôdôdó sí]
vaso.
igọn ehoro [igón erroro]
acácia
Planta Acacia Mill., Fam.Mimosoideae.
ìgọní [ìgóní]
enigma;
labirinto.
igun [igun]
canela
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
igùn [igùn]
timbó
Planta Tephrosia vogelii Hook.f., Fam.Fabaceae.
ìgun [ìgun]
ângulo;
canto;
escaninho.
ìgún [ìgún]
abutre;
urubu.
igun ẹsẹ̀ [igun éssê]
calcanhar.
igun mẹ́rin lọ́gbọ̀gbà [igun mérin lóbôbâ] {forma}
quadrado.
igun ọwọ́ [igun óuó]
junta.
ìgúnlẹ̀ [ìgúnlê]
cais;
desembarque;
local de desembarque.
ìgúnlẹ̀ ọkọ̀ [ìgúnlê ókô]
aterrisagem.
igùnpá [igùnpá]
cotovelo.
igunto [igunto]
cólica renal.
igúnugún [igúnugún]
abutre.
ìhà [ìrrâ]
região;
lado
lado do corpo.
ìhà ọkọ̀ [ìrrâ ókô]
costado de navio.
ìhágágá [ìrrágágá]
estreito.
ìhámọ́ [ìrrámó]
custódia.
ìhámọ́ inú túbú [ìrrámó inú túbú]
prisão.
ìhámọ́ lé ní tipá nígbàa ogun [ìrrámó lé ní tipá níbâa ogun]
internamento.
ìhámọ́ra [ìrrámóra]
armadura;
arsenal.
ìhan goro [ìrran goro]
estridente;
grito estridente.
ìhawọ [ìrrauó]
mesquinhez.
ìhìn [ìrrìn]
mensagem;
narração;
notícia;
rumor.
ìhìn àìgbàgbọ́ pé ọlọ́run mbẹ [ìrrìn âìbâbó pé ólórun mbé]
ateismo.
ìhìn búburú [ìrrìn búburú]
defamação.
ìhìn ìsìnkú [ìrrìn ìssìnkú]
obituário.
ìhìn rere [ìrrìn rere]
evangelho.
ihó [irró]
fervura;
barulho;
pio.
ihò [irrô]
cova;
buraco;
covil;
respiradouro.
ìhọ [ìrró]
arranhar.
ihò abíyá [irrô abíiá]
axila.
ihò alágolo ńlá [irrô alágolo unlá]
calha.
ihó èéfín [irró êéfín]
chaminé.
ihò etí [irrô etí]
furo da orelha.
ìhò ìdábòbò fun àwọn ọ̀jagun [ìrrô ìdábôbô fun âuón ôdjagun]
casamata.
ihò ìdí [irrô ìdí]
ânus;
reto.
ihò ìmú [irrô ìmú]
narina.
ihò inú [irrô inú]
tubo.
ihò inú ehín [irrô inú errín] {dentes}
cavidade.
ihò ìsàlẹ̀ ilẹ̀ tí ọkọ̀ ngbà kọjà [irrô ìssâlê ilê tí ókô nbâ kódjâ]
túnel.
ihò ìṣura ilẹ̀ [irrô ìxura ilê] {carvão}
mina.
ihò ìtẹ nkan [irrô ìté nkan] {elétrico}
soquete.
ihò ìtẹ̀bọ̀ [irrô ìtêbô]
sulco.
ihò jínjìn [irrô djíndjìn] {Espécie de pau ou mastro que serve de amparo a qualquer coisa.}
fuste.
ihò kékeré [irrô kékeré]
punção.
ihò nínú àpáta [irrô nínú âpáta]
caverna.
ihò nísàlẹ̀ ilẹ̀ [irrô níssâlê ilê]
caverna.
ihò ńlá [irrô unlá]
cratera.
ihò ojú [irrô odjú] {elétrico}
soquete.
ihò omi [irrô omi]
ralo.
ihò òmú [irrô ômú]
buraco do nariz.
ìhúnra [ìrrúnra]
coceira;
comichão.
ìhùwà [ìrrùuâ]
conduta.
ìhùwàsí [ìrrùuâssí]
comportamento.
ìíja [ìídja]
sebo.
iìóhùnsí [íórrùnsí]
sanção.
iípín [ìpín]
árvore de lixa
Planta Ficus exasperata Vahl., Fam.Moraceae.
iípín òrìṣà [ìpín ôrìxâ]
árvore de lixa
Planta Ficus exasperata Vahl., Fam.Moraceae.
ìjà [ìdjâ]
altercação;
batalha;
briga;
conquista;
contenda;
disputa;
luta;
porfia;
combate;
conflito;
desacordo;
encontro;
feudo;
rancor;
surto.
ìjà abẹ́lẹ̀ [ìdjâ abélê]
guerra civil.
ìjà àfi bálúù jà [ìdjâ âfi bálúù djâ]
ataque aéreo.
ìjà gbangba [ìdjâ banba]
hostilidade.
ìjà ìpanilára [ìdjâ ìpanilára]
assalto.
ìjà màálu [ìdjâ mâálu]
tourada.
ijà sótọ̀ [idjâ sótô]
devotar.
ìjà-diẹ [ìdjâ-dié]
escaramuça.
ìjà-igboro; [ìdjâ-iboro;]
guerra civil.
ìjáde [ìdjáde]
saída;
uma saída;
êxodo;
sair.
ìjáde eléré ṣíṣe [ìdjáde eléré xíxe]
excursão.
ìjádelọ [ìdjádeló]
saída;
uma saída;
egresso;
êxodo.
ìjàdù [ìdjâdù]
competição.
ìjágbọ̀n [ìdjábôn]
descobrimento.
ìjàgbọ̀n [ìdjâbôn]
guelra.
ìjàgboro; [ìdjâboro;]
guerra civil.
ìjagun ojú ìjà [ìdjagun odjú ìdjâ] {militar}
ataque.
ìjáíyà [ìdjáíiâ]
susto.
ìjàkùmọ̀ [ìdjâkùmô]
chacal.
ìjàlà [ìdjâlâ]
cânticos dos caçadores.
ìjálékánná [ìdjálékánná]
pitada.
ìjàlọ [ìdjâló]
formiga soldado.
ìjàlólè [ìdjâlólê]
assalto.
ìjàmbá [ìdjâmbá]
perigo.
ijàn [idjân]
pau cali
Planta Alchornea laxiflora (Benth.) Pax & K.Hoffm, Fam.Euphorbiaceae.
ijàn dúdú [idjân dúdú]
pau cali
Planta Alchornea laxiflora (Benth.) Pax & K.Hoffm, Fam.Euphorbiaceae.
ijàn funfun [idjân funfun]
pau cali
Planta Alchornea laxiflora (Benth.) Pax & K.Hoffm, Fam.Euphorbiaceae.
ijàn ọ̀dàn [idjân ôdân]
figueira
Planta Ficus Mucoso Welw., Fam.Moraceae.
ijàn pupa [idjân pupa]
pau cali
Planta Alchornea laxiflora (Benth.) Pax & K.Hoffm, Fam.Euphorbiaceae.
ijàndú [idjândú]
pau cali
Planta Alchornea laxiflora (Benth.) Pax & K.Hoffm, Fam.Euphorbiaceae.
ìjáńjá [ìdjáundjá] {carne}
pequeno pedaço.
ìjánu ẹṣin [ìdjánu éxin]
freio do cavalo;
arreios.
ìjáókè [ìdjáókê]
ehretia cymosa
Planta Ehretia cymosa Thonn., Fam.Boraginaceae.
ìjàpá [ìdjâpá]
tartaruga;
cágado.
ìjára [ìdjára]
contração muscular.
ìjàrá [ìdjârá]
corda.
ìjárọ́ [ìdjáró]
romance.
ìje [ìdje]
competição;
corrida;
finalidade;
meta.
ìjẹ [ìdjé]
forragem;
feno {flor}
flor do milho indiano
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ìjẹ́ [ìdjé]
isca.
ìjẹ-afẹ́ [ìdjé-afé]
luxúria.
ìjẹ̀bú [ìdjêbú]
mogno
Planta Entandrophragma angolense C. DC, Fam.Meliaceae.
ìjẹ̀bú kọ̀gbìn [ìdjêbú kôbìn]
fruta de lobo;
Planta Solanum Lycocarpum L., Fam.Solanaceae
jurubeba
Planta Solanum Erianthum D. Don, vel aff., Fam.Solanaceae.
ìjẹ̀bú-òde [ìdjêbú-ôde] {Cidade no estado de Ogun}
ijebu-ode.
ìjẹẹ́rẹ [ìdjééré]
flor do milho indiano
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ìjẹ̀ẹ́rẹ [ìdjêéré] {flor}
flor do milho indiano
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ìjẹ́ẹ̀rí [ìdjéêrí]
testemunho.
ìjẹ́ẹ̀rísí [ìdjéêríssí]
certificação.
ìjẹfàájì tọkọtaya níbẹ̀rẹ̀ ìgbà ìgbéyàwó [ìdjéfâádjì tókótaia níbêrê ìbâ ìbéiâuó]
lua de mel.
ìjeníyà [ìdjeníiâ]
punição.
ìjere [ìdjere]
ganho;
lucro.
ìjẹ́rẹ [ìdjéré] {flor}
flor do milho indiano
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ìjẹrin [ìdjérin]
três dias atrás.
ìjẹ̀ṣà [ìdjêxâ]
ijexá.
ìjẹtá [ìdjétá]
anteontem.
ìjẹ́wọ́ [ìdjéuó]
complacência;
profissão;
admissão;
confissão;
reconhecimento.
ìjẹ́wọ́-ìgbàgbọ́ [ìdjéuó-ìbâbó]
crença;
credo.
ijì [idjì]
surpresa;
medo;
pavor.
ìji [ìdji]
sombra.
ìjì [ìdjì]
tempestade;
furacão;
tornado.
ìjì líle [ìdjì líle]
furacão.
ìjì líle ìgbà òtútù [ìdjì líle ìbâ ôtútù]
nevasca.
ìjì-nlá [ìdjì-nlá]
redemoinho de vento.
ìjìlẹ̀ [ìdjìlê]
profundidade.
ìjímèrè [ìdjímêrê]
macaco.
ìjìn lẹ̀sẹ̀ [ìdjìn lêssê]
sabotagem.
ìjíròrò [ìdjírôrô]
discussão.
ìjìyà [ìdjìâ]
aflição;
paixão;
penalidade;
punição;
sofrimento.
ìjiyàn [ìdjiân]
contradição;
controvérsia;
debate;
disputa;
questão;
carpa
argumento.
ìjó [ìdjó]
dança.
ìjọ [ìdjó]
assembléia;
congregação;
conselho.
ìjọ́ [ìdjó]
dia.
ìjọ ènìà [ìdjó ênìâ]
congregação.
ìjọba [ìdjóba]
monarquia; {regime}
forma de governo;
governo;
império;
reino.
ìjọba alágídí [ìdjóba alágídí]
imperialismo.
ìjọba ìgbàtí agbára wà lọ́wọ́ àwọn ènìà [ìdjóba ìbâtí abára uâ lóuó âuón ênìâ]
democracia.
ìjóko nínú ilé ọlọ́run [ìdjóko nínú ilé ólórun]
banco de igreja.
ìjokòó [ìdjokôó]
assento;
banco.
ìjòkún [ìdjôkún]
mucuna
Planta Mucuna poggei Taub., Fam.Fabaceae.
ìjọlọ́wọ́ [ìdjólóuó]
libertação;
concessão.
ìjọ́mirán [ìdjómirán]
num outro dia;
tempo futuro.
ìjóni [ìdjóni]
escaldadura;
inflamação.
ìjọra [ìdjóra]
semelhança.
ìjóra òòrùn [ìdjóra ôôrùn]
queimadura de sol.
ìjọ́si [ìdjóssi]
no dia seguinte.
ìjoye [ìdjoie]
o ato de estar sendo entitulado para uma posição de classificação;
chefe.
ìjòyè [ìdjôiê]
meirinho.
ijù [idjù]
selva;
lugar selvagem.
ìjúbà [ìdjúbâ]
reverência;
saudação.
ijúgbẹ [idjúbé] {Orixá funfun}
ijúbé.
ìjulọ [ìdjuló]
excelência.
ìjùmọ̀pọ̀ [ìdjùmôpô]
comungar.
ìjùmọ̀sọ [ìdjùmôssó]
conferência.
ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ [ìdjùmôssôrô]
consulta.
ijurògbá [idjurôbá]
cabaça
Planta Lagenaria siceraria (Molina) Standl., Fam.Cucurbitaceae.
ìjúwe [ìdjúue] {livro}
referência.
ika [ika]
polegada.
iká [iká] {sinal de respeito a um superior feito pelas mulheres, cumprimento feito por filho de santo cujo orixá principal é feminino. Deita-se de bruços no chão, toca-se o solo com a cabeça e, simultaneamente com o lado direito e depois com o esquerdo do quadril no chão (na nação Keto, as mulheres não tocam o chão com o ventre).}
prostração.
ìka [ìka]
dedo.
ìkà [ìkâ]
crueldade;
maldade;
travessura;
tirano.
ìka àmì ìwé lọ́kọ̀kan [ìka âmì ìué lókôkan]
ortografia.
ìka ẹsẹ̀ [ìka éssê]
sapato.
ìká méjì [ìká médjì] {odù do oráculo de Ifá}
ìká méjì.
ìká ọ̀kúnrún [ìká ôkúnrún]
cardo santo
Planta Cnestis ferruginea DC., Fam.Connaraceae.
ìka ọwọ́ [ìka óuó]
mão;
dedo.
ìká òwú [ìká ôuú]
algodão enrolado.
ìká rékọjá [ìká rékódjá]
ultraje.
ika san [ika san]
salsaparrilha
Planta Smilax kraussiana Meisn., Fam.Smilacaceae Sin. de Smilax anceps Willd..
ìkaánnà [ìkaánnâ]
mesmo.
ìkákáàlẹ́ [ìkákáâlé]
pau espinha
Planta Sterculia tragacantha Lindl., Fam.Sterculiaceae.
ìkákáàlẹ́ ògún [ìkákáâlé ôgún]
pau espinha
Planta Sterculia tragacantha Lindl., Fam.Sterculiaceae.
ìkamọsẹ̀ [ìkamóssê]
dedo do pé.
ìkamọwọ́ [ìkamóuó]
dedo da mão.
ikanNAGÔ [ikan]
palmeira
Planta Eremospatha macrocarpa (G. Mann & H. Wendl.) H. Wendl., Fam.Palmae.
ikàn [ikân]
berinjela;
Planta Solanum melongena L., Fam.Solanaceae
erva moura
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae.
ìkán [ìkán]
formiga branca;
cupim.
ìkán àwòdì [ìkán âuôdì]
capparis thonningii
Planta Capparis thonningii Schumach., Fam.Capparaceae Sin. de Capparis brassii DC..
ìkán funfun [ìkán funfun]
formiga branca.
ikàn igún [ikân igún]
jurubeba
Planta Solanum torvum Sw., Fam.Solanaceae.
ikàn ńlá [ikân unlá]
erva moura
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae.
ikàn òyìnbó [ikân ôínbó]
erva moura
Planta Solanum incanum L., Fam.Solanaceae.
ikan san [ikan san]
salsaparrilha
Planta Smilax kraussiana Meisn., Fam.Smilacaceae Sin. de Smilax anceps Willd..
ikàn wẹ́wẹ́ [ikân uéué]
jurubeba
Planta Solanum torvum Sw., Fam.Solanaceae.
ìkańdù [ìkaundù]
formiga preta.
ikànẹlẹ̀pọ̀n àgbò [ikânélêpan âbô]
berinjela africana
Planta Solanum dasyphyllum Thonn. ex Schum, Fam.Solanaceae Sin. de Solanum macrocarpon L..
ìkankan [ìkankan]
nenhum.
ìkannú [ìkannú]
fúria.
ìkanra [ìkanra]
impertinência;
irritabilidade;
rudeza;
mau humor.
ìkápá eré ìsákúsàá [ìkápá eré ìssákússâá]
limite de velocidade.
ìkarahun [ìkararrun]
concha.
ìkàwé [ìkâué]
leitura;
leitura cuidadosa.
ìkáwọ [ìkáuó]
controle;
dominação;
governança;
poder.
ìkáwú [ìkáuú]
algodão enrolado.
ìkaye [ìkaie] {estimativa}
projeção.
ike [ike]
marfim.
iké [iké]
corcunda.
ikẹ [iké]
afago;
afeição; {demonstração física de afeto}
carícias.
ìkéde [ìkéde]
publicação;
publicidade.
ìkẹhìn [ìkérrìn]
último.
ìkẹjọ [ìkédjó]
oitavo.
ikẹkùn [ikékùn]
abstração;
epítome;
abstrato.
ìkékúrò [ìkékúrô]
segmento.
ìkélé [ìkélé]
partição.
ìkẹra [ìkéra]
delicadeza;
indulgência.
ìkerègbèNAGÔ [ìkerêbê] (Folha do Bode)
dama da noite
Planta Cestrum laevigatum Schlechtd, Fam.Solanaceae.
ìkérora [ìkérora]
gemido.
ikí [ikí]
saudação.
ìkígbe [ìkíbe]
exclamação;
choro.
ìkìlọ̀ [ìkìlô]
notificação;
aviso;
protesto.
ìkìlọ̀ tàbí àmì ńkan tí ńbọ̀ [ìkìlô tâbí âmì unkan tí unbô]
premonição.
ìkìmólẹ̀ [ìkìmólê]
pressão.
ikin [ikin]
caroço do dendezeiro
Planta Elaeis guineensis Jacq., Fam.Palmaceae.
ikín [ikín]
capim guiné
Planta Panicum maximum Jacq., Fam.Poaceae
Planta Panicum maximum Jacq., Fam.Poaceae.
ikín ìrùkẹ̀ [ikín ìrùkê]
capim guiné
Planta Panicum maximum Jacq., Fam.Poaceae.
ìkíni [ìkíni] {hotel}
recepção;
saudações;
cumprimento.
ìkínni [ìkínni]
saudação.
ìkirè [ìkirê]
ikire {Orixá funfun}
ikire.
ìkìwọ̀ [ìkìuô] {politica}
repressão.
ìkíyèsí [ìkíiêssí]
observação;
percepção.
ikọ́ [ikó]
tosse.
ikọ̀ [ikô]
delegação
mensageira;
delegado;
embaixador;
mensageiro.
ìkọ́ [ìkó]
fibra de ráfia
Planta Raphia vinifera P.Beauv., Fam.Arecaceae.
ikọ́ àwúgbẹ [ikó âuúbé]
desidratação.
ikọ́ fe [ikó fe]
asma.
ikọ́ fére [ikó fére]
coqueluche;
tosse aguda.
ikọ́ ipa [ikó ipa]
coqueluche;
tosse aguda.
ìkọ̀ iṣẹ́ sílẹ̀ [ìkô ixé sílê]
greve.
ikọ̀ ọba [ikô óba]
embaixador.
ìkọ orúkọ sínú ìwé ìrántí [ìkó orúkó sínú ìué ìrántí]
registro.
ikodidé [ikodidé]
pena da cauda do papagaio.
ìkọ̀fún [ìkôfún]
proibição.
ìkóga [ìkóga]
pilha.
ìkógun [ìkógun]
pilhagem;
despojo de guerra;
despojos;
saque.
ìkójọ [ìkódjó]
ajuntamento.
ìkójọ ìṣẹlẹ̀ ìpàdẹ́ [ìkódjó ìxélê ìpâdé]
procedimentos.
ikójọpọ̀ [ikódjópô]
acumulação.
ìkójọpọ̀ [ìkódjópô]
coleção.
ìkọjújàsí [ìkódjúdjâssí]
resistência.
ìkọjúsí [ìkódjússí]
atenção;
oposição.
ìkọkàrá [ìkókârá]
choro alto.
ìkokò [ìkokô]
hiena;
lobo.
ìkòkò [ìkôkô]
panela;
cadinho;
depósito;
pote;
pote de barro.
ìkọ̀kọ̀ [ìkôkô]
privado;
sigilo.
ìkòkò ńla ìse omi [ìkôkô unla ìsse omi]
caldeira.
ìkòkò ọbẹ̀ [ìkôkô óbê]
panela;
terrina.
ìkòkò òdòdó [ìkôkô ôdôdó]
vaso de flores.
ikòkò tábà [ikôkô tábâ]
cachimbo.
ìkòkò tí a fí ń gbin òdòdó [ìkôkô tí a fí un bin ôdôdó]
pote de flor.
ìkòkò-ìgbẹ́ [ìkôkô-ìbé]
urinol.
ìkọ́kọrẹ̀ [ìkókórê]
mingau de inhame d'água.
ìkọ́lé [ìkólé]
estrutura;
casco.
ìkọle-aiyé [ìkóle-aié]
o reino visível da terra.
ìkọle-ọ̀run [ìkóle-ôrun]
reino dos ancestrais.
ìkọlu [ìkólu]
assalto;
ataque devastador;
início de reação.
ìkọlù [ìkólù]
concussão.
ìkọlù àrùn [ìkólù ârùn] {médico}
ataque.
ìkọlura [ìkólura]
choque;
colisão.
ìkọlura-àdẹ̀hìnbọ̀ [ìkólura-âdêrrìnbô]
reação em cadeia.
ikómọjáde [ikómódjáde]
ritual do nome.
ìkọ́mú [ìkómú]
sutiã.
ikọ́n [ikón]
plenitude.
ìkònì [ìkônì]
o ato de estar sendo saqueado.
ìkọni [ìkóni]
instrução;
pasto;
ser levantado.
ìkònìjànù [ìkônìdjânù]
restrição.
ìkònkoṣò [ìkônkoxô]
ratoeira.
ìkoòkò [ìkoôkô]
hiena.
ìkópa [ìkópa]
associado.
ìkórè [ìkórê]
colheita.
ìkóri-ọmú [ìkóri-ómú]
bico do seio.
ìkórira [ìkórira]
ódio.
ìkorò [ìkorô]
amargura.
ìkọsàn [ìkóssân]
lampejo.
ìkọsẹ̀dáyé [ìkóssêdáié]
divinação.
ìkọ̀sílẹ̀ [ìkôssílê]
deserção;
rejeição.
ìkótí [ìkótí]
broche.
ìkọ̀wé [ìkôué]
aperto de mão;
escrevendo.
ìkọ̀wé sí ìsàlẹ̀ [ìkôué sí ìssâlê]
subscrição.
ìkóyí [ìkóì]
ikoyi.
ikú [ikú]
destruição;
morte;
destino.
ìkú [ìkú]
a morte; (Orixá da Morte)
ikú.
ikú ẹkùn [ikú ékùn]
cordão de frade
Planta Leonotis nepetifolia (L.) R. Br., Fam.Lamiaceae.
ìkùgbù [ìkùbù]
presunção.
ìkúku [ìkúku]
névoa;
nevoeiro.
ikúmórí [ikúmórí] (A morte pega sua cabeça)
ampelocissus bombycina
Planta Ampelocissus bombycina (Bak.) Planch, Fam.Vitaceae.
ikun [ikun]
muco.
ìkùn [ìkùn]
barriga;
abdômem;
estômago.
ìkùn bí oyin [ìkùn bí oin]
zumbido.
ìkún ẹnu [ìkún énu]
bocado.
ìkùn lóorun [ìkùn lóorun]
sedação.
ìkùn-ọ̀dà [ìkùn-ôdâ]
pintura.
ìkùnà [ìkùnâ]
falha.
ìkúnlẹ̀ [ìkúnlê]
o ato de se ajoelhar.
ìkúnwọ́ [ìkúnuó]
punhado.
ìkura [ìkura]
debilidade.
ìkùrà [ìkùrâ]
insensibilidade;
torpor.
ìkúùkù [ìkúùkù]
nuvem.
ikúùkúù [ikúùkúù]
neblina.
ilá [ilá]
quiabo
Planta Abelmoschus esculentus (L.) Moench., Fam.Malvaceae.
ilà [ilâ]
linha.
ìlà [ìlâ]
circuncisão; {construção}
coluna;
grandeza;
listra;
marca tribal;
tatuagem;
rasgão;
rasgo;
trevo.
ìlà àyíká tí ó dá ayé sí méjì lọ́gbọgba [ìlâ âìká tí ó dá aié sí médjì lóbóba]
equador.
ilá funfun [ilá funfun]
asistásia branca
Planta Asystasia gangetica (L.) T.Anderson, Fam.Acanthaceae.
ilá ìròkò [ilá ìrôkô]
abóbora canelada
Planta Telfairia occidentalis Hook.f., Fam.Cucurbitaceae.
ilà láti ìlá-òòrùn sí ìwọ̀-òòrùn [ilâ láti ìlá-ôôrùn sí ìuô-ôôrùn]
horizontal.
ìlà òrùn [ìlâ ôrùn]
leste.
ìlàágún [ìlâágún]
transpiração;
suor.
ìlàdì [ìlâdì]
interpretação;
argumento;
avanço;
comentário.
ìláiyà [ìláiâ]
coragem.
ìlàjà [ìlâdjâ]
intervenção;
armistício;
compromisso.
ìlàjú [ìlâdjú]
civilização.
ìlákọ̀ṣẹ [ìlákôxé]
noz-moscada africana
Planta Monodora tenuifolia Benth., Fam.Annonaceae.
ìlákọ̀sìn [ìlákôssìn]
noz-moscada africana
Planta Monodora tenuifolia Benth., Fam.Annonaceae.
ilákọ̀ṣìn igbó [ilákôxìn ibó]
falsa moscadeira
Planta Monodora myristica Dunal, Fam.Annonaceae.
ìlanà [ìlanâ]
horário.
ìlànà [ìlânâ]
método;
procedimento;
guia.
ìlànà fèrèsé [ìlânâ fêrêssé]
moldura.
ìlana-ìsìnkú [ìlana-ìssìnkú]
obséquias;
serviço de sepultamento.
ilárà [ilárâ]
mamona
Planta Ricinus communis L., Fam.Euphorbiaceae.
ìlara [ìlara]
inveja.
ilárùn [ilárùn]
mamona
Planta Ricinus communis L., Fam.Euphorbiaceae.
ìlasa [ìlassa]
limão tahiti
Planta Citrus aurantifolia (Christm.) Swingle., Fam.Rutaceae.
ìlasa àgbọ̀rín [ìlassa âbôrín]
malva roxa
Planta Urena lobata L., Fam.Malvaceae.
ìlasa ọmọdé [ìlassa ómódé]
malva roxa;
Planta Urena lobata L., Fam.Malvaceae
malva silvestre
Planta Malva sylvestris L., Fam.Malvaceae.
ìlasa òyìbó [ìlassa ôíbó]
malva roxa
Planta Urena lobata L., Fam.Malvaceae.
ìlasagún [ìlassagún]
cânhamo-brasileiro
Planta Hibiscus asper Hook.fil., Fam.Malvaceae.
ìlawun [ìlauun]
mesquinhez.
ilé [ilé]
local;
casa;
acácia branca
Planta Moringa oleifera Lam., Fam.Moringaceae
casa comercial;
domicilio;
edifício;
lar.
ilẹ́ [ilé]
berço;
leito.
ilẹ̀ [ilê]
área;
ilha; {nação}
terra;
abismo;
chão;
solo;
território.
ìlé [ìlé]
camadas.
ilé adìe [ilé adìe]
aviário.
ilẹ̀ áfríkà [ilê áfríkâ]
áfrica.
ilé àgbàsùn [ilé âbâssùn]
hospedaria.
ilé àkójọpọ̀ ohun ìgbanì [ilé âkódjópô orrun ìbanì]
museu.
ilé alápìín gbé [ilé alápìín bé]
apartamento;
flat.
ilé alárùn [ilé alárùn]
hospital.
ilé àlejò [ilé âledjô]
pousada.
ilé àpíngbé [ilé âpínbé]
apartamento.
ilé àrọ́ [ilé âró]
forjaria.
ilé aṣójú [ilé axódjú]
embaixador.
ilé atọ̀ [ilé atô]
bexiga.
ilé àwo ońjẹ [ilé âuo oundjé]
despensa.
ilé àwọn ọmọ-ogun [ilé âuón ómó-ogun]
quartéis;
quartel.
ilé àwòrán tí nrín [ilé âuôrán tí nrín]
cinema.
ilẹ bíírí [ilé bíírí]
área cultivada.
ilé bùrédì [ilé bùrédì]
padaria.
ilé egbògi [ilé ebôgi]
drogaria.
ilé ẹiyẹ [ilé éié]
gaiola.
ilé ẹjọ́ [ilé édjó] {lei}
côrte;
sala de tribunal.
ilé ẹ̀kọ́ [ilé êkó]
escola;
colégio;
ensino médio;
instituto.
ilé ẹ̀kọ́ gíga [ilé êkó gíga]
academia;
universidade.
ilé ẹ̀kọ́ ìránṣẹ́ ọlọrun [ilé êkó ìránxé ólórun]
monastério.
ilé ẹ̀kọ́ kékeré [ilé êkó kékeré]
escola primária.
ilé elégbògi [ilé elébôgi]
farmácia.
ilé ẹlêhàá [ilé élêrrâá]
harém.
ilé ẹranko [ilé éranko]
estábulo.
ilé èrò [ilé êrô]
hospedaria.
ilé èrò tí a nrí onjẹ rà [ilé êrô tí a nrí ondjé râ]
hotel.
ilé èròjà tí a fi ńwá ọgbọ́n ìjìnlẹ̀ [ilé êrôdjâ tí a fi unuá óbón ìdjìnlê]
laboratório.
ilẹ̀ éṣíà [ilê éxíâ]
ásia.
ilé ẹ̀wọ̀n [ilé êuôn]
prisão.
ilé gbígbé [ilé bíbé]
acomodação.
ilé gómìnà [ilé gómìnâ]
palácio do governador.
ilé ìdájọ́ [ilé ìdádjó] {legal}
côrte;
tribunal.
ilé ìdáná [ilé ìdáná]
cozinha.
ilẹ̀ ifẹ [ilê ifé]
ile-ifé.
ilé ìfipamọ́ ọkọ̀ òfúrufú [ilé ìfipamó ókô ôfúrufú]
hangar.
ilé ìfìwé ránṣẹ́ [ilé ìfìué ránxé]
correio.
ilé ìfọṣọ [ilé ìfóxó]
lavanderia automática.
ilé ìgbẹ́ álawo [ilé ìbé álauo]
vaso sanitário.
ilé ìgbọ̀nsẹ̀ [ilé ìbônsê]
banheiro.
ilé ìjọ́sìn ńlá [ilé ìdjóssìn unlá]
catedral.
ilé ìkàn ọkọ̀ [ilé ìkân ókô]
doca.
ilé ìkàwé [ilé ìkâué]
biblioteca;
livraria.
ilé ìkò ọjà pamọ́ sí [ilé ìkô ódjâ pamó sí]
armazém.
ilẹ̀ ìlà òrùn [ilê ìlâ ôrùn]
oriente médio.
ilé ìpàdé ẹgbẹ́ [ilé ìpâdé ébé]
clube.
ilẹ̀ ìpàgọ́ [ilê ìpâgó]
parque de campismo.
ilé ìpamọ́ [ilé ìpamó]
sala de armas.
ilé ìpamọ́ èròjà [ilé ìpamó êrôdjâ]
artilharia.
ilé ìpamọ́ òkú [ilé ìpamó ôkú]
necrotério.
ilé ìpamọ́ owó [ilé ìpamó ouó]
banco.
ilé ìpọntí [ilé ìpóntí]
cervejaria.
ilé iṣẹ́ [ilé ixé]
fábrica;
planta.
ilé ìse àkàrà [ilé ìsse âkârâ]
padaria.
ilé iṣẹ́ àwọn ọlọ́pàá [ilé ixé âuón ólópâá]
delegacia de polícia.
ilé iṣẹ ìjọba ìlú miràn ní ilẹ̀ àjèjì [ilé ixé ìdjóba ìlú mirân ní ilê âdjêdjì]
embaixada.
ilé ìsìn àwọn júù [ilé ìssìn âuón djúù]
sinagóga.
ilé ìsìn ọlọ́run tàbí òrìṣà [ilé ìssìn ólórun tâbí ôrìxâ]
templo.
ilé ìṣọ́ gíga [ilé ìxó gíga]
torre.
ilé ìṣòfin [ilé ìxôfin]
legislatura.
ilé iṣọ̀nà [ilé ixânâ]
oficina.
ile ìṣúra [ile ìxúra]
depósito.
ilé ìtajà oúnjẹ [ilé ìtadjâ oúndjé]
restaurante.
ilé ìtọ́jú àwọn ẹja [ilé ìtódjú âuón édja]
aquário.
ilé ìtọ́jú ohun ọ̀gbìn [ilé ìtódjú orrun ôbìn]
estufa;
viveiro.
ilé ìtọ́jú ọmọ aláìlóbìí [ilé ìtódjú ómó aláìlóbìí]
orfanato.
ilé ìtọ́jú ọmọ wẹ́wẹ́ [ilé ìtódjú ómó uéué]
berçario.
ilé iturá [ilé itura]
casa de hóspedes;
hotel.
ilé iturá ọ̀dọ́ [ilé iturá ôdó]
albergue da juventude.
ilé ìwé [ilé ìué]
escola.
ilé ìwé gíga [ilé ìué gíga]
colégio.
ilé ìwòsàn [ilé ìuôssân]
hospital.
ilé kékeré [ilé kékeré]
cabana;
casa de campo.
ilé kíkọ́ alárà [ilé kíkó alárâ]
arquitetura.
ilé ọba [ilé óba]
palácio do rei;
reino.
ilé ọjà [ilé ódjâ]
loja.
ilé ọjà ìwé [ilé ódjâ ìué]
biblioteca;
livraria.
ilé ọkọ̀ [ilé ókô]
garagem;
estaleiro.
ilé òkú [ilé ôkú]
cemitério.
ilẹ̀ ọlọ́rã [ilê ólóraa]
terra fértil.
ilé ọlọ́run [ilé ólórun] {templo de culto religioso}
casa de deus;
igreja;
mesquita.
ilé ọlọ́run kékeré [ilé ólórun kékeré]
capela.
ilẹ̀ olùtọ́jú ohun ìní ọ̀rọ̀ tábí [ilê olùtódjú orrun ìní ôrô tábí]
curadora;
curador.
ilé ọmọ [ilé ómó]
ventre;
útero.
ilẹ̀ ọmọ ọba [ilê ómó óba]
principado.
ilé oníná àfewu han atúkọ̀ [ilé oníná âfeuu ran atúkô]
farol.
ilé ońjẹ [ilé oundjé]
despensa;
lanchonete;
restaurante.
ilé oògùn [ilé oôgùn]
farmácia.
ilé orí [ilé orí]
assentamento de cabeça.
ilé òrìṣà [ilé ôrìxâ]
casa de orixá.
ilé ọtí [ilé ótí]
pub.
ilé ọtí títà [ilé ótí títâ]
botequim.
ilé owó [ilé ouó]
banco.
ilé oyin [ilé oin]
colméia.
ilé roboto oníyìnyín ti àwọn ẹ̀skímò [ilé roboto oníínìn ti âuón êsskímô]
iglu.
ilẹ̀ tí omi fẹ́rẹ́ yíkà [ilê tí omi féré ìkâ]
península.
ilé túbú [ilé túbú]
prisão.
ìlẹ́ wá [ìlé uá]
géiser.
ilé-ifẹ̀ [ilé-ifê]
ifé.
ìlẹdu [ìlédu]
terra preta.
ìléjáde [ìlédjáde]
despejo.
ìlékè [ìlékê]
revestimento.
ìlẹ̀kẹ̀ [ìlêkê]
contas.
ìlékè aṣo [ìlékê axo]
capa.
ìlẹ̀kẹ̀ ìkárùn [ìlêkê ìkárùn]
colar.
ìlẹ̀kẹ̀ iyọ̀u [ìlêkê iôu]
contas de coral.
ìlẹ̀kẹ̀ ọ̀pọ̀lọ̀ [ìlêkê ôpôlô] (desova de sapo)
marianinha;
Planta Commelina erecta L., Fam.Commelinaceae
viuvinha
Planta Petrea insignis Schauer, Fam.Verbenaceae.
iléko [iléko]
casa da fazenda.
ìlẹ̀kùn [ìlêkùn]
porta.
ìlẹ̀kùn fèrèsé [ìlêkùn fêrêssé]
veneziana da janela.
ìlépa [ìlépa]
perseguição.
ìlẹpa [ìlépa]
terra vermelha.
ìlera [ìlera]
boa saúde;
saúde.
ìlérí [ìlérí]
promessa;
compromisso.
ilerín [ilerín]
erva vintém
Planta Drymaria cordata (L.) Willd., Fam.Caryophyllaceae.
ìléróró [ìléróró]
bolha.
iléru [iléru]
fornalha;
forno.
iléru fun amọ̀ [iléru fun amô]
forno de tijolos.
iléṣà [iléxâ]
ilesa.
ilẹṣẹ̀ [iléxê]
um estado de ter pecado.
ìletò [ìletô]
aldeia.
iletùtu [iletùtu]
propíciante.
ilẹ́wọ ọlọ́sán [iléuó ólóssán]
cajá
Planta Spondias mombin L., Fam.Anacardiaceae.
ìlò [ìlô]
aplicação;
função;
ato;
tratamento;
uso.
ìlọ̀ [ìlô]
ameaça.
ilọ kurò [iló kurô]
partida.
ìlò ohun ẹlòmíràn fún ara ẹni [ìlô orrun élômírân fún ara éni]
exploração.
ìlobù [ìlobù] {Cidade de principal culto à divindade Erínlé. Erinlé é o patrono de Ìlobù, conduziu seu povo à guerra e ensinou-os a guerrear. A cidade de Ilobu foi pouco afetada com a escravidão, daí espalhando o nome de Erínlé. Ìlobù se localiza no sul da Nigéria, possui como pricipal hidrogradia o rio Erínlé, um rio afluente do rio Ọ̀ṣùn}
ilobu.
ìlòdì [ìlôdì]
contrário.
ìlòdì sí ófin [ìlôdì sí ófin]
ilícito.
ìlọ́lájù [ìlóládjù]
superioridade.
ilọlọ [ilóló]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
ìlòlọ́nàìtọ́ [ìlôlónâìtó]
abuso.
ìlòníwọ̀nba [ìlôníuônba]
conservação.
ìlọ́po méji [ìlópo médji]
múltiplo.
ilọra [ilóra]
atraso;
lentidão.
ìlọrin [ìlórin]
ilorin.
ìloro [ìloro]
varanda.
ìloro ilé [ìloro ilé]
limiar.
ìlòsí [ìlôssí]
tratamento.
ìlọsíwájú [ìlóssíuádjú]
avanço.
ìlu [ìlu]
abridor.
ìlú [ìlú]
cidade;
metrópole.
ìlù [ìlù]
atabaque;
tambor.
ìlú àbínibí [ìlú âbínibí]
local de nascimento.
ìlú àílọba [ìlú âílóba]
república.
ìlú àtijọ́ [ìlú âtidjó]
cidade histórica.
ìlú àwọn òyìnbó [ìlú âuón ôínbó]
europa.
ìlú ilẹ́ àwọn sainí [ìlú ilé âuón sainí]
china.
ìlù kìkì ọkàn [ìlù kìkì ókân]
pulso.
ìlù ọkàn [ìlù ókân]
batimentos cardíacos.
ìlú òkèrè [ìlú ôkêrê]
terra remota;
país estrangeiro.
ìlú òkèrè ti [ìlú ôkêrê ti]
américa.
ìlú ọsitrélìà [ìlú óssitrélìâ]
austrália.
ìlú tí a tẹ̀ dó [ìlú tí a tê dó]
colônia.
ìlútítẹ̀dó [ìlútítêdó]
colonização.
ìmado [ìmado]
javali.
ìmalẹ [ìmalé]
ídolo.
imíNAGÔ [imí]
erva de santa maria
Planta Chenopodium ambrosioides L., Fam.Chenopodiaceae.
ìmí [ìmí]
respiração.
ìmí ẹdun [ìmí édun]
suspirar;
gemer.
imí eṣú [imí exú]
erva de são joão
Planta Ageratum conyzoides L., Fam.Asteraceae.
imí iyín [imí ín]
erva de santa maria
Planta Chenopodium ambrosioides L., Fam.Chenopodiaceae.
ìmí-ẹ̀dùn [ìmí-êdùn]
emoção.
ìmọ [ìmó]
o ato de construir.
ìmọ́ [ìmó]
claridade;
limpeza;
asseio;
limpidez;
sentimento.
ìmọ̀ [ìmô]
ciência;
filosofia;
introspecção;
noção;
sensação;
tecnologia;
conhecimento;
reconhecimento; {sentimento}
sentido.
ìmọ̀ ẹ̀dá igbó [ìmô êdá ibó]
silvicultura.
ìmọ̀ ìdí àìsàn [ìmô ìdí âìssân]
diagnóstico.
ìmọ́ ìgbé-ayé ẹ̀dá láwùjọ [ìmó ìbé-aié êdá láuùdjó]
folclore.
ìmò iṣe [ìmô ixe]
dispositivo.
ìmọ ìtọ́jú ìlera àgbàlú [ìmó ìtódjú ìlera âbâlú]
saneamento.
ìmọ̀ nípa ẹranko [ìmô nípa éranko]
zoologia.
ìmọ̀ nípa ewéko [ìmô nípa euéko]
biologia.
ìmọ ọgbọ́n àmúṣe [ìmó óbón âmúxe]
tecnologia.
imọ̀ ọ̀pẹ̀ [imô ôpê]
dendezeiro
Planta Elaeis guineensis Jacq., Fam.Palmaceae.
ìmọ́ tótó [ìmó tótó]
purificação.
ìmọ-búburú [ìmó-búburú]
conspirar.
ìmófo [ìmófo]
decepção.
ìmọ́lẹ̀ [ìmólê]
iluminação;
luz;
brilho.
ìmọ́lẹ̀ òrùn [ìmólê ôrùn]
luz solar.
ìmọ́lẹ̀ fìtílà [ìmólê fìtílâ]
luz de lâmpada.
ìmọ́lẹ̀ iná òtùfù [ìmólê iná ôtùfù]
lanterna.
ìmọ́lẹ̀ ọjọ́ [ìmólê ódjó]
dia claro.
ìmọ́lẹ̀ òòrùn [ìmólê ôôrùn]
luz do sol.
ìmọ́lẹ̀ òrùn [ìmólê ôrùn]
luz do dia.
ìmọ́lẹ̀ òṣùpá [ìmólê ôxùpá]
luar.
ìmọ̀nà [ìmânâ]
orientação.
ìmọ̀ràn [ìmôrân]
aviso;
conselho.
ìmóríyá [ìmóríiá]
incentivo.
ìmọ̀tẹ́lẹ̀ [ìmôtélê]
previdência;
prognóstico.
ìmọ́tótó [ìmótótó]
clínico.
ìmọ̀wékà ìmọ̀wékọ [ìmôuékâ ìmôuékó]
alfabetização.
ìmọ̀ye [ìmôie]
previdência;
compreensão.
imú [imú]
bocal.
ìmuNAGÔ [ìmu]
azedinha do brejo
Planta Begonia fischeri Schrank., Fam.Begoniaceae
Planta Begonia acida Vell, Fam.Begoniaceae.
ìmú [ìmú]
narina;
nariz.
ìmu ògùn para [ìmu ôgùn para]
dose muito forte.
ìmúdájú [ìmúdádjú]
segurança.
ìmúkúrò [ìmúkúrô] {remover}
dedução;
exceção.
ìmúkúrò nínú ọ̀tọ̀tọ̀ ohun [ìmúkúrô nínú ôtôtô orrun]
subtração.
ìmúlárayá [ìmúláraiá]
divertimento.
ìmúlẹ̀ [ìmúlê]
confederação;
pacto;
tratado.
ìmúlọ́kàn [ìmúlókân]
afetado.
ìmúlọ́kànle [ìmúlókânle]
encorajamento.
ìmummuna [ìmummuna]
pirilampo.
ìmùmù [ìmùmù]
junquinho
Planta Cyperus esculentus L., Fam.Cyperaceae.
imúnibínú [imúnibínú]
provocativo.
ìmúnisìn tipátipá [ìmúnissìn tipátipá]
fascismo.
ìmúnúbí [ìmúnúbí]
aborrecimento.
ìmúpadà [ìmúpadâ]
revogação.
ìmúpadà sípò [ìmúpadâ sípô]
restauração.
ìmúra [ìmúra]
enxoval.
ìmúra sílẹ̀ [ìmúra sílê]
preparação.
ìmúra sílẹ̀ iré [ìmúra sílê iré] {esporte}
treinamento.
imure [imure]
pulga.
ìmúsàn [ìmússân]
melhoria.
ìmúṣẹ [ìmúxé]
realização;
cumprimento.
ìmutí [ìmutí]
alcoolismo.
ìmútóbi [ìmútóbi]
alargamento.
ìmúwá [ìmúuá]
produção;
produtividade.
ìmúwòdú [ìmúuôdú]
míldio.
ìmúye [ìmúie]
qualificado.
iná [iná]
fogo
feijão da flórida
Planta Mucuna pruriens (L.) DC., Fam.Fabaceae.
ìna [ìna]
gasto de dinheiro.
ìnà [ìnâ]
dimensão;
flagelação;
castigo com chicotadas;
esticamento.
ìna ajèniyàn [ìna adjêniân]
pulga.
iná ata [iná ata]
lamparina.
iná igi àtẹ̀bọpo [iná igi âtêbópo]
tocha.
iná ìtọ́nisọ́nà iwájú ọkọ̀ [iná ìtónissónâ iuádjú ókô]
farol dianteiro.
iná orí [iná orí]
piolho.
iná òtùfù tí a ń tàn fi ṣàríyá [iná ôtùfù tí a un tân fi xâríiá]
fogos de artifício.
iná tàbí àmì orí òkè fún ìkìlọ̀ ewu [iná tâbí âmì orí ôkê fún ìkìlô euu]
farol.
ìnábìì [ìnábìì]
erva do diabo
Planta Plumbago zeylanica L., Fam.Plumbaginaceae Sin. de Plumbago scandens L..
ìnábìrì [ìnábìrì]
erva do diabo
Planta Plumbago zeylanica L., Fam.Plumbaginaceae Sin. de Plumbago scandens L..
ìnàkí [ìnâkí]
gorila;
babuíno.
ìnáwó [ìnáuó]
despesa.
ìní [ìní]
possessão.
ìnilára [ìnilára]
opressão.
ìnira [ìnira]
fardo;
incomodar.
inlẹ̀ [inlê]
inle.
inọ́ [inó]
interior;
entranhas;
mente;
barriga;
ventre materno
estômago;
útero.
inọ́ fùfu [inó fùfu]
impaciência;
desgosto;
temperamento irritadíssimo.
inọ́ funfun [inó funfun]
coração puro;
sinceridade.
inọ́-bajẹ [inó-badjé]
estar triste.
inọ́bibajẹ [inóbibadjé]
tristeza de coração.
inọ́búburú [inóbúburú]
coração perverso;
disposição maliciosa;
temperamento ruim.
inọ́dìdọn [inódìdón]
alegria;
alegria ruidosa;
doce disposição;
satisfação;
prazer.
inọ́dúdù [inódúdù]
coração negro;
mau coração.
ìnọ́kí [ìnókí]
símio.
inọ́nNAGÔ [inón] (Folha do Fogo)
folha de fogo
Planta Clidemia hirta (L.) D. Don, Fam.Melastomataceae.
inọ́ṣíṣó [inóxíxó]
paixão.
inọtitẹ [inótité]
compassivo;
compaixão.
ìnṣì [ìnxì] {informática}
polegadas.
inú [inú]
interior;
barriga;
ventre;
lado de dentro;
parte de dentro
estômago.
inú ara [inú ara]
parte interna do corpo.
inú dídùn [inú dídùn]
humor;
prazer.
inú ẹyin ojú [inú éin odjú] (Menina do Olho)
pupila.
inú ìlú [inú ìlú]
no interior.
inú ohun kóhun [inú orrun kórrun]
núcleo.
inú ọkọ̀ [inú ókô]
casco de navio.
inú rere [inú rere]
generosidade.
inú riro [inú riro]
dor de barriga.
inú ṣíṣú gbúrù [inú xíxú búrù]
diarréia.
ìnùdí [ìnùdí]
papel higiênico;
papel sanitário.
inúdídún [inúdídún]
felicidade.
inúfu-ẹ̀dọ̀fu [inúfu-êdôfu]
tensão.
inúnbíni [inúnbíni]
perseguição.
ìọnu [ìónu]
dificuldade;
pestilência;
praga;
problema;
peste;
mal-estar.
ipa [ipa]
descamação da casca de uma árvore;
execução;
execução desleixada;
matança;
o ato de incubação;
o ato de assassinar;
o ato de matar;
o ato de produzir.
ipá [ipá]
convulsão;
força;
habilidade;
ruptura;
violência
epilepsia.
ìpa [ìpa]
tendência;
trilha;
caminho;
curso
limão tahiti;
Planta Citrus aurantifolia (Christm.) Swingle., Fam.Rutaceae
mallotus;
Planta Mallotus oppositifolius (Geiseler) Müll.Arg., Fam.Euphorbiaceae
pau de arco
Planta Alchornea cordifolia Müll.Arg., Fam.Euphorbiaceae.
ìpá [ìpá]
chute.
ìpa ọ̀nà [ìpa ônâ]
rota;
caminho;
percurso.
ìpa ọ̀nà iṣẹ́ [ìpa ônâ ixé]
rotina.
ipa ọ̀nà itọ [ipa ônâ itó]
uretra.
ipa ọ̀nà òde [ipa ônâ ôde]
trilha.
ìpa-abẹ́rẹ́ [ìpa-abéré]
ponto de costura.
ìpààyà [ìpââiâ]
pânico.
ìpadà [ìpadâ]
retribuição;
volta;
retorno;
receber.
ìpadà séhìn [ìpadâ sérrìn]
recessão.
ìpadà-sẹ́hìn [ìpadâ-sérrìn]
reação.
ìpadàbọ̀ [ìpadâbô]
chegar.
ìpàdẹ́ [ìpâdé]
cerimônia ritualística de exu
encontro.
ìpàdé ọ̀nà [ìpâdé ônâ]
junção.
ìpàdẹ́ oníṣòwò [ìpâdé oníxôuô]
exposição comercial.
ìpàkọ́ [ìpâkó]
occipício.
ìpakú [ìpakú] {morte}
execução.
ìpakúpa [ìpakúpa]
massacre.
ìpàlà [ìpâlâ]
restrição.
ìpalára [ìpalára]
danoso;
injúria;
dano;
sofrimento.
ìpalẹ̀mọ́ [ìpalêmó]
clareira;
preparação.
ìpalọ́tí [ìpalótí]
intoxicação.
ìpamọ́ [ìpamó]
guarda;
ocultação;
preservação.
ìpamọra [ìpamóra]
indulgência;
paciência.
ìpànìà [ìpânìâ]
homicida;
assassinato;
derramamento de sangue;
homicídio involuntário.
ìpánkóró [ìpánkóró]
dendezeiro
Planta Elaeis guineensis Jacq., Fam.Palmaceae.
ìpanumọ [ìpanumó]
suborno;
um cala boca.
ìpàpó [ìpâpó]
ingá-bravo;
Planta Lonchocarpus sericeus (Poir.) DC., Fam.Fabaceae
elemi africano
Planta Canarium schweinfurthii Engl., Fam.Burseraceae.
ìpapọ̀ òjo àti yìnyín [ìpapô ôdjo âti ínìn]
chuva com neve.
ìparà [ìparâ]
mariposa.
ìpara ìtunilára [ìpara ìtunilára]
massagem.
ìparẹ́ [ìparé]
aniquilação;
cancelamento.
ìparí [ìparí]
conclusão;
expiração;
realização;
encerramento;
fim;
final;
resultado;
vencimento.
ìpárí [ìpárí]
calvície.
ìparí àìdára [ìparí âìdára]
catástrofe.
ìparí ọ̀sẹ̀ [ìparí ôssê]
fim de semana.
ìparísí [ìparíssí]
resultado.
ìpàrọ̀ [ìpârô]
câmbio;
interruptor.
ìparúbọ [ìparúbó]
imolação;
uma matança de sacrifício.
ìparun [ìparun]
aniquilação;
condenação;
destruição;
extinção;
mortandade;
perdição;
ruína;
colisão.
ìparun pátápátá [ìparun pátápátá]
exterminação.
ìpàṣẹ fún [ìpâxé fún]
comando.
ìpàtẹ-eré [ìpâté-eré]
cenário.
ìpàwéré [ìpâuéré]
seringueira
Planta Hevea Brasiliensis L., Fam.Euphorbiaceae.
ipẹNAGÔ [ipé] {flor}
espiga de milho indiano
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ìpé [ìpé]
escamas.
ìpè [ìpê]
chamada;
convocação;
pronúncia;
convite.
ìpẹ̀ [ìpê]
consolação.
ipè erin [ipê erin]
urtiga graúda
Planta Laportea aestuans (L.) Chew., Fam.Urticaceae.
ipẹ-àgbàdo [ipé-âbâdo]
espigão
Planta Zea mays L., Fam.Gramineae.
ìpé-ogun [ìpé-ogun]
trombeta.
ìpẹja [ìpédja]
pescar.
ìpẹjọ́ [ìpédjó]
testar.
ìpéjọ ọ̀pọ̀ ènìà [ìpédjó ôpô ênìâ]
bando.
ìpẹ̀kun [ìpêkun]
terminação;
fim;
limite.
ìpele [ìpele]
graduação;
nível.
ìpèlẹ́jọ́ [ìpêlédjó]
citação;
julgamento.
ìpèníjà [ìpênídjâ]
desafio;
grito.
ìpéńpejú [ìpéunpedjú]
pálpebra.
ìpẹ̀sán [ìpêssán] (Chama Trovão)
bilreiro
Planta Guarea guidonia (L.) Sleumer, Fam.Meliaceae.
ìpèsè [ìpêssê]
equipamento.
ìpẹ̀tà [ìpêtâ]
árvore violeta
Planta Securidaca longipedunculata Fresen., Fam.Polygalaceae.
ìpẹ̀tẹ [ìpêté]
mingau.
ìpẹ̀tẹ̀NAGÔ [ìpêtê]
festa ritualística
ipete.
ìpìlẹ̀ [ìpìlê]
básico;
base;
fundação;
fundo;
pedestal.
ìpilẹ̀ ilẹ̀ [ìpilê ilê] {construção}
fundação.
ìpìlẹ̀ ilé [ìpìlê ilé]
porão.
ipilẹ irú [ipilé irú]
esperma.
ipilẹṣẹ [ipiléxé]
trabalho de base.
ìpilẹ̀ṣẹ̀ [ìpilêxê]
origem.
ìpilẹ̀ṣẹ̀ ẹ̀kọ́ [ìpilêxê êkó]
princípio.
ìpín [ìpín]
alocação;
cota;
distribuição;
porção;
acordo;
divisão;
quinhão;
setor.
ìpín lọ́nà ọgọ́rún [ìpín lónâ ógórún]
porcentagem.
ipín pupa [ipín pupa]
árvore de lixa
Planta Ficus asperifolia Miq. var. exasperata, Fam.Moraceae.
ìpínfúnni [ìpínfúnni]
administração.
ìpínhun [ìpínrrun]
barganha;
acordo;
contrato.
ìpínhùn [ìpínrrùn]
contrato.
ìpínlẹ̀ [ìpínlê]
fronteira;
província;
estado;
limite.
ìpínlẹ̀ àgbàyé [ìpínlê âbâié]
continente.
ìpinlẹ́mìí [ìpinlémìí]
assédio.
ìpinnu [ìpinnu]
conclusão;
concordância;
determinação;
nomeação;
resolução;
decisão;
propósito.
ìpínnu [ìpínnu]
acordo.
ìpínyà [ìpíniâ]
separação;
adeus.
ìpiyẹ [ìpié]
forragem;
pilhagem;
pilhagem de provisões;
saque.
ipò [ipô]
condição;
posição;
situação;
urtiga graúda
Planta Laportea aestuans (L.) Chew., Fam.Urticaceae {condição}
estado.
ìpò [ìpô]
postura;
grau.
ipò alákoso [ipô alákosso]
presidência.
ipò erin [ipô erin]
babosa
Planta Aloe vera (L.) Burm.f., Fam.Asphodelaceae.
ipò onírúruú nkan sí ara wọn [ipô onírúruú nkan sí ara uón]
proporção.
ipòlẹrín [ipôlérín]
babosa;
Planta Aloe vera (L.) Burm.f., Fam.Asphodelaceae
babosa de flor vermelha
Planta Aloe arborescens Mill., Fam.Asphodelaceae.
ìpolówó [ìpolóuó] {produto}
promoção;
anúncio.
ìpọn [ìpón]
colher de pau.
ìpọn nla [ìpón nla]
concha.
ìpọ̀njú [ìpandjú]
adversidade;
aflição;
angústia;
tribulação.
ìpọ̀nrì [ìpanrì]
eu superior.
ìpọrì [ìpórì]
o espírito do dedão do pé.
ìpọ̀si [ìpôssi]
incremento.
ìpùrọ́ [ìpùró]
falsidade;
mentira.
iràNAGÔ [irâ]
bridelia
Planta Bridelia ferruginea Benth, Fam.Euphorbiaceae.
ìra [ìra]
fricção (nome da casca para tratamento em caso de gravidez prolongada [Verger])
bissaque
Planta Bridelia micrantha (Hochst) Baill., Fam.Euphorbiaceae.
ìrá [ìrá]
cata-pequena
Planta Rauvolfia vomitoria Afzel., Fam.Apocynaceae.
ìrà ẹrẹ̀ [ìrâ érê]
pântano.
irá igbó [irá ibó]
cata-pequena
Planta Rauvolfia vomitoria Afzel., Fam.Apocynaceae.
irà ọ̀dàn [irâ ôdân]
bridelia
Planta Bridelia ferruginea Benth, Fam.Euphorbiaceae.
ìrà ọ̀dàn [ìrâ ôdân]
bissaque
Planta Bridelia micrantha (Hochst) Baill., Fam.Euphorbiaceae.
iranNAGÔ [iran]
fruta do milagre
Planta Thaumatococcus daniellii (Benn.) Benth., Fam.Marantaceae.
ìran [ìran]
geração; {povo}
raça;
visão
sensitiva
Planta Chamaecrista mimosoides (L.) Greene, Fam.Leguminosa.
iran akun [iran akun]
capim guiné
Planta Panicum maximum Jacq., Fam.Poaceae.
ìran-aṣọ [ìran-axó]
bordado.
ìrana [ìrana]
passaporte.
ìranilọ́wọ́ [ìranilóuó]
assistência.
ìránlọkúrò [ìránlókúrô]
demissão.
ìrànlọ́wọ́ [ìrânlóuó]
ajuda;
assessoria;
assistência;
reforço;
subsídio.
ìránmọ́ [ìránmó]
infecção.
ìránṣẹ́ [ìránxé] {Era como se chamavam as pessoas que, ou alguém que entregasse alguma correspondência. O carteiro nos dias de hoje, poderia ser chamado de Estafeta}
estafeta;
comissário de bordo {igreja}
ministro;
missionário;
oficial;
servo.
ìránṣẹ́ ẹ̀rọ oníwáyà láti òkèrè [ìránxé êró oníuáiâ láti ôkêrê]
telegrama.
ìránṣẹ́ ọlọ́run [ìránxé ólórun]
mensageiro de deus.
ìránṣẹ́ òṣèlú [ìránxé ôxêlú] {governo}
ministério.
ìránṣọ [ìránxó]
de costura.
ìrántí [ìrántí]
lembrança;
memória;
menção;
memorial.
ìràpadà [ìrâpadâ]
resgate.
ìràwé igbó [ìrâué ibó]
teca africano
Planta Milicia excelsa (Welw.) C.C. Berg, Fam.Moraceae.
ìràwé ọ̀dàn [ìrâué ôdân]
pau incenso
Planta Daniellia oliveri (Rolfe) Hutch. & Dalziel, Fam.Fabaceae.
ìràwọ̀ [ìrâuô]
cometa;
estrela.
ìràwọ̀ àgùàlà [ìrâuô âgùâlâ]
planeta vênus.
iràwọ̀ ilè [irâuô ilê]
vassourinha de botão
Planta Spermacoce verticillata L., Fam.Rubiaceae.
ìràwọ̀ kékeré [ìrâuô kékeré]
cometa.
ìràwọ̀ ti ńyi òrùn ká [ìrâuô ti uni ôrùn ká]
planeta.
ire [ire]
bem-aventurança;
bom;
bondade;
benção;
divertimento;
favor.
iré [iré]
recreação;
esporte;
jogo.
irè [irê]
iré.
irẹ́ [iré]
seringueira africana;
Planta Funtumia africana (Benth.) Stapf, Fam.Apocynaceae
seringueira do oeste africano
Planta Funtumia elastica(Preuss) Stapf, Fam.Apocynaceae.
ìrẹ̀ [ìrê]
críquete.
iré àwòrán tí fohùn fíìmù [iré âuôrán tí forrùn fíìmù]
filme.
iré àwòrán tí nrìn [iré âuôrán tí nrìn]
filme.
ìré bọn [ìré bón]
gatilho.
ìré dijudiju [ìré didjudidju]
jogo da cabra-cega.
irẹ ìbejì [iré ìbedjì] (falsa seringueira gêmeas)
falsa seringueira gêmeas
Planta Holarrhena floribunda (G. Don) Dur. & Schinz., Fam.Apocynaceae.
ìrẹ̀ kékeré [ìrê kékeré]
grilo.
ire lónìí o [ire lónìí o]
tenha um bom dia.
ire o ! [ire o !]
boa sorte à você !;
sucesso à você !.
iré orin [iré orin]
concerto.
irẹ-baṣabaṣa [iré-baxabaxa]
falsa seringueira
Planta Holarrhena floribunda (G. Don) Dur. & Schinz., Fam.Apocynaceae.
ìrégbé [ìrébé]
bate-papo.
ìrẹ́jẹ [ìrédjé]
decepção;
extorção;
traição;
dolo.
ìrẹ́jẹ̀ [ìrédjê]
enganar.
ìrèké [ìrêké]
cana de açucar
Planta Saccharum officinarum L., Fam.Poaceae.
irẹlẹ̀ [irélê]
modéstia;
condescendência;
humildade;
mortificação;
passividade;
submissão.
irẹnaNAGÔ [iréna]
falsa seringueira
Planta Holarrhena floribunda (G. Don) Dur. & Schinz., Fam.Apocynaceae.
irẹ́ná kékeré [iréná kékeré]
pleioceras barteri
Planta Pleioceras barteri Baill., Fam.Apocynaceae.
irẹ́pẹ́ [irépé]
feijão da flórida
Planta Mucuna pruriens (L.) DC., Fam.Fabaceae.
irẹ̀pẹ̀ [irêpê]
bambu africano
Planta Oxytenanthera abyssinica (A. Rich.) Munro, Fam.Poaceae.
ìrépé aṣọ ìfi di ọgbẹ̀ [ìrépé axó ìfi di óbê] {faixa}
bandagem.
ìrẹpo [ìrépo]
amizade;
concórdia;
acordo.
ìrẹ́pọ̀ [ìrépô]
amizade;
harmonia;
solidariedade.
ìrera [ìrera]
altivez;
arrogância;
pompa;
orgulho.
ìrẹsì [ìréssì]
arroz
Planta Oryza sativa L., Fam.Poaceae.
ìrẹ̀sílẹ̀ [ìrêssílê] {mental}
depressão.
ìrẹtẹ̀ méji [ìrétê médji] {odù do oráculo de Ifá}
ìrẹtẹ̀ méji.
ìrètí [ìrêtí]
antecipação;
esperança;
expectativa.
ìrẹ́wẹ́lẹ́ [ìréuélé]
dados.
ìrẹ̀wẹ̀sí [ìrêuêssí]
depressão do espírito;
abatimento.
ìrì [ìrì]
névoa;
orvalho.
ìrì dídì [ìrì dídì]
neve.
ìrì oru [ìrì oru]
orvalho da noite.
ìrì owurọ [ìrì ouuró]
orvalho da manhã.
ìrí-ojú [ìrí-odjú]
vista.
ìríbákannáà [ìríbákannáâ]
similaridade.
irikiwíNAGÔ [irikiuí]
sálvia
Planta Salvia officinalis L., Fam.Lamiaceae.
ìrìmọ́lẹ̀ òkú ohunkóhun tí ìgbàanì [ìrìmólê ôkú orrunkórrun tí ìbâanì]
fóssil.
irin [irin] {metal}
chapa;
aço;
ferro
metal.
ìrìn [ìrìn]
vagabundo;
andar.
irin àìdàlú [irin âìdâlú]
minério.
ìrìn àjò [ìrìn âdjô]
tour;
vôo.
ìrìn àjò akọni [ìrìn âdjô akóni]
expedição.
ìrìn àjò èrò mímọ́ [ìrìn âdjô êrô mímó]
peregrinação.
ìrìn àjò kúkúrú [ìrìn âdjô kúkúrú]
viagem.
ìrìn àjò ojú omi [ìrìn âdjô odjú omi]
viagem por mar.
ìrìn àjò onífàájì [ìrìn âdjô onífâádjì]
turismo.
ìrìn akọ [ìrìn akó]
aventura.
ìrìn ẹsẹ̀ [ìrìn éssê]
passo.
irin ìhọlẹ̀ [irin ìrrólê]
ancinho.
irin iṣẹ́ [irin ixé]
ferramenta.
irin tàbi igi gbọrọ [irin tâbi igi bóró]
vara;
bastão.
irin tanganran [irin tanganran]
zinco.
ìrìnàjò [ìrìnâdjô]
jornada.
irinṣẹ́ [irinxé]
instrumento.
irínwó [irínuó]
quatrocentos.
ìrira [ìrira]
animosidade;
antipatia;
aversão;
aborrecimento;
desgosto;
despeito;
ódio.
ìríran [ìríran]
visão;
visibilidade.
ìrísí [ìríssí]
figura;
forma.
ìrísínú omi [ìríssínú omi]
batismo.
ìríwísí [ìríuíssí]
comentar.
irọ́ [iró]
não verdadeiro;
falsidade;
mentira.
ìró [ìró]
notícia;
tanga.
ìrò [ìrô]
contemplação;
idéia;
convite;
projeto;
sentimento.
ìró àtẹ́wọ́ [ìró âtéuó]
aplaudir.
irọ́ ni! [iró ni!]
mentira!.
ìró ohún [ìró orrún] {voz}
tom.
ìrọ́bí [ìróbí]
hipótese.
ìròbò [ìrôbô]
hemorróidas.
ìròhìn [ìrôrrìn] {informação}
inteligência;
notícia;
boletim;
relatório.
ìrọ́jú [ìródjú]
resistência.
ìrókò [ìrókô] {Iroco é um orixá do candomblé Ketu. No Brasil, é associado à árvore conhecida como gameleira (Ficus insipida), enquanto que, na África, é associado à árvore Milicia excelsa. Corresponde ao vodum Loco no candomblé jeje e ao Nkisi Tempo no candomblé banto.}
iroko
abóbora canelada;
Planta Telfairia occidentalis Hook.f., Fam.Cucurbitaceae
figueira brava;
Planta Ficus insipida Willd., Fam.Moraceae
gameleira;
Planta Ficus doliaria (Miq.) Mart., Fam.Moraceae Sin. de Ficus gomelleira Kunth & C.D.Bouché
gameleira branca;
Planta Ficus gomelleira Kunth & C.D.Bouché, Fam.Moraceae
teca africano
Planta Milicia excelsa (Welw.) C.C. Berg, Fam.Moraceae.
ìrókò aládé oko [ìrókô aládé oko]
teca africano
Planta Milicia excelsa (Welw.) C.C. Berg, Fam.Moraceae.
ìrókò ẹ̀wọ̀ [ìrókô êuô]
teca africano
Planta Milicia excelsa (Welw.) C.C. Berg, Fam.Moraceae.
ìròkòsùn [ìrôkôssùn]
tamarindo veludo
Planta Dialium guineense Willd., Fam.Fabaceae.
ìrọ̀lẹ́ [ìrôlé] {5 p.m. até 7 p.m.}
entardecer;
tardinha.
ìronúpìwàdà [ìronúpìuâdâ]
arrependimento.
ìrópọ̀ [ìrópô]
adição.
ìrora [ìrora]
agonia; {doença}
angústia; {doença}
dor; {doença}
tortura;
dor no corpo; {doença}
sofrimento; {doença}
tormento;
trabalho com dor.
ìrọra [ìróra]
conveniência;
facilidade;
tranquilidade;
consolo;
lazer.
ìrora ibimọ [ìrora ibimó]
contração.
ìrọ̀rì [ìrôrì]
travesseiro.
ìrorò [ìrorô]
aspereza;
austeridade;
brutalidade;
oba
Planta Pentadesma butyracea Sab., Fam.Clusiaceae
despotismo.
ìrọrùn [ìrórùn]
conveniência;
facilidade;
vantagem.
ìròsùn [ìrôssùn]
sândalo africano
Planta Baphia nitida Lodd., Fam.Fabaceae.
ìrosùn méjì [ìrossùn médjì] {odù do oráculo de Ifá}
ìrosùn méjì.
ìrotẹlẹ [ìrotélé]
precaução;
premeditação.
ìrọtí [ìrótí]
funil.
irú [irú]
espécie;
semente;
alfarroba africano
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae
tipo.
ìrù [ìrù]
cauda;
rabo.
ìrù àáyá [ìrù âáiá]
markhamia tomentosa
Planta Markhamia tomentosa (Benth.) K.Schum. ex Engl., Fam.Bignoniaceae.
irú àdàbà kan [irú âdâbâ kan]
tartaruga.
ìru alàńgbá [ìru alâunbá]
gervão roxo
Planta Stachytarpheta jamaicensis (L.) Vahl., Fam.Verbenaceae.
irú àmì kan [irú âmì kan]
apóstrofe;
asterisco.
irú àrùn kan [irú ârùn kan]
cólera.
irú àwọ̀ kan [irú âuô kan]
bege;
marrom
bronzeado.
irú ẹ̀fọ́ kan [irú êfó kan]
alface
Planta Lactuca sativa L., Fam.Asteraceae.
irú ẹja kan [irú édja kan]
lula;
água viva;
atum
bacalhau.
irú ẹja kékeré kan [irú édja kékeré kan]
sardinha.
irú ẹja ńlá kan [irú édja unlá kan]
golfinho;
salmão.
irú ẹ̀kọ́ kan [irú êkó kan]
química.
ìrù eku [ìrù eku]
gervão
Planta Stachytarpheta cayennensis (Rich.) Vahl., Fam.Verbenaceae.
ìrú ẹkùn [ìrú ékùn]
coqueiro de vênus
Planta Dracaena laxissima Engl., Fam.Fracaenaceae.
irú èkùrọ́ òyìnbó kan [irú êkùró ôínbó kan]
amêndoa
Planta Bertholletia excelsa Bonpl., Fam.Lecythidaceae.
irú ẹran jíjẹ kan [irú éran djídjé kan]
salsicha.
irú ẹranko kan [irú éranko kan]
coiote.
irú ẹranko kan bí ìmàdò [irú éranko kan bí ìmâdô]
morsa.
irú ẹranko ńlá àtijó kan [irú éranko unlá âtidjó kan]
dinossauro.
irú ẹranko olóòrúù nkan [irú éranko olóôrúù nkan]
jaritataca
Espécime Conepatus semistriatus, Fam.Mephitidae.
irú eré kan [irú eré kan]
tênis.
irú eré òyìnbó kan [irú eré ôínbó kan]
bilhar.
ìrù ẹṣin [ìrù éxin]
rabo de cavalo.
irú èso dídùn kan [irú êsso dídùn kan]
morango
Planta Fragaria vesca Lineu, Fam.Rosaceae.
irú èso kan [irú êsso kan]
groselha;
Planta Ribes uva-crispa, Fam.Grossulariaceae
pêra;
Planta Pyrus L., Fam.Rosaceae
pêssego
Planta Prunus persica (L.) Batsch., Fam.Rosaceae.
irú èso òyìnbó kan [irú êsso ôínbó kan]
cereja
Planta Prunus L., Fam.Rosaceae.
irú ẹ̀wà òyìnbó kan [irú êuâ ôínbó kan]
ervilha
Planta Pisum sativum L., Fam.Fabaceae.
irù ẹyẹ kan [irù éié kan]
pinguim.
irú ìbọn kan [irú ìbón kan]
rifle.
irú ìgbín kan [irú ìbín kan]
molusco.
irú ìlò gírámà kan [irú ìlô gírámâ kan]
dativo.
irú irin rírọ̀ kan [irú irin rírô kan]
alumínio.
irú irun gígẹ̀ tàbi dídì lóríṣiríṣi [irú irun gígê tâbi dídì lóríxiríxi]
penteado.
irú ìwò onígun mẹ́rin [irú ìuô onígun mérin]
retângulo.
irú ìwọ̀n kan [irú ìuôn kan]
centímetro.
irú ọ́bọ kan [irú óbó kan]
chimpanzé.
irú òdòdó [irú ôdôdó]
soagem
Planta Echium plantagineum L., Fam.Boraginaceae.
irú òdòdó kan [irú ôdôdó kan]
cravo.
irú ohun méjì bákanna [irú orrun médjì bákanna]
duplicata.
irú ohun ọ̀gbìn kan [irú orrun ôbìn kan]
salsa
Planta Petroselinum crispum (Mill.) Fuss, Fam.Apiaceae.
irú ọkà kán [irú ókâ kán]
cevada
Planta Hordeum vulgare, Fam.Poaceae.
irú olóyè kan [irú olóiê kan]
cavaleiro.
irú onjẹ àárọ̀ kan [irú ondjé âárô kan]
cereal.
irú onjẹ ìla-òrun kan [irú ondjé ìla-ôrun kan]
macarrão.
irú onjẹ ìpanu kan [irú ondjé ìpanu kan]
sanduiche.
irú ónjẹ kan [irú óndjé kan]
pizza.
irú òògùn kan [irú ôôgùn kan]
insulina.
irú ọtí gbígbóná kan [irú ótí bíbóná kan]
conhaque.
irú sókè rú sódò [irú sókê rú sódô]
flutuação.
ìrú woro [ìrú uoro]
alfarroba africano
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae.
ìrubọ [ìrubó]
sacrifício;
sacrificando.
ìrúdi [ìrúdi]
broto.
ìrúdi títàn [ìrúdi títân]
pétala.
ìrùẹṣin [ìrùéxin]
rabo de cavalo
iruexin.
ìrúfin [ìrúfin]
infração.
irúgbá [irúbá]
alfarroba africano
Planta Parkia biglobosa (Jacq.) Benth., Fam.Fabaceae.
ìrúgbàá [ìrúbâá] (receba o, acomode-o)
farroba
Planta Parkia filicoidea Welw. ex Oliv., Fam.Fabaceae.
ìrúgbìn [ìrúbìn]
semente.
ìrúgbìn igi óákù [ìrúbìn igi óákù]
bolota.
ìrùja [ìrùdja]
mallotus
Planta Mallotus oppositifolius (Geiseler) Müll.Arg., Fam.Euphorbiaceae.
irúkannáà [irúkannáâ]
similar.
ìrùkẹ [ìrùké]
insígnia de oxóssi
borla.
ìrúké ilẹ̀ [ìrúké ilê]
terremoto.
ìrúkè òkè gígá [ìrúkê ôkê gígá]
vulcão.
ìrùkéré [ìrùkéré] {É uma espécie de cetro, pendão feito com pelos de rabo de touro ou búfalo, presos a um pedaço de couro duro, constituindo um cabo revestido de couro fino e ornado com cotas apropriadas e cauris, que supostamente detém poderes sobrenaturais. Era usado por reis e posto, diante da boca, quando era preciso dirigir-se aos súditos.}
insígnia de oxóssi.
ìrùkẹ̀rẹ̀ [ìrùkêrê] {uma das ferramentas para consultar o oráculo de Ifá}
batedor de cauda de cavalo.
ìrúkèrúdò [ìrúkêrúdô]
comoção;
motim.
ìrúmi [ìrúmi] {mar}
onda.
irun [irun]
demolição;
destruição;
extinção;
extirpação;
perdição
cabelo.
irún [irún]
fragilidade.
irun abíyá [irun abíiá]
cabelo das axilas.
irun àgùtàn [irun âgùtân]
lã.
irun ara [irun ara]
pelo do corpo.
irun dídì [irun dídì]
trança.
irun èke [irun êke]
cavanhaque.
irun ẹṣin [irun éxin]
crina.
irun ètè ọkùnrin [irun êtê ókùnrin]
bigode.
irun èyinjú [irun êindjú]
cílios.
irun ìpéńpéjú [irun ìpéunpédjú]
pestana;
cílio.
irun orí [irun orí]
cabelo.
irun tí a ṣe fún apári [irun tí a xe fún apári]
cabeleira postiça.
irun-ètè [irun-êtê]
bigode.
irun-ìgbéngbèrejú [irun-ìbénbêredjú]
sobrancelha.
irun-imú [irun-imú]
bigode.
irun-ojú [irun-odjú]
sobrancelha.
irùngbọ̀n [irùnbôn]
barba
barba de velho
Planta Tillandsia usneoides L., Fam.Bromeliaceae.
irungbọ̀n ẹfọ̀n [irunbôn éfôn]
capim de rola
Planta Eragrostis ciliaris (L.) R. Br., Fam.Gramineae.
irungígẹ̀ [irungígê]
corte de cabelo.
irúnmọlẹ̀ [irúnmólê]
deuses ancestrais.
irunmú [irunmú]
bigode.
ìrunú [ìrunú]
fúria;
raiva;
ultraje.
ìrúsókè [ìrússókê]
estimulação;
excitação.
iṣà [ixâ]
vinho de palma seco.
ìsà [ìssâ]
cova;
buraco;
buraco de rato.
ìṣá [ìxá]
sapê roxo;
Planta Imperata cylindrica (L.) P. Beauv., Fam.Poaceae
estrofanto;
Planta Strophanthus gratus DC., Fam.Apocynaceae
iné
Planta Strophanthus hispidus DC., Fam.Apocynaceae.
ìṣá fọjufọju [ìxá fódjufódju]
iné
Planta Strophanthus hispidus DC., Fam.Apocynaceae.
ìṣá gèrè [ìxá gêrê]
iné
Planta Strophanthus hispidus DC., Fam.Apocynaceae.
ìṣá gidi [ìxá gidi]
estrofanto verdadeiro;
Planta Strophanthus gratus DC., Fam.Apocynaceae
iné
Planta Strophanthus hispidus DC., Fam.Apocynaceae.
ìṣá gìrì [ìxá gìrì]
iné
Planta Strophanthus hispidus DC., Fam.Apocynaceae.
iṣa kékeré [ixa kékeré]
estrofantina
Planta Strophanthus preussii Engl. et Pax, Fam.Apocynaceae.
ìṣá ògbùgù [ìxá ôbùgù]
estrofanto
Planta Strophanthus hispidus DC., Fam.Apocynaceae.
isà òkú [issâ ôkú]
cova;
sepultura;
sepulcro.
ìsá òkúọba àwọn ará égíptì [ìssá ôkúóba âuón ará égíptì]
pirâmide.
ìsà omi òkun [ìssâ omi ôkun]
maré baixa.
iṣa wéwe [ixa uéue]
estrofantina
Planta Strophanthus preussii Engl. et Pax, Fam.Apocynaceae.
isà-okú [issâ-okú]
sepultura;
sepulcro;
túmulo.
ìsaba [ìssaba]
incubação.
iṣagere [ixaguere]
estrofanto
Planta Strophanthus gratus DC., Fam.Apocynaceae.
ìṣàjẹ [ìxâdjé]
magia negra.
ìṣájú [ìxádjú]
anteriormente;
líderança;
prumo.
ìṣàkóso ìjọba [ìxâkósso ìdjóba]
administração governamental.
ìsàlẹ̀ [ìssâlê]
abaixo;
por baixo;
debaixo;
inferior a;
sob;
base;
fundo.
ìsàlẹ̀ ilẹ̀ [ìssâlê ilê]
subterrâneo.
ìsàlẹ̀ odò [ìssâlê odô]
canal.
ìsàmìsí [ìssâmìssí] {imprimir}
impressão.
iṣan [ixan]
amoreira;
Planta Morus nigra L., Fam.Moraceae
amoreira branca
Planta Morus alba Linn., Fam.Moraceae
músculo;
nervo;
tendão.
ìsán [ìssán]
ostra.
ìṣán [ìxán]
ostra.
ìṣàn [ìxân]
fluido.
iṣan ara [ixan ara]
tendão.
iṣan ẹ̀jẹ̀ [ixan êdjê]
nervura;
veia.
ìṣàn ẹ̀jẹ̀ [ìxân êdjê]
vaso sanguíneo.
ìṣàn odò [ìxân odô]
a corrente de um rio.
ìṣàn òkun [ìxân ôkun]
maré.
ìṣàn omi [ìxân omi]
maré; {água}
afluxo;
córrego; {água}
fluxo; {água}
jato.
ìsan padà [ìssan padâ]
retribuição;
reembolso.
ìṣáná [ìxáná] {esporte}
partida;
fósforo.
ìṣanfàní [ìxanfâní]
disponibilidade.
ìsanpàdà [ìssanpâdâ]
compensação.
ìsanra àsansódì [ìssanra âssansódì]
excesso de peso.
ìsáńsá [ìssáunsá]
fugitiva;
exílio.
ìsáńsá ọkùnrin [ìssáunsá ókùnrin]
fugitivo.
ìṣànsí [ìxânsí]
afluência.
ìṣanú [ìxanú]
comiseração;
compaixão;
manifestação de piedade.
ìsanwó [ìssanuó]
determinação;
pagamento.
ìṣànyíká [ìxânìká]
circulação.
ìṣànyíká ẹ̀jẹ̀ [ìxânìká êdjê]
circulação sanguínea.
ìṣápá [ìxápá]
vinagreira
Planta Hibiscus sabdariffa L., Fam.Malvaceae.
iṣapá funfunNAGÔ [ixapá funfun]
azedinha
Planta Oxalis corniculata L., Fam.Oxalidaceae.
ìṣápá funfun [ìxápá funfun]
vinagreira
Planta Hibiscus sabdariffa L., Fam.Malvaceae.
ìṣàrò [ìxârô]
meditação.
ìṣàròyè [ìxârôiê]
argumento.
ìṣàtì [ìxâtì]
rejeição;
deixar de lado.
ìṣáwáwá [ìxáuáuá]
acalypha ciliata
Planta Acalypha ciliata Forssk., Fam.Euphorbiaceae.
ìṣàyàn [ìxâiân]
eleição;
seleção.
iṣe [ixe]
façanha;
maneira;
moda;
ordem;
performance;
portaria;
prática;
caráter;
costume;
hábito;
lidando;
modo;
fazer.
iṣẹ [ixé]
angústia;
derrota;
tribulação;
uma pausa;
um acidente.
iṣẹ́ [ixé]
mensagem;
ocupação;
operação;
tarefa;
corda iplé
Planta Dioclea reflexa Hook.f., Fam.Fabaceae
emprego;
labor;
negócio;
trabalho.
ìse [ìsse]
culinária;
um estado de decocção;
digestão.
ìsé [ìssé]
parada;
paragem;
erva doce
Planta Pimpinella anisum L., Fam.Apiaceae
calar-se.
ìsẹ [ìssé]
pergunta;
questão;
desafio;
destilação como o orvalho;
investigação de um estranho.
ìsẹ́ [ìssé]
abnegação;
colação;
negação;
renúncia.
ìṣe [ìxe]
ação;
conduta;
construção;
criação;
execução; {ação}
expressão;
interesse;
obra;
performance;
prática;
transação;
ato;
modo;
praticar.
ìṣẹ [ìxé]
transgressão.
ìṣẹ́ [ìxé]
aflição;
carreira;
mensagem;
pobreza;
problema.
ìṣẹ̀ [ìxê]
ofensa.
iṣẹ àbáláyé [ixé âbáláié]
profissão tradicional.
iṣẹ́ abẹ [ixé abé]
cirurgia; {médico}
operação.
iṣẹ́ abẹ́rẹ́ [ixé abéré]
agulha de trabalho.
iṣe abo [ixe abo]
neutro.
iṣẹ́ agbára [ixé abára]
façanha.
ìṣe akọni [ìxe akóni]
heróico.
ìṣe àmì [ìxe âmì]
espionagem.
iṣe àtúnṣe [ixe âtúnxe]
manutenção.
iṣẹ́ àwọn [ixé âuón]
trabalho em rede.
iṣẹ buburu [ixé buburu]
ato maligno.
iṣẹ́ gbẹ́nàgbẹ́nà [ixé bénâbénâ]
carpintejar.
ìṣe ìdájọ́ [ìxe ìdádjó]
criticismo.
ìṣe ìdásílẹ̀ [ìxe ìdássílê]
fórmula.
iṣê ìdẹra fún ìgbádùn ara ẹni [ixê ìdéra fún ìbádùn ara éni]
passatempo.
iṣẹ́ igi [ixé igi]
carpintaria;
marcenaria.
iṣẹ́ ìlú [ixé ìlú]
serviço civil.
ìṣe ìrànlọ́wọ́ [ìxe ìrânlóuó]
útil.
iṣẹ ìránṣẹ́ òṣèlú [ixé ìránxé ôxêlú] {governo}
ministério.
ìṣe ìsìn [ìxe ìssìn]
cerimônia;
obrigação.
iṣẹ́ kékeré [ixé kékeré]
tarefa.
iṣẹ̀ kíkọ ìwé ìròhìn akọ̀wé [ixê kíkó ìué ìrôrrìn akôué]
jornalismo.
iṣẹ òde-òní [ixé ôde-ôní]
profissão moderna.
ìṣe ọ̀gágun [ìxe ôgágun]
campeonato.
iṣẹ́ òkúta [ixé ôkúta] {ofício ou arte de talhar blocos de rocha bruta}
cantaria.
ìṣe ọmọdé [ìxe ómódé]
infantil.
iṣẹ ọ̀nà [ixé ônâ]
atribuição.
iṣẹ́ ọnà [ixé ónâ]
artístico.
ìṣe ọ̀ta [ìxe ôta]
antagonizar.
iṣẹ́ ọwọ́ [ixé óuó]
feito à mão;
trabalho manual.
iṣẹ́ ọwọ́ àpéjọ òṣìṣẹ́ [ixé óuó âpédjó ôxìxé]
linha de produção.
iṣẹ́ pàtàkì [ixé pâtâkì] {tarefa}
missão.
ìṣe sájú ìbẹ̀rẹ̀ ńkan [ìxe sádjú ìbêrê unkan]
pré-condição.
ìsé síse [ìssé sísse]
exercício.
iṣẹ́-abẹ́rẹ́ [ixé-abéré]
bordado.
iṣẹ́-àṣẹ [ixé-âxé]
milagre.
iṣẹ-aṣọ [ixé-axó]
roupa de trabalho.
iṣẹ-iyagbá [ixé-iabá]
obstetrícia.
iṣẹ́-ìyanu [ixé-ìanu]
milagre.
ìṣèbáramusí [ìxêbáramussí]
incompatibilidade.
ìṣebí [ìxebí]
suposição.
ìṣedédé [ìxedédé]
coincidência;
harmonia;
regularidade.
ìṣedédé ohùn orin [ìxedédé orrùn orin]
sintonia.
ìṣegẹ́gẹ́ [ìxegégé]
precisão.
ìṣẹ́gun [ìxégun]
derrota;
vitória.
ìṣẹ́jú [ìxédjú]
minuto;
momento;
piscar dos olhos.
ìṣẹ́jú kan [ìxédjú kan]
momento.
ìsekáríayé [ìssekáríaié]
globalização.
ìṣẹlẹ̀ [ìxélê] {evento}
ocorrência;
evento.
ìṣẹ̀lẹ̀ [ìxêlê]
terremoto.
ìṣẹlẹ̀ aláriwo [ìxélê aláriuo]
agitado.
ìṣèlú [ìxêlú]
política.
ìṣẹ̀nbáyé [ìxênbáié]
tradição.
ìṣẹniṣẹ [ìxénixé]
o ato de tratar com rudeza.
ìṣenisi [ìxenissi]
hipérbole.
ìṣeọ̀rọ̀àsìkò [ìxeôrôâssìkô]
cronologia.
ìṣepanṣaga [ìxepanxaga]
fornicação;
prostituição.
ìṣepanṣágà [ìxepanxágâ]
fornicação;
prostituição;
adultério.
ìṣepàtàkì [ìxepâtâkì]
significado.
ìṣẹ́pẹ́ [ìxépé]
ostra.
ìṣepọ̀ [ìxepô]
colaboração.
ìṣẹ́po méjì [ìxépo médjì]
duplo;
duplicação.
ìṣẹ́po mẹta [ìxépo méta]
triplo.
ìṣẹ́polóhùn [ìxépolórrùn]
maytenus senegalensis
Planta Maytenus senegalensis (Lam.) Exell, Fam.Celastraceae.
iṣeré [ixeré]
atuando em um jogo.
iṣẹ́rẹ́ [ixéré]
abóbora
Planta Cucurbita pepo L., Fam.Cucurbitaceae.
ìṣẹ́rí ojú ọ̀nà [ìxérí odjú ônâ]
desvio.
ìṣesí [ìxessí]
gesto.
ìṣẹ́tí aṣọ [ìxétí axó]
bainha.
ìṣeun [ìxeun]
hospitalidade;
benevolência;
bondade;
favor.
iṣi [ixi]
brotos de abóbora
Planta Cucurbita pepo L., Fam.Cucurbitaceae.
ìṣígò [ìxígô]
saca-rolha.
ìṣígùn [ìxígùn]
mamoeiro
Planta Carica papaya L., Fam.Caricaceae.
ìṣíkọ̀ [ìxíkô]
viagem.
ìṣíkúpa [ìxíkúpa]
traição.
ìṣílọ sí ìlú míràn [ìxíló sí ìlú mírân]
imigração.
ìsimi [ìssimi]
descanso.
isin [issin]
pau de arco
Planta Alchornea cordifolia Müll.Arg., Fam.Euphorbiaceae.
isínNAGÔ [issín]
xique xique;
Planta Crotalaria Pallida Aiton., Fam.Fabaceae
xique-xique
Planta Crotalaria retusa L., Fam.Fabaceae.
iṣin [ixin]
castanheiro da áfrica
Planta Blighia sapida, Khoenig, Fam.Sapindaceae.
ìsìn [ìssìn]
adoração; {igreja}
assistência;
homenagem;
culto;
religião.
ìsìn àdúrà ìsìnkú [ìssìn âdúrâ ìssìnkú] {igreja}
missa.
iṣin akọ [ixin akó]
castanheiro da áfrica
Planta Blighia unijugata Baker, Fam.Sapindaceae.
ìsìn àwọn imàle [ìssìn âuón imâle]
islam.
iṣin jíjẹ [ixin djídjé]
castanheiro da áfrica
Planta Blighia sapida, Khoenig, Fam.Sapindaceae.
ìsìn krísti [ìssìn kríssti]
cristianismo.
iṣin ọ̀dàn [ixin ôdân]
castanheiro da áfrica
Planta Blighia sapida, Khoenig, Fam.Sapindaceae.
iṣin ọká [ixin óká]
castanheiro da áfrica
Planta Blighia sapida, Khoenig, Fam.Sapindaceae.
ìsìn-ọba [ìssìn-óba]
fidelidade.
ìṣìnà [ìxìnâ]
errado;
ilusão.
ìṣínípòpada [ìxínípôpada]
transporte.
iṣiniṣini [ixinixini]
agrião de jardim
Planta Lepidium sativum L., Fam.Brassicaceae.
ìsìnkú [ìssìnkú]
enterro;
funeral.
ìsinmi [ìssinmi]
férias.
iṣinọ [ixinó]
desinteria.
ìṣínú [ìxínú]
abertura.
ìsínwín [ìssínuín]
loucura;
frenesi.
ìṣípò kiri [ìxípô kiri]
emigração.
ìṣípòpadà [ìxípôpadâ] {movimento}
mudança;
movimento.
ìṣiré [ìxiré]
brincadeira;
jogar.
ìṣiré lórí ìrì dídì [ìxiré lórí ìrì dídì]
esqui.
ìṣiré lórí yìnyín [ìxiré lórí ínìn] {gelo}
patim.
ìṣiré ọmọdé [ìxiré ómódé]
boneca.
ìṣírí [ìxírí]
encorajamento.
ìṣirò [ìxirô]
aritmética;
contagem;
matemática;
cálculo; {jogo}
ponto.
ìṣírò ohun [ìxírô orrun]
estátistica.
iṣisẹ́ [ixissé]
segundo.
ìṣiṣẹ́ [ìxixé]
ação condenável;
ação má;
ofensa; {sistema}
operação;
descuido.
ìṣìṣù [ìxìxù]
matéria plástica.
ìṣiyèméjì [ìxiêmédjì]
suspensor.
ìsọ [ìssó]
enunciação;
expressão.
ìsọ́ [ìssó]
língua de galinha
Planta Sida linifolia Cav., Fam.Malvaceae.
ìsọ̀ [ìssô]
cabine;
tenda.
ìṣó [ìxó] {metal}
unha.
ìṣọ́ [ìxó]
cerca;
superintendência;
governo;
observar;
defender.
ìṣọ́ aago [ìxó aago]
relojoaria.
ìso adìe [ìsso adìe]
aviário.
ìso aṣo [ìsso axo]
loja de tecidos.
ìso bàtà [ìsso bâtâ]
sapataria.
ìso bebe [ìsso bebe]
bomboniére.
ìsọ di mímọ̀ [ìssó di mímô]
publicação.
ìṣó irin [ìxó irin]
prego de ferro.
ìṣó kékeré [ìxó kékeré]
tacha;
tachinha.
iso-obo [isso-obo]
malva branca
Planta Sida cordifolia L., Fam.Malvaceae.
ìṣodasàn [ìxodassân]
aniquilação.
ìṣọdẹ [ìxódé]
caça.
ìsọdi mímọ̀ [ìssódi mímô]
clarificação.
ìṣodì sí [ìxodì sí]
objeção.
ìsọ́di titun [ìssódi titun]
renovação.
ìsọdipúpọ̀ [ìssódipúpô]
multiplicação.
ìṣòdìsì [ìxôdìssì]
adverso.
ìsọdòfo [ìssódôfo]
desvalorização.
ìṣodòfo [ìxodôfo]
sendo levado a nada.
ìsọdọ̀kan [ìssódôkan]
consoante.
isọdọmọ [issódómó]
adoção.
ìṣòfin [ìxôfin]
legislação;
proibição.
ìsọjí [ìssódjí]
ajuda.
ìṣojúẹni [ìxodjúéni]
agência.
ìṣọkan [ìxókan]
cópula.
ìṣọ̀kan [ìxôkan]
concórdia;
federação;
união;
unicidade;
unidade;
unificação;
ser único.
ìsokò [ìssokô]
capim limão
Planta Cymbopogon citratus (DC) Stapf., Fam.Poaceae.
ìṣọ́lórí [ìxólórí]
supremacia.
ìsolù [ìssolù]
cópula.
ìsolùpọ̀ [ìssolùpô]
conexão.
ìsomọ̀lẹ́ [ìssomôlé]
fixação.
isọmọlórukọ [issómólórukó]
observar o nome.
iṣọn [ixón]
músculo.
ìṣọ́nà [ìxónâ]
perspectiva.
ìsọníṣókí [ìssóníxókí]
instruções.
ìṣọpẹ̀ [ìxópê]
ação de graças;
gratidão.
ìsopọ̀ [ìssopô]
casal.
ìsọpọ̀mọ́ [ìssópômó]
dependência anexa.
ìṣóra [ìxóra]
atenção;
vigilância;
cuidado.
ìsọ̀rí ọ̀rọ̀ orúkọ [ìssôrí ôrô orúkó]
grupo nominal.
iṣòrò [ixôrô]
enigma;
dificultar.
ìsorọ̀ [ìssorô]
suspensão.
ìṣòro [ìxôro]
dificuldade;
problema;
congestionamento;
tensão.
ìṣọ̀rọ̀ [ìxôrô] {frase}
expressão.
ìsọ̀rọ̀ bí ọmọdé [ìssôrô bí ómódé]
ciciar.
ìṣòro ní yíyàn [ìxôro ní ìân]
dilema.
ìsọ̀rọ̀ngbèsì [ìssôrônbêssì]
diálogo.
ìṣoṣọ́ [ìxoxó]
magia negra.
ìṣọ̀ṣọ́ [ìxôxó]
banheiro.
ìsọ̀tàn [ìssôtân]
relativas.
ìṣọtẹ [ìxóté]
rebelião;
sedição.
ìṣọ̀tẹ̀ [ìxôtê]
rebelião;
revolução.
ìsọtẹ́lẹ̀ [ìssótélê]
previsão;
profecia.
iṣòtítọ́ [ixôtító]
agindo com certeza;
agindo com generosidade;
agindo com igualdade;
agindo com lealdade;
agindo com fidelidade;
agindo com justiça.
ìṣòwò [ìxôuô]
comércio.
iṣu [ixu]
inhame
Planta Dioscorea spp., Fam.Dioscoreaceae.
ìṣù [ìxù] {quantidade}
massa;
naco;
pedaço.
iṣu ahun [ixu arrun]
bulbilhos aéreos do cará moela
Planta Dioscorea bulbifera Linn., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu àlùbọ́sá [ixu âlùbóssá]
inhame chinês
Planta Dioscorea esculenta L., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu ànàmọ́ [ixu ânâmó]
inhame chinês
Planta Dioscorea esculenta L., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu ànwán [ixu ânuán]
inhame selvagem
Planta Dioscorea praehensilis Benth., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu àwán [ixu âuán]
inhame selvagem
Planta Dioscorea praehensilis Benth., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu efùrù [ixu efùrù]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu eleso [ixu elesso]
cará moela
Planta Dioscorea bulbifera Linn., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu ẹsẹ́ [ixu éssé]
batata da perna
panturrilha.
iṣu èsúrú [ixu êssúrú]
inhame selvagem
Planta Dioscorea praehensilis Benth., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu ewùràNAGÔ [ixu euùrâ]
inhame d´agua
Planta Dioscorea alata L., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu funfun [ixu funfun]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu igọ̀ [ixu igô]
anchomanes dubius
Planta Anchomanes difformis (Blume) Engl., Fam.Araceae.
iṣu kókò [ixu kókô]
taro
Planta Colocasia esculenta (L.) Schott., Fam.Araceae.
iṣu mẹri [ixu méri]
lírio aranha
Planta Crinum glaucum A.Chev., Fam.Amaryllidaceae.
iṣu ọdẹ [ixu ódé]
inhame selvagem
Planta Dioscorea praehensilis Benth., Fam.Dioscoreaceae.
iṣu ọpẹ [ixu ópé]
palmito
Planta Elaeis guineensis Jacq., Fam.Palmaceae.
iṣu-èsúrú [ixu-êssúrú]
inhame bravo
Planta Dioscorea dumetorum (Kunth) Pax, Fam.Dioscoreaceae.
ìṣubú [ìxubú]
queda;
tropeçar.
ìsùfèé [ìssùfêé]
apito.
ìṣújú [ìxúdjú]
alucinação;
fascinação.
iṣumẹ́ri [ixuméri]
açucena;
Planta Crinum zeylanicum (L.) L., Fam.Amaryllidaceae
lírio do mar
Planta Pancratium Trianthum Herb., Fam.Liliaceae.
isúmi ureNAGÔ [issúmi ure]
erva de são joão
Planta Ageratum conyzoides L., Fam.Asteraceae.
ìsun [ìssun]
queimadura.
iṣúnlò ọrọ̀-ajé [ixúnlô órô-adjé]
economia.
ìsúnmọ́ [ìssúnmó]
aproximação.
ìṣúnná [ìxúnná]
economia.
ìsúnsíwájú [ìssúnsíuádjú] {pessoa}
promoção.
ìṣúra [ìxúra]
tesouro.
ìṣura inú ilẹ̀ [ìxura inú ilê]
mineração;
mineral.
ìṣura ọjà [ìxura ódjâ] {financeiro}
ação.
ità [itâ]
celtis
Planta Celtis zenkeri Engl., Fam.Ulmaceae.
ìta [ìta]
ao ar livre;
da parte de fora;
fora;
lá fora;
lado de fora;
para fora;
além de;
fora de;
para além dos limites de;
sem;
parte de fora;
parte externa;
superfície externa;
aspecto exterior;
parte exterior.
ìtàNAGÔ [ìtâ]
pitanga
Planta Eugenia uniflora L., Fam.Myrtaceae.
ìta ẹ̀jẹ̀ sílẹ̀ [ìta êdjê sílê]
derramamento de sangue.
ità funfun [itâ funfun]
amoreira africana
Planta Morus mesozygia Stapf, Fam.Moraceae.
ìtà gídí [ìtâ gídí]
celtis
Planta Celtis zenkeri Engl., Fam.Ulmaceae.
ìtà ìtà [ìtâ ìtâ]
celtis
Planta Celtis zenkeri Engl., Fam.Ulmaceae.
ìta ọjà [ìta ódjâ]
venda.
ìtà òyìnbó igbó [ìtâ ôínbó ibó]
drypetes
Planta Drypetes chevalieri Beille, Fam.Euphorbiaceae.
ìtagìrì [ìtagìrì]
começo.
ìtahín [ìtarrín]
palito de dente.
ìtajẹ [ìtadjé]
derramamento de sangue.
ìtajẹsilẹ [ìtadjéssilé]
derramamento de sangue.
ìtají [ìtadjí]
acordado.
ìtàkìtì omi [ìtâkìtì omi]
cachoeira.
ìtàkò [ìtâkô]
celtis
Planta Celtis zenkeri Engl., Fam.Ulmaceae.
ìtakùn [ìtakùn]
teia de aranha.
ìtàkùn [ìtâkùn]
cipó
vinho.
ìtàkùn àìlu [ìtâkùn âìlu]
secamone
Planta Secamone afzelii (Schult.) K.Schum., Fam.Apocynaceae.
ìtàkùn dají [ìtâkùn dadjí]
bananinha do brejo
Planta Cissus sp., Fam.Vitaceae.
ìtàkùn élégédé [ìtâkùn éléguédé]
abóbrinha
Planta Cucurbita pepo L., Fam.Cucurbitaceae.
ìtàkùn ewéko [ìtâkùn euéko]
hera
Planta Glechoma hederacea L., Fam.Lamiaceae.
ìtàkùn ìgbá [ìtâkùn ìbá]
cabaça
Planta Lagenaria siceraria (Molina) Standl., Fam.Cucurbitaceae.
ìtaláìyà [ìtaláìâ]
oposição;
rejeição;
ataque.
ìtalára òòrùn [ìtalára ôôrùn]
insolação.
itan [itan]
coxa.
ìtàn [ìtân] {mito}
estória;
mito.
ìtàn àrọ̀nì [ìtân ârônì]
conto de fadas.
ìtàn asán [ìtân assán]
fábula.
ìtàn atọwọdọwọ [ìtân atóuódóuó]
história tradicional.
ìtàn àtọwọ́dọ́wọ́ [ìtân âtóuódóuó]
lenda.
itan ẹlêdẹ̀ oníyọ̀ [itan élêdê oníiô]
presunto.
ìtàn lásán [ìtân lássán]
romântico.
ìtànjẹ [ìtândjé]
falsificação.
ìtànjẹ ìṣiré [ìtândjé ìxiré]
embuste.
ìtànkalẹ̀ [ìtânkalê]
generalizada.
ìtànkálẹ̀ [ìtânkálê]
evolução.
ìtanmọ́ [ìtanmó]
relações de sangue;
irmão;
parentes
relacionamento.
ìtànná [ìtânná]
lâmpada;
radiação;
brilho.
ìtànná ewéko [ìtânná euéko]
flor.
ìtànná ti afi ọra epo tábi ida ṣe [ìtânná ti afi óra epo tábi ida xe]
vela.
ìtànsan ìmọ́lẹ̀ [ìtânsan ìmólê]
raio.
ìtànsan òòrùn [ìtânsan ôôrùn]
holofote.
ìtàpà [ìtâpâ]
chute.
ìtara [ìtara]
entusiasmo.
ìtari [ìtari]
empurre.
ìtayọ [ìtaió]
excelência
excelência.
itẹ apako [ité apako]
convés.
ìtẹ́ ẹyẹ [ìté éié]
ninho.
ìtẹ́ ọba [ìté óba]
trono.
ìtẹ́ òkú [ìté ôkú]
cemitério.
ìtẹ̀bomi [ìtêbomi]
imersão.
ìtẹ́jú [ìtédjú]
suavidade.
ìtẹ̀lé lẹ́sẹsẹ [ìtêlé lésséssé]
série.
ìtẹ̀léńtẹ̀lé [ìtêléuntêlé]
sucessivo.
ìtẹ́lọ [ìtéló]
expansão.
ìtẹ́loriba [ìtéloriba]
subjugação.
ìtẹ́lọ́rùn [ìtélórùn]
complacência;
gratificação;
satisfação;
contentamento.
ìtẹni [ìténi]
desgraça;
fracasso.
ìtẹnu [ìténu]
mansidão.
ìtẹnumọ́ [ìténumó]
alegação;
confirmação;
declaração;
ênfase;
estresse;
insistência;
petição;
protesto.
ìteramọ́ṣẹ́ [ìteramóxé]
persistência.
ìtẹ̀rẹ̀ [ìtêrê]
contusão.
ìtẹríba [ìtéríba]
flexão da cabeça;
homenagem; {saudação}
reverência;
submissão.
ìtẹ̀sẹ̀ [ìtêssê]
pedal;
pedal de tear.
ìtẹ̀sí [ìtêssí]
inclinação.
ìtẹ̀sínú [ìtêssínú]
dente.
ìtẹ̀síwájú [ìtêssíuádjú]
procedimento;
progresso.
ìtẹ̀tẹ̀ [ìtêtê]
janaúba
Planta Himatanthus drasticus (Mart.) Plumel., Fam.Apocynaceae.
ìtètè fura [ìtêtê fura]
precaução.
ìtẹ́wọ́gbà [ìtéuóbâ]
aceitação;
recepção.
ìti [ìti]
feixe de grama;
um feixe.
ìtì [ìtì]
suprimentos.
ìtí igi [ìtí igi]
viga de madeira; {Árvore}
tronco;
um feixe de madeira.
ìtìjú [ìtìdjú]
fraqueza;
timidez;
vergonha.
ìtìlẹ́hìn [ìtìlérrìn]
amparo;
encorajamento; {objeto}
suporte.
ìtinábọ̀ [ìtinábô]
ignição.
ìtìsóde [ìtìssóde]
exclusão.
itọ́ [itó]
saliva
o cuspe.
ìtó [ìtó]
suficiência.
ìtò [ìtô] {arranjo}
ordem.
ìtọ́ [ìtó]
correto.
ìtọ̀ [ìtô]
urina.
itọ́ ẹnu [itó énu]
saliva
o cuspe.
itọ́ ìpére [itó ìpére] (saliva de caracol)
marianinha
Planta Commelina erecta L., Fam.Commelinaceae.
ìtóbi [ìtóbi]
grandeza;
massividade;
tamanho.
ìtọjú [ìtódjú]
tratamento.
ìtọ́jú [ìtódjú]
enfermagem;
limpeza;
manutenção;
cuidado.
ìtọ́kasí [ìtókassí]
referência.
ìtọ́kọ̀ [ìtókô]
leme;
o ato de guiar um navio.
ìtòlẹ́hìn [ìtôlérrìn]
sequência.
ìtòlẹ́sẹ̀ omọ-ogun [ìtôléssê omó-ogun]
desfile militar.
ìtọ́nà [ìtónâ]
orientação.
ìtóò [ìtóô]
lipupu
Planta Cucumeropsis mannii Naudin, Fam.Cucurbitaceae.
itọ́pa ire [itópa ire]
marianinha
Planta Commelina erecta L., Fam.Commelinaceae.
ìtòsí [ìtôssí]
perto;
cercania;
proximidade;
adjacente.
ìtọ́sọ́nà [ìtóssónâ]
correção;
instrução.
ìtówọ̀ [ìtóuô]
paladar.
ìtọ́wọ̀ [ìtóuô]
sabor.
itu [itu]
pacificação.
itù [itù]
facilidade.
ìtú sí wẹ́wẹ́ [ìtú sí uéué]
análise.
ìtúbá [ìtúbá]
rendição.
ìtukọ̀ [ìtukô] {carro}
direção.
ìtukọ̀ lójú omi [ìtukô lódjú omi]
navegação.
ìtumọ̀ [ìtumô]
definição;
elucidação;
glosa;
interpretação;
paráfrase;
comentário;
significado.
ìtumọ̀ pàtàkì [ìtumô pâtâkì]
importação.
ìtún òràn owó se [ìtún ôrân ouó se]
liquidação.
ìtúniláṣírí [ìtúniláxírí]
traição.
ìtúnṣe [ìtúnxe]
ajuste;
emenda;
liquidação;
renovação;
reparação.
ìtùnú [ìtùnú]
conforto.
ìwà [ìuâ]
atitude;
conduta;
existência;
índole;
maneira;
paixão;
personalidade;
qualidade;
substância;
caráter;
comportamento;
hábito;
humor; {condição}
status;
um estado de ser.
ìwà àgbà [ìuâ âbâ]
gravidade.
ìwà agbára [ìuâ abára]
violência.
ìwà àgbèrè [ìuâ âbêrê]
prostituição.
ìwà àìfiyèsí [ìuâ âìfiêssí]
negligência.
ìwà àìgbọ́n [ìuâ âìbón]
imaturidade.
ìwà àìmọ̀ye [ìuâ âìmôie]
bárbaro.
ìwà ènìà [ìuâ ênìâ]
humanidade.
ìwa ẹrú [ìua érú]
escravidão;
vassalagem.
ìwà ẹtan [ìuâ étan]
jogada suja.
ìwà funfun [ìuâ funfun]
sinceridade.
ìwà híhù [ìuâ rírrù]
atitude.
ìwà ìbàjẹ́ [ìuâ ìbâdjé]
corrupção.
ìwà ìfínràn [ìuâ ìfínrân]
agressivo.
ìwa ihò [ìua irrô]
excavação.
ìwà ìkórira ìran dúdú nítorí àwọ̀ ara wọn [ìuâ ìkórira ìran dúdú nítorí âuô ara uón]
racismo.
ìwà ipà [ìuâ ipâ]
violência.
ìwà ìṣòótọ́ [ìuâ ìxôótó]
lealdade.
ìwà láyè [ìuâ láiê]
bons costumes.
ìwà mímọ́ [ìuâ mímó]
inocência;
santidade.
ìwà nípò àìsùn àìjì [ìuâ nípô âìssùn âìdjì]
consciência.
ìwà obìnrin [ìuâ obìnrin]
caráter feminino.
ìwa ọ̀dọ́mọdé [ìua ôdómódé]
jovem.
ìwà ọkùnrin [ìuâ ókùnrin]
masculinidade;
caráter masculino.
ìwà ọlọ́run [ìuâ ólórun]
deidade;
divindade.
ìwà ọmọ [ìuâ ómó]
filiação.
ìwà ọmọlúwàbí [ìuâ ómólúuâbí]
etiqueta.
ìwà ọ̀run [ìuâ ôrun]
deidade;
divindade;
natureza divina;
religiosidade;
virtude.
ìwà wúndíá [ìuâ uúndíá]
mulher solteira;
virgindade.
ìwà yíyẹ [ìuâ ìé]
decência.
ìwà-ní-rúdurùdu [ìuâ-ní-rúdurùdu]
anarquia.
ìwa-oṣó [ìua-oxó]
feitiço.
ìwà-panṣágà [ìuâ-panxágâ]
adultério.
ìwá-rí [ìuá-rí]
detecção.
ìwàásù [ìuâássù]
sermão.
ìwádì ikú ẹni [ìuádì ikú éni]
inquérito.
ìwádìí [ìuádìí]
investigação;
pesquisa.
ìwádìí kákiri [ìuádìí kákiri]
vistoria.
ìwàjáde [ìuâdjáde]
evacuação.
iwájú [iuádjú]
frontal
testa.
iwájú ọkọ̀ [iuádjú ókô]
castelo de proa.
iwájú ọkọ̀ nla ojú omi [iuádjú ókô nla odjú omi] {navio}
proa.
iwájú orí [iuádjú orí]
testa.
ìwákiri akọni [ìuákiri akóni]
exploração.
iwànrànwànràn [iuânrânuânrân]
pau espinha
Planta Sterculia tragacantha Lindl., Fam.Sterculiaceae.
ìwàpẹ̀lẹ́ [ìuâpêlé]
afável;
modéstia;
gentileza de conduta;
mansidão;
bom caráter.
ìwárí [ìuárí]
invenção.
ìwàsẹ̀ dúdú [ìuâssê dúdú]
iné
Planta Strophanthus hispidus DC., Fam.Apocynaceae.
iwe [iue]
rins.
ìwé [ìué]
literatura;
livro;
papel; {papel}
rolo.
ìwè [ìuê]
correio.
ìwẹ́ [ìué]
finura
sapo.
ìwẹ̀ [ìuê]
ablução;
banho; {corpo}
lavar.
ìwé àdéhùn ìsanwó [ìué âdérrùn ìssanuó] {banco}
carta de fiança.
ìwé àfọwọ́kọ [ìué âfóuókó]
roteiro.
ìwé akéwì orin [ìué akéuì orin]
livro de poesias.
ìwé àkọ́jọ orúkọ [ìué âkódjó orúkó]
lista.
ìwé àmì [ìué âmì]
bilhete.
ìwé àpilẹ̀kọ àbọ̀ìwádìí [ìué âpilêkó âbôìuádìí]
tese.
ìwé arò [ìué arô]
livro de poesias.
ìwé àṣàjọ ọ̀rọ̀ [ìué âxâdjó ôrô]
dicionário.
ìwé àṣẹ [ìué âxé]
autorização;
licença; {Assunto legal}
mandado.
ìwé àṣẹ ìmúni [ìué âxé ìmúni] {documento}
garantia.
ìwè àwòrán àpẹrẹ [ìuê âuôrán âpéré]
gráfico.
ìwé àwòrán ńlá [ìué âuôrán unlá]
poster.
ìwé àwòrán tí a fí ńkọ lẹ́tà [ìué âuôrán tí a fí unkó létâ]
cartão-postal.
iwe ẹiyẹ [iue éié]
moela.
ìwé ẹ̀kọ́ [ìué êkó] {livro}
lição;
texto.
ìwé ẹ́kọ́ kíkà [ìué ékó kíkâ]
livro de texto.
ìwé ẹ̀rí [ìué êrí]
comprovante; {documento}
garantia;
certificado;
documento.
ìwé ẹ̀rí ìgbéyáwó [ìué êrí ìbéiáuó]
certidão de casamento.
ìwé ẹ̀rí owọ́ [ìué êrí ouó]
recibo.
ìwé ẹ̀sùn [ìué êssùn]
acusação.
ìwé ètò ìrìnàjò [ìué êtô ìrìnâdjô]
itinerário.
ìwé ètò ohun tí a o ṣe ní ìpàdé [ìué êtô orrun tí a o xe ní ìpâdé]
programa.
ìwé ètò onjẹ [ìué êtô ondjé]
menu.
ìwé fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ àfiwé nkan [ìué féléfélé âfiué nkan]
papel de seda.
ìwé gbólóhùn ọ̀rọ̀ [ìué bólórrùn ôrô]
livro de frases.
ìwé ìbérè [ìué ìbérê]
questionário.
ìwé ìbí [ìué ìbí]
certidão de nascimento.
ìwé ìdánilóju [ìué ìdánilódju] {Assunto legal}
garantia.
ìwé ìdárayá [ìué ìdáraiá]
recista em quadrinhos.
ìwé ìdíyelé [ìué ìdíielé]
lista de preços.
ìwé ìfàyéfùn [ìué ìfâiéfùn]
licença.
ìwé ìfisùn [ìué ìfissùn]
difamação.
ìwé ìfiyèsí [ìué ìfiêssí]
notebook.
ìwé ìjáde ilé ẹ̀kọ̀ gíga [ìué ìdjáde ilé êkô gíga]
diploma.
ìwé ìjẹ́wọ́ [ìué ìdjéuó]
bilhete;
recibo.
ìwé ìkaye oṣù [ìué ìkaie oxù]
calendário.
ìwé ìkójọ ọ̀rọ̀ [ìué ìkódjó ôrô]
vocabulário.
ìwè ìkọ̀wé [ìuê ìkôué]
correspondência.
ìwé ìlànà [ìué ìlânâ]
prescrição.
ìwé ìlànà ìsìn [ìué ìlânâ ìssìn]
diretório.
ìwé ìní [ìué ìní]
escritura.
iwe inú [iue inú]
rins.
ìwé ìpamọ̀ àwòrán [ìué ìpamô âuôrán]
álbum.
ìwè ìpamọ́ owó [ìuê ìpamó ouó] {conta}
registro.
ìwé ìpè wá sílé ẹjọ́ ní dandan fún jíjẹ́ẹ̀rí [ìué ìpê uá sílé édjó ní dandan fún djídjéêrí]
intimação.
ìwé ipolówó [ìué ipolóuó]
catálogo.
ìwé ìpolówó [ìué ìpolóuó]
brochura.
ìwé ìrajà [ìué ìradjâ]
recibo.
ìwé ìrántí [ìué ìrántí]
relação.
ìwé ìrántí iré-ìdárayá [ìué ìrántí iré-ìdáraiá] {esporte}
registro.
ìwé ìrìnná [ìué ìrìnná]
passaporte.
ìwé ìròhìn [ìué ìrôrrìn]
publicação; {publicação}
revista;
diário de bordo;
jornal.
ìwé ìsàmì [ìué ìssâmì]
etiqueta.
ìwé ìsàmì sí [ìué ìssâmì sí]
selo.
ìwé ìsanwó [ìué ìssanuó]
folha de pagamento.
ìwé ìtàn [ìué ìtân]
crônica;
história;
novela.
ìwè ìtàn àròṣo [ìuê ìtân ârôxo]
mito.
ìwé ìtàn ìròhìn [ìué ìtân ìrôrrìn]
gazeta.
ìwé ìtìlẹ̀hìn [ìué ìtìlêrrìn] {documento}
garantia.
ìwé ìtòìṣẹlẹ̀ ojojúmọ́ [ìué ìtôìxélê odjodjúmó]
diário.
ìwè ìtọ́násí [ìuê ìtónássí]
manual.
ìwé ìtọ́nisọ́nà [ìué ìtónissónâ]
guia.
ìwé ìtúmọ̀ [ìué ìtúmô]
comentário;
dicionário;
glossário.
ìwé ìtúmọ̀ ọ̀rọ̀ [ìué ìtúmô ôrô]
dicionário.
ìwé ìwakọ̀ [ìué ìuakô]
carta de motorista.
ìwé ìwọ̀lú míràn [ìué ìuôlú mírân]
visa.
ìwé ìyọ̀dà [ìué ìôdâ]
permissão.
ìwé ìyọ̀dà ìwọ̀lú tábí ìjádelọ [ìué ìôdâ ìuôlú tábí ìdjádeló]
passaporte.
ìwé kékeré [ìué kékeré]
caderneta;
manual.
iwé kékeré aláìdìlù [iué kékeré aláìdìlù]
panfleto.
iwé kíkà [iué kíkâ]
leitura.
ìwé kíkọ́ [ìué kíkó]
educação escolar.
ìwé kúkúrú [ìué kúkúrú] {escrever}
nota.
ìwé májẹ̀mú [ìué mádjêmú]
testamento.
iwé mímọ́ [iué mímó]
livro sagrado.
iwé mímọ́ ti a kò mọ ẹnití o kọ wọn [iué mímó ti a kô mó énití o kó uón]
apócrifo.
ìwé ọkọ̀ [ìué ókô]
bilhete.
ìwé orúkọ [ìué orúkó]
catálogo.
ìwé owó [ìué ouó]
cheque; {dinheiro}
nota;
ordem de pagamento;
vale postal.
ìwé owó ọjà [ìué ouó ódjâ]
fatura.
ìwè pẹlẹbẹ [ìuê pélébé]
cartão.
ìwé sòwédowó arin-rìn-àjò [ìué sôuédouó arin-rìn-âdjô]
cheques viagem.
ìwé tàbí ámì ìfìwé ránṣé [ìué tâbí ámì ìfìué ránxé]
selo.
ìwẹ́ títẹ̀ [ìué títê]
impressão.
ìwémọ́ [ìuémó]
envolvimento.
ìwere [ìuere]
tolice.
ìwífún [ìuífún]
informação.
iwin [iuin]
fantasma;
espírito.
iwín [iuín]
tamarindo veludo
Planta Dialium guineense Willd., Fam.Fabaceae.
ìwín [ìuín]
loucura.
iwin ẹ̀rọ̀ [iuin êrô]
espírito brando.
iwin èṣù [iuin êxù]
espírito demoníaco.
iwin mímọ́ [iuin mímó]
bom espírito;
espírito sagrado.
iwọ [iuó]
venenoso;
tu;
intoxicação gastrintestinal
gligô;
Planta Morinda lucida Benth., Fam.Rubiaceae {árvore}
orobô
Planta Garcinia kola Heckel, Fam.Clusiaceae.
ìwo [ìuo]
você;
buzina;
sirene;
chifre;
megafone.
ìwò [ìuô]
aparência; {facial}
expressão.
ìwọ́ [ìuó]
cordão umbilical.
ìwọ̀ [ìuô]
anzol;
gancho
umbigo.
iwo awó [iuo auó]
capim de rola
Planta Eragrostis ciliaris (L.) R. Br., Fam.Gramineae.
ìwò fírí [ìuô fírí]
relance.
iwọ na [iuó na]
a ti mesmo.
ìwò ojú [ìuô odjú]
característica.
ìwọ òrùn [ìuó ôrùn]
oeste.
ìwọ́-ilẹ̀ [ìuó-ilê]
desmoronamento.
ìwọ̀fà [ìuọfâ]
penhora.
ìwọfà [ìuófâ] {Tratava-se de uma pessoa alugada por seu pai a alguèm rico, em troca de dinheiro. O filho ficava morando com o novo patrão, e trabalhando para ele até que o pai resgatasse sua dívida.}
escravo.
ìwọ́hùn [ìuórrùn]
entonação;
ritmo.
ìwọkúwọ [ìuókúuó]
salsaparrilha
Planta Smilax officinalis kunth., Fam.Smilacaceae
Planta Smilax kraussiana Meisn., Fam.Smilacaceae Sin. de Smilax anceps Willd..
ìwọlé [ìuólé]
entrada; {entrada}
ingresso.
ìwólù [ìuólù] {sucesso}
impacto.
ìwólulẹ̀ [ìuólulê]
ruínas.
ìwọ̀n [ìuôn]
medida;
textura;
metro
volume.
iwọ̀n áùnsi [iuôn áùnsi] {unidade de medida}
onça.
iwọ̀n gráàmù [iuôn gráâmù]
grama.
iwọ̀n ida-ọ̀kẹgráàmù [iuôn ida-ôkégráâmù] {unidade de medida}
miligrama.
iwọ̀n ìjìnà [iuôn ìdjìnâ]
quilômetro.
ìwọ̀n ìlà òpindópin [ìuôn ìlâ ôpindópin]
diâmetro.
ìwọn ilẹ̀ [ìuón ilê]
mapa.
ìwọ̀n ohun kan sí òmíràn [ìuôn orrun kan sí ômírân]
relação.
iwọ̀n ọ̀kẹgráàmù [iuôn ôkégráâmù]
quilograma.
ìwọ̀n òògùn [ìuôn ôôgùn]
dosagem.
ìwọ̀n òtútù tàbí oru [ìuôn ôtútù tâbí oru]
temperatura;
grau.
iwọ̀n pọ́un [iuôn póun]
libra.
iwọ̀n tọ̀ọ́nù [iuôn tôónù]
tonelada.
iwọ̀n-ẹsẹ̀ [iuôn-éssê]
pé.
ìwọnúbọnú [ìuónúbónú]
interseção.
ìwọ́pọ̀ òkú ènìà [ìuópô ôkú ênìâ]
carnificina.
ìwọra [ìuóra]
ganância.
ìwòrí méjì [ìuôrí médjì] {odù do oráculo de Ifá}
ìwòrí méjì.
ìwòsàn [ìuôssân]
cura; {doença}
recuperação;
tratamento médico.
ìwọṣọ [ìuóxó]
ordem.
ìwọ̀túnwọ̀nsì [ìuôtúnuônsì]
média.
ìwòwò [ìuôuô]
relativamente.
ìwòye [ìuôie]
cautela.
ìwú [ìuú]
poluição;
tumefação;
inchaço.
ìwù [ìuù]
desejo.
ìwúkàrà [ìuúkârâ]
levedura;
fermento.
ìwunjọ [ìuundjó]
ruga.
ìwúsóde [ìuússóde]
bojo.
iyá [iá]
capeba
Planta Piper marginatum Jacq., Fam.Piperaceae.
ìya [ìa]
pau incenso
Planta Daniellia oliveri (Rolfe) Hutch. & Dalziel, Fam.Fabaceae.
ìyá [ìá]
mãe
senhora.
ìyà [ìâ]
aflição;
opressão;
punição;
sofrimento.
ìyá afin [ìá afin]
senhora.
ìyá àgbà [ìá âbâ]
avó
vovó.
ìyá agbẹ [ìá abé] (Mãe da Cabaça)
odùdùwa.
ìyá aya [ìá aia] {esposa}
sogra.
ìyá bàbá ńlá [ìá bâbá unlá]
bisavó.
ìyá ẹfun [ìá éfun] (Mãe do pó)
responsável pelos fundamentos do éfun.
ìyá ẹlẹiyẹ́ [ìá éléié] (Mãe dos Pássaros) {Título honorifico de Íyàmí}
senhora dos pássaros.
ìyá funfun [ìá funfun]
estrofantina
Planta Strophanthus preussii Engl. et Pax, Fam.Apocynaceae.
ìyá ìlù [ìá ìlù] (Senhora dos Tambores)
ayan.
ìyá ìyá [ìá ìá]
avó.
ìyá ìyá ńlá [ìá ìá unlá]
bisavó.
ìyá ìyàwó [ìá ìâuó]
sogra.
ìyá jìbọ̀nàNAGÔ [ìá djìbônâ] (Aquela que faz nascer o caminho)
mãe criadeira.
ìyá kékeré [ìá kékeré]
mãe pequena.
ìyá kolomiNAGÔ [ìá kolomi]
ingá feijão
Planta Inga semialata (Vell.) C.Mart., Fam.Fabaceae.
ìyà kúrò lónà [ìâ kúrô lónâ]
desvio.
ìyá mi àjẹ́ [ìá mi âdjé] (Minha mãe feiticeira)
mães ancestrais.
ìyá ńlá [ìá unlá] (A grande mãe)
iya nla
avó.
ìyá odù [ìá odù] (A Grande Divindade Feminina)
iya odu.
ìyá ọkọ [ìá ókó] {marido}
sogra.
ìyá olónjẹ [ìá olóndjé]
dona de retaurante ou pensão.
ìyá ọmọ mẹ́sàán [ìá ómó méssâán] (A mãe dos nove filhos) {Epíteto de Óya}
iyá omo mesan.
ìyá onjẹ [ìá ondjé]
cozinheira.
ìyá orí [ìá orí] {Título atribuido ao orixá Yèmọnja.}
mãe das cabeças.
ìyá petẹbì [ìá petébì] {Esposa do Bàbáláwo}
a zeladora dos cauris.
ìyá tí ṣe àtìlẹ́hìn ọmọ lákókò ìsàmì [ìá tí xe âtìlérrìn ómó lákókô ìssâmì]
madrinha.
ìyá wà [ìá uâ] (Mãe do Caráter) {Epíteto do Orixá Yèwà}
yewa.
ìyábẹyín [ìábéìn]
mãe boa
Planta Ruellia geminiflora H.B.K., Fam.Acanthaceae.
iyabo [iabo] (A mãe voltou)
iyabo.
iyagà [iagâ]
ipomoea
Planta Ipomoea spp., Fam.Convolvulaceae.
ìyágba [ìába]
matrona
mulher idosa
parteira.
ìyágbè [ìábê]
desinteria.
ìyákọ [ìákó] {marido}
sogra.
iyalafọ [ialafó]
lavadeira.
ìyálàse [ìálâsse]
cozinheira.
ìyálẹ [ìálé]
dama; {A primeira esposa ou a mais velha das esposas}
esposa
senhora.
ìyaléèkánná [ìaléêkánná]
arranhão.
ìyáleèrò [ìáleêrô]
anfitriã.
ìyàlẹ́nu [ìâlénu]
surpresa.
ìyalẹ̀ta [ìalêta]
manhã.
ìyálóde [ìálóde]
senhora
pinhão de barbados
Planta Jatropha curcas L., Fam.Euphorbiaceae.
ìyálorìṣà [ìálorìxâ] (Zeladora de Santo)
sacerdotisa.
ìyámasé [ìámassé] {Esposa de Ọ̀rànmíyàn. Designação dada à Torosí, filha de Elémpe, o rei da nação Tapá (ou Nupê). Torosí foi a Mãe de Xangô}
iyamase.
ìyámẹ́sàán [ìáméssâán] (A mãe dos nove filhos) {Epíteto de Óya}
iyámesan.
ìyámi [ìámi]
mães ancestrais.
ìyámi àgbà [ìámi âbâ] (Nossas mães ancestrais)
iyá agba.
ìyámí akókó [ìámí akókó] (Mãe Ancestral Suprema)
iyami akókó.
ìyàmí òṣóròngá [ìâmí ôxórôngá]
íyàmí oxoronga.
ìyámọnjá [ìámándjá]
yemanjá.
ìyámọrọ́ [ìámóró] (A mãe que conhece os fundamentos) {A mãe dos fundamentos}
sacerdotisa.
iyán [ián]
inhame pilado.
iyàn [iân]
disputar.
ìyàn [ìân]
controvérsia;
debate;
opção.
ìyàn [ìân]
escassez de comida;
escassez;
fome.
ìyangbẹ [ìanbé]
seco;
vazio de umidade.
ìyánidù [ìánidù] (Senhora com conhecimento em Odù) {A primeira Ìyápẹ̀tẹ̀bí de Òrúnmìlà foi Ọ̀ṣun, também chamada de Èèpódù}
yanidu.
ìyánífá [ìánífá] (Senhora com conhecimento em Ìfá) {Uma iyanifa é uma sacerdotisa feminina na tradição religiosa iorubá, servindo como mediadora entre o mundo humano e o divino. Esse papel envolve não apenas liderança espiritual, mas também a capacidade de realizar rituais, oferecer serviços de adivinhação e fornecer orientação à comunidade. Iyanifas são figuras respeitadas que frequentemente detêm autoridade significativa dentro de suas comunidades devido à sua profunda compreensão da espiritualidade iorubá e sua conexão com os Orixás, ou divindades.}
yanifa.
ìyanilẹ́nu [ìanilénu]
extraordinário.
ìyanípá [ìanípá]
divisão.
ìyànjẹ [ìândjé]
fraude.
ìyànjú [ìândjú]
motivação;
encorajamento;
esforço.
iyanrìn [ianrìn]
areia.
iyanrìn dídẹ̀ [ianrìn dídê]
areia movediça.
ìyanu [ìanu]
espanto.
iyàrá [iârá]
câmara.
ìyara [ìara]
fervura.
ìyára [ìára]
aceleração;
pressa;
velocidade.
iyàrá àbáwọlé [iârá âbáuólé]
vestíbulo.
iyàrá abẹ ilẹ̀ ilé àfowópamọ̀sí [iârá abé ilê ilé âfouópamôssí] {banco}
cofre.
iyàrá ibùsùn [iârá ibùssùn]
quarto.
iyàrá ibùsùn ẹnipúpọ̀ [iârá ibùssùn énipúpô]
dormitório.
iyàrá imura [iârá imura]
camarim.
iyàrá jókòó [iârá djókôó]
sala de visitas.
ìyára ní ìmọ̀ [ìára ní ìmô]
sensitivo.
iyárá òkè ilé [iárá ôkê ilé]
sotão.
iyàrá ológun [iârá ológun]
sinal de prontidão.
iyàrá onjẹ [iârá ondjé]
sala de jantar.
ìyàrún [ìârún]
pente.
ìyásan [ìássan] (Senhora das Tardes)
iasan.
ìyàsápákan [ìâssápákan]
separação.
ìyàsọ́tọ̀ [ìâssótô]
exclusivo;
sortido;
separação;
isolamento.
ìyàsọ́tọ̀sọ̀ [ìâssótôssô]
sortimento.
ìyàtọ̀ [ìâtô]
diferença;
discrepância;
distinção;
desacordo.
ìyátúndé [ìátúndé] (O pai voltou)
iyatunde.
iyawo [iauo]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
ìyàwó [ìâuó]
esposa
mulher recém-casada;
noiva
noviço.
iyawo alaji [iauo aladji]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
iyawo ọlọrun [iauo ólórun]
inhame branco
Planta Dioscorea rotundata Poir., Fam.Dioscoreaceae.
ìyàwọ̀ omi òkun sínú ilé [ìâuô omi ôkun sínú ilé]
baía.
ìyàwó ọmọ ẹni [ìâuó ómó éni]
nora.
ìyàwòràn [ìâuôrân]
camera.
iye [ie]
quantidade;
seleção;
taxa;
custo;
numeral;
número;
preço;
valor.
iyè [iê]
inteligência;
memória espiritual; (memória física)
mente.
ìye [ìe]
solidez.
ìyè [ìê]
faculdade;
vida.
ìyẹ [ìé]
pó de madeira carcomida;
pó de serraria;
saque.
ìyẹ́ [ìé]
pena.
iye aráàlú ìlú kan [ie aráâlú ìlú kan]
população.
ìyẹ́ ẹyẹ [ìé éié]
pena.
iyè inú [iê inú]
memória espiritual.
iyẹ nì gbìgbàgbọ́ [ié nì bìbâbó]
credibilidade.
iye owó [ie ouó]
soma.
ìyẹ́-apá [ìé-apá]
asa.
iyebíye [iebíie]
precioso.
iyẹ̀fún [iêfún]
massa.
ìyẹ̀fún [ìêfún]
farinha.
ìyékan [ìékan]
parente.
ìyékanbìnrin [ìékanbìnrin] {feminino, do lado da mãe}
parente.
ìyékankùnrin [ìékankùnrin] {masculino, do lado da mãe}
parente.
ìyẹkuru [ìékuru] {o quem vem do pó}
do pó;
muito pó.
iyèméjì [iêmédjì]
dúvida;
hesitação;
hesitação;
incerteza;
questão;
indecisão.
ìyẹn [ìén]
aquele;
qualquer coisa.
ìyẹ̀pẹ̀ [ìêpê]
poeira.
ìyẹra [ìéra]
um ser evitado habilmente;
subterfúgio.
ìyẹrafún [ìérafún]
aversão;
ojeriza.
ìyèrè [ìêrê]
um tipo de condimento.
ìyèrè osùn [ìêrê ossùn] (Pó de Ifá)
pó de coloração vermelha.
ìyẹ̀ròsùn [ìêrôssùn]
pó de madeira carcomida.
ìyẹ́sí [ìéssí]
recomendação.
ìyẹ̀wò [ìêuô]
avaliação;
investigação;
exame;
marcar.
iyẹwù [iéuù]
camara interna;
quarto.
iyẹwù-olóla [iéuù-olóla]
camarote.
ìyeyè [ìeiê] {cor}
amarelo
ameixeira;
Planta Prunus domestica L., Fam.Rosaceae
cajazeiro
Planta Spondias mombin L., Fam.Anacardiaceae.
ìyèyéNAGÔ [ìêié]
aperta ruão;
Planta Piper aduncum L., Fam.Piperaceae
jaborandi
Planta Pilocarpus microphyllus Stapf ex Wardleworth, Fam.Rutaceae.
iyì [í]
dignidade.
ìyí [ìí]
grau.
ìyíká [ìíká]
circunferência {rotação}
revolução;
circuito;
o ato de se ajoelhar.
iyìn [ín]
estima;
honra;
aplauso;
elogio;
respeito.
ìyìn [ììn]
louvável;
admiração;
deferência;
glorificação;
honra;
recomendação;
aplauso;
louvor;
respeito.
ìyípadà [ìípadâ]
alteração;
conversão;
modificação;
mudança;
variação;
volta;
reversão.
ìyípáda ọkàn [ìípáda ókân]
persuasão.
ìyípo [ìípo]
revolução;
sitiar.
ìyísódì [ìíssódì]
negação.
iyọ̀ [iô]
sal.
iyọ̀ ẹṣin [iô éxin]
erva de touro
Planta Tridax procumbens L., Fam.Asteraceae.
ìyọ ìfun [ìó ìfun]
hérnia.
iyọ̀ ìrèkè [iô ìrêkê]
açúcar.
ìyọ omi òkun [ìó omi ôkun]
maré alta.
iyọ̀ òyìnbò [iô ôínbô] (O sal do homem branco)
açúcar.
ìyọjáde [ìódjáde] {pensamento}
dedução.
ìyókù [ìókù]
residual;
excedente;
restante;
resto;
saldo de balanço.
ìyókùn [ìókùn]
restante;
resto;
remanescente.
ìyọkúrò [ìókúrô]
subtração;
desconto.
ìyọlẹ́nu [ìólénu]
confusão;
molestação;
vexação;
aborrecimento.
ìyọnu [ìónu]
intranquilidade;
difícil;
perturbação;
praga;
peste;
incomodo.
ìyọnu [ìónu]
problema;
mal-estar.
ìyọ́nú [ìánú] {é uma expressão idiomática arcaica ou bíblica que se refere aprofunda simpatia, intensa compaixão ou sincera piedade., originária da antiga crença de que as emoções, particularmente a terna misericórdia, residiam nos intestinos. Significa uma reação emocional que é sentida fisicamente no âmago do ser}
desejos intestinais;
compaixão.
ìyòòda [ìôôda]
permissão;
dar licença.
iyùn [iùn]
coral.
iyùn òrìṣà [iùn ôrìxâ]
cabul
Planta Psorospermum febrifugum Spach, Fam.Hypericaceae.